QUỶ ĐẢ TƯỜNG ĐƯỜNG ĐÊ HOA BẮC - Chương 45: Bà Quán Nước Nói Hết

Sáng 3 tháng 12, Lý Trường Sinh đi bộ ra quán nước ở đầu đường đê, nơi bà Vương Quế Phân đã mở cửa từ lúc trời còn chưa sáng hẳn. Đây là ngày cuối trong…

Nội dung chương

Sáng 3 tháng 12, Lý Trường Sinh đi bộ ra quán nước ở đầu đường đê, nơi bà Vương Quế Phân đã mở cửa từ lúc trời còn chưa sáng hẳn.

Đây là ngày cuối trong ba ngày xe của anh bị giữ kiểm tra. Chiều nay anh mới được nhận lại xe. Buổi sáng không phải ra bến sớm, anh đi bộ dọc con đường đầu đê trong không khí lạnh và khô của đầu tháng chạp. Mặt đê phía xa nằm yên trong nắng sớm nhạt. Đoạn đê ấy, nhìn từ đầu đường trong một buổi sáng trong trẻo thế này, hiền lành như chưa từng giữ lại một chiếc xe nào suốt gần bốn tiếng đồng hồ.

Bà Quế Phân đang xếp lại mấy chiếc ghế nhựa trước hiên quán như mọi buổi sáng. Thấy anh tới, bà dừng tay, nhìn anh từ đầu tới chân một lượt chậm rãi, rồi mới lên tiếng.

- Nghe nói xe bị giữ kiểm tra ba ngày. - Bà nói. - Người thì thả ra đi lung tung thế này là còn khỏe lắm rồi đấy.

- Dạ, con khỏe, bà ạ. - Trường Sinh đáp. - Hôm nay con ra đây không phải để uống nước suông đâu. Con ra để nghe bà nói nốt phần bà chưa nói hết hôm trước chuyến đi. Đêm đó con làm đủ sáu bước như bà dặn. Xong việc rồi, con muốn biết cho rõ ngọn ngành của lệ ấy.

Bà Quế Phân không trả lời ngay. Bà vào trong quán, pha một ấm trà nóng, bưng ra đặt lên chiếc bàn nhỏ trước hiên. Bà rót trà ra hai chiếc cốc, đẩy một cốc về phía anh, rồi ngồi xuống chiếc ghế đối diện với dáng ngồi chậm rãi quen thuộc.

- Thế thì ngồi xuống, uống trà cho ấm người, rồi bà nói hết cho mà nghe. - Bà nói. - Chuyện này bà giữ trong bụng mấy chục năm bán nước ở đầu đê. Kể cho cánh tài xế thì bà chỉ kể phần cần làm. Phần ngọn ngành, ít người hỏi tới nơi như con hôm nay.

Anh ngồi xuống, hai tay ôm cốc trà nóng. Hơi trà bốc lên trong không khí lạnh buổi sớm.

- Sáu bước ấy, không phải của riêng bà nghĩ ra. - Bà bắt đầu. - Cũng không phải của một ông thầy nào truyền xuống. Nó là lệ của người chạy đê xưa, từ thời đường đê này còn là đường đất, xe còn là xe ngựa rồi xe tải cũ kĩ. Người đi trước lạc vòng trong sương, thoát ra được, về kể lại mình đã làm gì. Người đi sau nghe, ghi nhớ, có dịp thì làm theo. Cứ thế truyền qua nhiều đời tài xế, tới đời bà thì bà nghe được từ miệng của những ông tài xế già nhất bến này.

- Vậy sáu bước ấy, gốc của nó là để làm gì hả bà. - Anh hỏi.

- Gốc của nó đơn giản lắm. - Bà nói. - Nó để cho người lạc vòng tự dừng lại và tĩnh tâm giữa sương. Con nghĩ mà xem. Người đang lạc vòng thì chân còn đạp ga, tay còn giữ lái, đầu còn tính đường. Sáu bước ấy bắt người ta phải ngừng hết những việc đó lại. Dừng xe hẳn là bước đầu, vì không dừng thì không có bước nào sau nữa. Tắt đèn pha đi, vì trong sương đặc, đèn pha rọi vào sương chỉ làm mắt thêm lóa, người thêm rối. Xuống xe, bật lửa soi mặt đất ngay dưới chân mình, để mắt được nhìn một thứ thật và gần. Rồi hít sâu một hơi cho lồng ngực yên xuống. Rồi quát lớn một tiếng, cho nỗi sợ trong người có đường mà thoát ra. Cuối cùng rải nắm muối trắng trước mũi xe. Muối là thứ người chạy đê xưa luôn có sẵn trong hộp đồ ăn. Rải muối xuống là đánh một dấu trắng trên mặt đất, để người ta biết mình đang đứng yên ở một chỗ thật, không còn trôi đi trong sương nữa.

