QUỶ ĐẢ TƯỜNG ĐƯỜNG ĐÊ HOA BẮC - Chương 9: Kiểm Tra Xe Trước Chuyến

Hai giờ chiều ngày 24 tháng 11, Triệu Tiểu Quân có mặt ở bãi xe với cuốn sổ tay và hộp đồ cá nhân. Buổi kiểm tra xe chiều nay là khâu chuẩn bị cuối cùng…

Nội dung chương

Hai giờ chiều ngày 24 tháng 11, Triệu Tiểu Quân có mặt ở bãi xe với cuốn sổ tay và hộp đồ cá nhân.

Buổi kiểm tra xe chiều nay là khâu chuẩn bị cuối cùng trước giờ bốc hàng tối nay. Tài xế Trường Sinh đã dặn cậu tới sớm hơn giờ hẹn mười lăm phút. Cậu tới sớm hẳn nửa giờ, đứng ngắm chiếc xe tải của đội trong nắng chiều. Chiếc xe vừa được rửa sạch buổi sáng, thùng xe ánh lên dưới nắng yếu. Với Tiểu Quân, đây không còn là một chiếc xe lạ của đội nữa. Nó sắp là nơi cậu ăn ngủ và làm việc trong chuyến đường dài đầu tiên.

Trường Sinh tới bãi đúng giờ, tay xách theo một túi đồ nghề nhỏ của riêng anh. Anh mặc áo khoác làm việc, găng tay vải nhét trong túi áo ngực. Thấy Tiểu Quân đã có mặt từ sớm, anh gật đầu hài lòng thấy rõ.

- Tới sớm thế là tốt, kiểm tra xe không bao giờ nên vội. - Anh nói. - Hôm nay hai anh em rà soát toàn bộ xe theo danh sách tôi soạn sẵn.

Anh mở cuốn sổ của mình ra, trang danh sách kiểm tra ghi chi chít từng mục. Mục nào cũng có ô trống để đánh dấu sau khi kiểm tra xong. Tiểu Quân lấy bút ra, sẵn sàng ghi chép theo lời anh đọc. Buổi học việc hôm trước đã dạy cậu cách ghi chép cẩn thận. Hôm nay cậu được áp dụng ngay vào công việc thật của đội xe.

Việc đầu tiên là kiểm tra lốp xe, gồm bốn lốp chính và một lốp dự phòng. Trường Sinh dạy cậu gõ từng lốp bằng cán búa cao su chuyên dụng. Lốp đủ hơi kêu tiếng trầm và nảy tay rõ ràng khi gõ. Lốp non hơi kêu tiếng bồm bộp và ít nảy tay hơn hẳn. Cậu gõ thử từng chiếc, so sánh âm thanh với nhau cho quen tai. Anh còn cho cậu xem độ mòn gai lốp bằng đồng xu kẹp vào rãnh gai. Gai lốp còn sâu, đủ sức bám đường trong thời tiết sương ướt.

- Lốp sau bên phải hơi mòn hơn các lốp khác một chút. - Tiểu Quân nhận xét sau khi xem kỹ.

- Mắt tốt đấy, tôi cũng định nói thế với cậu. - Trường Sinh gật đầu. - Mức mòn ấy vẫn trong giới hạn an toàn cho chuyến này. Nhưng phải ghi vào sổ để về bến là báo xưởng đảo lốp ngay.

Cậu ghi ngay nhận xét về lốp sau bên phải vào sổ của mình. Anh đọc lại dòng ghi ấy và khen cậu ghi rõ ràng, đủ ý. Được khen, Tiểu Quân thấy tự tin hơn hẳn cho các mục tiếp theo.

Việc thứ hai là kiểm tra hệ thống phanh của xe tải. Hai người chui xuống gầm xe bằng tấm ván trượt của xưởng mang ra. Trường Sinh soi đèn pin vào từng đường ống dẫn dầu phanh. Anh chỉ cho cậu cách phát hiện vết rỉ dầu quanh các đầu nối. Mọi đầu nối đều khô ráo, không có vết dầu nào mới xuất hiện. Anh cho cậu sờ thử má phanh qua khe kiểm tra trên bánh xe. Má phanh còn dày, chưa tới vạch cảnh báo phải thay thế.

