QUỶ ĐẢ TƯỜNG ĐƯỜNG ĐÊ HOA BẮC - Chương 6: Quán Nước Đầu Đê

Mười giờ sáng ngày 23 tháng 11, Trường Sinh chạy chuyến ngắn ban ngày ngang qua đầu đường đê Hoa Bắc. Chuyến hàng nhẹ giao ở thị trấn phía dưới đê, đường…

Nội dung chương

Mười giờ sáng ngày 23 tháng 11, Trường Sinh chạy chuyến ngắn ban ngày ngang qua đầu đường đê Hoa Bắc.

Chuyến hàng nhẹ giao ở thị trấn phía dưới đê, đường đi chỉ mất hơn một giờ. Giao hàng xong, anh không quay về bến ngay như mọi khi. Anh cho xe chạy thêm một quãng tới đầu đường đê để ngó nghiêng. Đức Minh đã giao anh chuyến thử tuyến mới vào cuối tuần. Anh muốn nhìn tận mắt nơi con đê bắt đầu bằng ánh sáng ban ngày.

Ở ngay đầu đường đê có một quán nước nhỏ nép dưới gốc cây gạo già. Quán chỉ gồm một mái liếp thấp, mấy bộ bàn ghế gỗ và tủ kính đựng bánh kẹo. Một ấm trà lớn đặt trên bếp than hồng ở góc quán. Khói bếp mỏng bay lên, quyện với hơi sương còn sót lại trên mặt đê. Trường Sinh tấp xe vào bãi đất trống cạnh quán rồi đi bộ vào.

Bà chủ quán đang ngồi lặt rau trên chiếc ghế đẩu thấp. Bà năm nay sáu mươi tám tuổi, tóc bạc búi gọn sau gáy. Người trong vùng và cánh tài xế qua đường gọi bà là bà quán nước Quế Phân. Bà bán nước ở đầu con đê này đã mấy chục năm nay. Bao nhiêu đời xe qua đê đều từng ghé quán của bà uống trà. Thấy Trường Sinh bước vào, bà ngẩng lên nheo mắt nhìn một lúc.

- Cậu lái xe đội Trường Hà phải không? - Bà hỏi trước. - Xe mới sơn lại thùng, tôi nhìn chưa quen mắt.

- Dạ, cháu là Trường Sinh, chạy tuyến bắc của đội ạ. - Anh đáp, kéo ghế ngồi xuống. - Bà cho cháu ấm trà nóng, với lại cho cháu hỏi thăm chuyện đường đê một chút.

- Hỏi đường thì hỏi đúng người rồi đấy. - Bà cười, đứng dậy rót trà. - Tôi ngồi ở đầu đê này từ hồi đê còn là đường đất. Xe nào qua đây, người nào qua đây, tôi nhớ gần hết.

Chén trà nóng được đặt trước mặt Trường Sinh, khói bốc lên thơm mùi gừng. Bà Quế Phân ngồi xuống ghế đối diện, tay vẫn thoăn thoắt lặt rau. Anh hỏi bà về mặt đường đê vào mùa sương cuối năm nay. Bà bảo sương năm nay xuống sớm và đặc hơn mấy năm trước. Có buổi sáng bà dọn quán mà không nhìn thấy mặt đê phía trước. Sương trên đồng bằng Hoa Bắc khi đã đặc thì đặc rất lì. Nó không tan theo nắng yếu của mùa đông một cách dễ dàng.

- Cánh lái xe các cậu chạy đêm qua đê phải cẩn thận lắm. - Bà nói, giọng chậm rãi. - Đoạn đê này ban ngày hiền khô, ban đêm sương xuống là thành đường khác hẳn.

- Cháu nghe nói chạy đêm trên đê dễ lạc vòng trong sương. - Trường Sinh nói. - Có người trong đội cháu từng lạc thật một đêm năm 2018.

- Tôi biết chuyện ấy chứ. - Bà gật đầu. - Đêm đó sương đặc như đêm nay tôi kể cũng không hết. Sáng ra thấy xe đỗ ở bãi đất đầu đê, người lái mặt mày phờ phạc. May mà người và xe đều lành lặn cả, không ai làm sao.

Bà ngừng tay lặt rau, nhìn thẳng vào Trường Sinh bằng ánh mắt nghiêm. Bà bảo cánh chạy đê xưa có một lệ truyền lại cho người đi sau. Lệ ấy dành cho lúc sương đặc tới mức không còn nhìn thấy đường. Bà dặn anh nghe cho kỹ, nhớ được bao nhiêu thì nhớ. Người chạy đê lâu năm ai cũng thuộc lệ này như thuộc đường về nhà.

- Việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải dừng hẳn xe lại. - Bà nói. - Lạc vòng trong sương mà cứ cố chạy là chỉ tổ tốn dầu và thêm rối. Dừng hẳn xe, người mới tỉnh ra mà nghĩ được bước tiếp theo.

- Dạ, cháu nhớ, dừng hẳn xe trước tiên. - Trường Sinh gật đầu.