Trường Sinh nghe từng lời. Anh nhớ lại đêm của mình trên đoạn đê. Anh nhớ cảm giác khi ngọn đèn pha tắt đi và màn sương quanh mũi xe như lùi lại một bước. Anh nhớ hơi thở sâu đầu tiên làm vai anh hạ xuống. Anh nhớ tiếng quát của chính mình vang lên rồi tan vào màn sương đặc. Từng bước anh làm trong đêm ấy, giờ được bà cụ ngồi trước mặt giải thích bằng những lý do mộc mạc và rõ ràng của người đi trước.

- Hóa ra sáu bước không có bước nào là phép thuật cả, bà nhỉ. - Anh nói.

- Phép thuật thì bà không biết. - Bà đáp, và khẽ cười. - Bà chỉ biết người làm đủ sáu bước ấy thì dừng lại được, và người dừng lại được giữa sương đặc thì còn nguyên cơ hội trở về. Người cứ chạy, cứ tính, cứ sốt ruột đạp ga trong sương, mới là người tự đưa mình tới chỗ nguy hiểm nhất trên đoạn đê này. Bao nhiêu năm bán nước ở đây, bà thấy lệ ấy cứu người bằng cách giản dị như thế thôi.

Anh im lặng một lúc, rồi hỏi tới phần việc mà anh đã giữ trong lòng từ hôm ở quán nước lần trước chuyến đi.

- Còn một việc nữa, con phải hỏi bà cho rõ. - Anh nói. - Hôm 23, bà kể cho con nghe lệ qua đê. Bà có nhắc một chi tiết mà người xưa đồn thêm, về máu đầu ngón tay. Đêm đó trong ca bin, lúc nhắc lại sáu bước cho thuộc, con với Tiểu Quân đều thống nhất không hề có chi tiết ấy trong sáu bước. Con muốn nghe bà nói hết về nó, để sau này con kể lại cho tài xế trẻ, con kể đúng một lần cho xong.

Bà Quế Phân đặt cốc trà xuống bàn. Bà nhìn ra mặt đường đầu đê một lúc, nơi những chiếc xe đầu tiên của buổi sáng đang chạy qua, rồi mới quay lại nhìn anh.

- Cái chi tiết máu đầu ngón tay ấy, bà nói hết với con thế này. - Bà nói chậm rãi. - Nó chỉ là truyền thuyết đời sau đồn thêm vào cho câu chuyện nghe ly kỳ hơn thôi. Người xưa kể chuyện lạc vòng trong sương, kể tới đoạn phá vòng thì thấy sáu bước nghe hiền quá, không đủ rùng rợn để dọa người nghe. Thế là họ thêm thắt vào một chi tiết nghe cho ghê người. Đời này thêm một ít, đời sau thêm một ít nữa. Tới đời bà nghe được, chi tiết ấy đã thành một phần người ta cứ tưởng là bắt buộc.

- Bà có từng bảo ai làm theo chi tiết ấy không, bà. - Anh hỏi.

- Chưa từng. - Bà nói dứt khoát. - Bà chưa từng bảo một ai làm theo chi tiết ấy, và bà cũng chưa từng thấy một ai làm thật nó bao giờ. Hôm 23, bà kể nó cho con nghe đúng như cách bà vẫn kể cho mọi tài xế. Bà kể nó là lời đồn người xưa thêm thắt, để các con nghe cho biết mà đừng có làm theo. Ai hỏi bà, bà đều nói đúng một câu ấy. Lệ thật chỉ có sáu bước. Ngoài sáu bước ra, không còn bước thứ bảy nào núp ở đâu cả.