- Phanh là mạng sống của xe tải chở hàng nặng. - Anh nói khi hai người chui ra khỏi gầm. - Kiểm tra phanh mà làm qua loa là coi thường cả xe lẫn người.

Việc thứ ba là kiểm tra toàn bộ hệ thống đèn trên xe. Tiểu Quân ngồi vào ghế lái, bật tắt từng loại đèn theo lệnh của anh. Trường Sinh đứng ngoài xe, đi vòng quanh và hô to kết quả quan sát. Đèn pha sáng đều hai bên, chùm sáng không lệch sang bên nào. Đèn sương mù vàng và thấp, đúng tầm để soi mặt đường gần. Đèn xi nhan nhấp nháy đúng nhịp, đèn phanh đỏ rực khi đạp phanh. Đèn lùi và đèn soi biển số cũng hoạt động bình thường cả.

- Đèn sương mù chuyến này là quan trọng nhất đấy. - Trường Sinh nói. - Chạy đê ban đêm gặp sương đặc là nhờ nó mà bò từng mét một.

Việc thứ tư là rà soát hộp đồ nghề đặt dưới ghế phụ trong ca bin. Tiểu Quân lôi hộp đồ nghề ra, mở nắp và bày từng món lên ghế. Trong hộp có cờ lê các cỡ, tua vít, kìm, băng dính điện và dây thép. Có cả cuộn dây dù, đèn pin dự phòng và hộp cầu chì thay thế. Trường Sinh kiểm tra từng món, món nào thiếu anh ghi vào sổ để bổ sung. Đèn pin dự phòng được thay pin mới ngay tại chỗ theo danh sách chuẩn bị. Cậu còn tìm thấy một hộp sơ cứu nhỏ ở ngăn dưới cùng của hộp đồ. Băng gạc và thuốc sát trùng trong hộp đều còn hạn sử dụng.

Trong lúc sắp xếp lại ca bin, Tiểu Quân để ý một vật ở trên táp-lô. Đó là một hộp đồ hút thuốc bằng gỗ đặt ngay ngắn cạnh cửa gió. Trong hộp có một chiếc bật lửa bằng đồng đã ngả màu thời gian. Thân bật lửa bóng lên ở những chỗ ngón tay thường cầm nắm. Cậu cầm chiếc bật lửa lên ngắm nghía với vẻ tò mò rõ rệt.

- Anh Sinh, cái bật lửa đồng này cũ lắm rồi phải không anh? - Cậu hỏi.

- Ừ, nó là của cha tôi để lại cho tôi đấy. - Trường Sinh đáp, giọng chậm lại. - Ông cụ ngày xưa cũng chạy xe tải đường dài như tôi bây giờ. Trước khi mất, ông để lại cho tôi chiếc bật lửa này làm kỷ vật.

Tiểu Quân nghe xong thì đặt chiếc bật lửa xuống nhẹ nhàng hơn hẳn. Anh bảo cậu cứ cầm xem thoải mái, vật kỷ niệm không phải để cất kỹ trong hộp. Anh kể, chiếc bật lửa theo anh từ ngày đầu vào nghề chạy xe tới nay. Anh giữ nó trong hộp đồ trên táp-lô của mọi chiếc xe anh từng lái. Có nó trên xe, anh thấy như có người cha đi cùng mình trên đường. Cậu phụ xe trẻ nghe mà thấy sống mũi cay cay khó hiểu.

- Thế anh có hay dùng nó không ạ? - Tiểu Quân hỏi nhỏ.

- Tôi không hút thuốc từ lâu rồi. - Trường Sinh cười. - Nhưng tôi vẫn giữ nó đầy đá lửa và xăng thơm quanh năm. Thỉnh thoảng dừng xe nghỉ, tôi bật lên ngắm lửa cho vui mắt thôi.

Việc thứ năm là kiểm tra khoang máy và các loại dung dịch của xe. Trường Sinh mở nắp ca pô, chống thanh đỡ rồi gọi Tiểu Quân lại gần. Anh rút que thăm dầu máy ra, lau sạch rồi cắm lại để đọc mức dầu. Mức dầu nằm ở khoảng giữa hai vạch an toàn trên thân que thăm. Anh cho cậu nhìn màu dầu còn trong, chưa đen đặc như dầu sắp phải thay. Bình nước làm mát đầy tới vạch quy định, nắp bình vặn chặt không rò rỉ.