Trường Sinh nghe xong, lòng anh nhẹ hẳn đi. Đêm đó trên đoạn đê, giữa sương đặc và nỗi sợ, anh đã làm đúng phần lệ thật mà người đi trước truyền lại. Không thiếu một bước. Không thừa một việc. Cuốn sổ của Vĩnh Phúc ghi đúng. Lời dặn của bà Quế Phân nói đúng. Và giờ đây, chính miệng bà xác nhận lại điều ấy trong một buổi sáng yên bình ở đầu đường đê.

Anh lấy từ túi áo ra cuốn sổ cũ của Vĩnh Phúc, cuốn sổ anh vẫn đang giữ thêm ít lâu theo lời người đàn anh dặn hôm qua. Anh mở tới trang cuối còn trống, đặt cuốn sổ lên bàn trước mặt bà.

- Bà cho con ghi lại mấy lời bà vừa nói vào cuối cuốn sổ này. - Anh nói. - Cuốn sổ này của anh Vĩnh Phúc. Sáu bước trong sổ là anh ấy ghi lại sau đêm lạc của mình, từ lời bà dặn năm ấy. Nay con ghi thêm phần bà nói hết sáng nay, để cuốn sổ khép lại cho trọn. Sau này ai đọc tới trang cuối, người ấy biết rõ lệ thật nằm ở đâu, lời đồn nằm ở đâu.

Bà Quế Phân nhìn cuốn sổ cũ một lúc. Bà đưa tay sờ nhẹ lên bìa vải đã bạc màu của nó, như chạm vào một người quen cũ.

- Cuốn sổ này bà nhớ. - Bà nói. - Chín năm trước, thằng Phúc ngồi đúng cái bàn này, tay còn run, ghi sáu bước vào sổ theo lời bà đọc. Con cứ ghi đi. Ghi rõ ngày tháng vào, để người đọc sau biết phần nào ghi trong đêm lạc, phần nào ghi trong buổi sáng yên bình.

Trường Sinh cầm bút, ghi vào trang cuối của cuốn sổ bằng nét chữ chậm rãi của mình. Anh ghi rằng lệ sáu bước là lệ người chạy đê xưa truyền lại, cốt để người lạc vòng tự dừng lại và tĩnh tâm giữa sương. Anh ghi rằng chi tiết đồn thêm kia chỉ là truyền thuyết thêm thắt cho ly kỳ, không thuộc về lệ thật, và không ai phải làm theo. Ghi xong, anh đọc lại thành tiếng cho bà nghe. Bà nghe hết, rồi bảo anh ghi thêm tên bà vào cuối dòng, như một người làm chứng cho phần nói hết của buổi sáng hôm nay.

- Con cảm ơn bà. - Anh nói. - Từ nay ai hỏi con về đêm đó, con kể đúng như bà vừa nói. Sáu bước là lệ thật. Còn chi tiết kia là lời đồn thêm thắt, kể cho biết vậy thôi, không ai phải làm theo cả.

- Ừ, kể thế là đúng nhất. - Bà nói. - Kể chuyện đoạn đê này, cái cần truyền lại là cách dừng lại cho an toàn. Chứ truyền lại những thứ ly kỳ thêm thắt, người nghe chỉ nhớ phần ly kỳ, quên mất phần cứu mình.

Bà rót thêm trà vào cốc của anh. Hai người ngồi yên một lúc, nhìn mặt đường đầu đê sáng dần lên. Một chiếc xe tải của đội xe khác chạy qua quán, tài xế giơ tay chào bà qua cửa kính. Bà giơ tay đáp lại, quen thuộc như đã làm việc ấy suốt mấy chục năm.

Rồi bà quay sang anh, giọng bà chậm lại như khi bà nói những việc quan trọng nhất.

- Trường Sinh này, lệ xưa cứu được người đã lạc vào vòng rồi. - Bà nói. - Nhưng lệ ấy không cứu được người chưa lạc. Đoạn cua sau cầu Thạch Bản, ban ngày còn có lan can cũ đã mờ, đêm xuống sương đặc thì mất hết dấu. Bà bán nước ở đầu đê này mấy chục năm, bà nói mãi về đoạn cua ấy mà chưa ai làm gì cả. Đoạn cua sau cầu cần có cọc tiêu mới, con ạ. Cọc tiêu phản quang, cắm cho rõ, để đêm sương xuống, người lái còn có một vệt sáng mà bám vào. Không thì mùa sương sau, lại có xe khác lạc vòng trên đoạn đê này như xe của con thôi.

Chương khác

Xem thêm