- Nhìn que thăm dầu phải nhìn dưới ánh sáng cho rõ. - Anh dặn. - Đọc sai mức dầu là hỏng cả một chuyến đi dài đấy.

Tiểu Quân gật đầu, ghi lại kết quả kiểm tra khoang máy vào sổ của mình. Cậu ghi cả tình trạng bình nước rửa kính đã được châm đầy từ hôm trước. Anh dạy cậu thử gạt mưa ở cả hai tốc độ nhanh và chậm. Lưỡi gạt quét sạch mặt kính, không để lại vệt nước nào ở giữa. Gương chiếu hậu hai bên được anh chỉnh lại góc nhìn cho đúng tầm. Cậu ngồi vào ghế lái, nhìn qua gương và hô to là đã thấy rõ đuôi thùng.

- Gương bên phải em thấy hơi mờ, chắc do bụi bám lâu ngày. - Cậu nói.

- Thế thì lấy khăn lau ngay đi, đừng để tới lúc lên đường mới lau. - Trường Sinh đáp. - Trên đường, gương mờ một chút là mất an toàn một khúc dài.

Cậu lấy khăn trong hộp đồ ra lau sạch cả hai mặt gương tới khi sáng bóng. Anh đứng sau quan sát, thỉnh thoảng nhắc cậu lau kỹ các góc khuất. Xong xuôi, anh cho cậu thực hành ghi một mốc kiểm tra vào sổ hành trình. Cậu ghi giờ bắt đầu buổi kiểm tra, ghi tình trạng chung của xe sau rà soát. Cậu đọc lại thành tiếng cho anh nghe theo đúng cách đã học hôm trước. Anh gật đầu, bảo trang sổ hôm nay ghi đẹp và đầy đủ hơn hẳn buổi đầu.

Việc cuối cùng trong buổi chiều là kiểm tra thùng xe trước giờ bốc hàng. Hai người mở cửa thùng, quét lại sàn và kiểm tra các móc chằng hàng. Tiểu Quân trèo lên thùng, thử kéo từng sợi dây chằng theo cách đã học. Trường Sinh đứng dưới đất, đọc to từng mục trong danh sách cho cậu đối chiếu. Mục nào xong, cậu hô to một tiếng rõ ràng để anh đánh dấu vào sổ. Tiếng hô của cậu vang trong thùng xe rỗng nghe rất buồn cười. Hai anh em nhìn nhau cười, không khí buổi kiểm tra nhẹ nhõm hẳn đi.

Kiểm tra xong xuôi, Trường Sinh ký vào biên bản tình trạng xe trước chuyến. Anh ghi rõ tình trạng xe tốt, đủ điều kiện chạy chuyến đường dài cuối tháng. Tiểu Quân ký tên vào ô người cùng kiểm tra ở góc biên bản. Chữ ký của cậu còn run run vì đây là biên bản quan trọng đầu tiên. Anh vỗ vai cậu, bảo ký nhiều rồi tay sẽ hết run thôi.

Trời đã sẩm tối, bãi xe bắt đầu lên đèn cho ca bốc hàng buổi tối. Tiểu Quân cất cuốn sổ vào ba lô, chuẩn bị về khu nhà ở nghỉ ngơi. Trước khi chia tay, cậu chỉ tay về phía hộp đồ trên táp-lô và hỏi thêm một câu.

- Anh Sinh, chiếc bật lửa đồng ấy có bao giờ trục trặc giữa đường không anh?

Trường Sinh cười, lấy chiếc bật lửa ra bật thử một lần cho cậu xem. Ngọn lửa xanh nhỏ bùng lên đều đặn trong gió chiều se lạnh. Anh đóng nắp bật lửa lại, đặt nó về đúng vị trí cũ trên táp-lô.

- Chiếc bật lửa này theo anh mười tám năm nay rồi. - Anh nói. - Chưa bao giờ nó hết đá lửa giữa đường cả.

Chương khác

Xem thêm