- Trong xe các cậu cũng nên có sẵn một nắm muối trắng. - Bà nói tiếp. - Muối trắng để trong hộp đồ ăn hay túi đồ nghề đều được. Người xưa coi nắm muối ấy là thứ không thể thiếu khi qua đê sương.

Anh hỏi bà lệ xưa gồm những việc gì sau khi đã dừng xe. Bà đếm trên đầu ngón tay, kể chậm rãi từng việc theo đúng thứ tự. Một là dừng hẳn xe lại, hai là tắt đèn pha đi cho mắt quen bóng tối. Ba là lấy lửa soi mặt đất ngay trước mũi xe mà nhìn cho rõ. Bốn là hít một hơi thật sâu cho ngực đầy hơi và đầu tỉnh táo. Năm là quát lớn một tiếng cho người vững dạ giữa đồng vắng. Sáu là rải nắm muối trắng trước mũi xe rồi mới tính chuyện đi tiếp.

- Sáu việc ấy phải làm đúng thứ tự như tôi kể. - Bà dặn. - Người xưa truyền lại thế nào thì làm đúng thế ấy, đừng tự ý đảo lộn. Đảo lộn thứ tự thì lệ không còn là lệ nữa đâu cậu.

- Dạ, cháu sẽ ghi lại vào sổ cho khỏi quên. - Trường Sinh nói, tay đã mở cuốn sổ tay mang theo.

Anh ghi lại sáu việc vào sổ theo đúng lời bà kể, không thêm bớt chữ nào. Viết xong, anh đọc lại thầm một lần cho thuộc thứ tự. Bà Quế Phân nhìn anh ghi chép cẩn thận thì gật đầu hài lòng. Bà bảo cánh lái xe trẻ bây giờ ít người chịu ghi chép như anh. Toàn dựa vào điện thoại và định vị trên xe mà chạy. Tới lúc sóng mất, màn hình tối om thì lại cuống cả lên.

- Bà ơi, cháu còn nghe một chuyện nữa không biết có thật không. - Trường Sinh gấp sổ lại, hạ giọng hỏi. - Có người nói lệ xưa còn có chuyện lấy máu đầu ngón tay nữa.

Bà Quế Phân nghe xong thì bật cười, xua tay liên tục.

- Cái đó là người ta đồn thêm vào cho câu chuyện nó ghê thôi. - Bà nói. - Người xưa kể lệ qua đê chỉ có sáu việc tôi vừa nói. Về sau người kể chuyện thêm chi tiết cắn đầu ngón tay lấy máu vào cho rùng rợn. Tôi ngồi ở đầu đê này mấy chục năm, chưa từng thấy ai làm thế cả. Tôi cũng chưa từng bảo một người lái xe nào làm thế bao giờ.

- Dạ, thế là chỉ là lời đồn thêm thắt thôi phải không bà? - Anh hỏi lại cho chắc.

- Đúng, đồn thêm thắt cả đấy. - Bà khẳng định. - Cậu nhớ sáu việc kia là đủ đi qua đoạn đê này rồi. Đừng có nghe ai xúi làm chuyện dại dột tự làm đau mình.

Trường Sinh gật đầu, trong lòng thấy nhẹ đi một phần. Anh vốn ghét những chi tiết rùng rợn thêm thắt vào chuyện nghề. Lệ của bà kể nghe giản dị và có lý của người đi đường. Dừng xe cho tỉnh người, tắt đèn cho mắt quen tối, soi đất cho rõ đường. Mấy việc ấy đều là việc của người lái xe tỉnh táo. Nó không giống chuyện mê tín như anh tưởng lúc mới nghe tên lệ.

Hai người ngồi nói chuyện thêm một lúc về cánh tài xế qua các thời kỳ. Bà kể tên vanh vách mấy thế hệ lái xe từng ghé quán của bà. Có người nay đã nghỉ hưu, có người chuyển sang chạy tuyến phía nam. Bà bảo nghề chạy đê thay đổi nhiều theo năm tháng, xe cộ hiện đại hơn hẳn. Chỉ có sương trên mặt đê là không thay đổi gì qua mấy chục năm. Sương vẫn xuống đúng mùa, vẫn đặc quánh và vẫn nuốt hết mốc đường như xưa.

Uống hết ấm trà đầu, Trường Sinh xin phép bà đi bộ ra đầu đê xem đường. Mặt đê buổi sáng khô ráo, vạch sơn giữa đường đã mờ đi nhiều đoạn. Hai bên đê là ruộng đông bỏ không, cỏ khô ngả màu vàng xám. Kênh dẫn nước chạy dọc dưới chân đê, mặt nước lặng và sẫm màu. Anh đứng một lúc, cố hình dung đoạn đường này vào một đêm sương đặc. Không có đèn đường, không có nhà dân, chỉ có mặt đê và đồng hoang. Anh hiểu vì sao người xưa phải truyền nhau một cái lệ để qua đây.

Anh quay lại quán, thấy bà đang châm thêm nước vào ấm trà thứ hai.

- Bà bán nước ở đây một mình thế này có sợ không ạ? - Anh hỏi vui.

- Sợ gì, tôi quen mặt đê này hơn quen sân nhà mình. - Bà cười. - Sáng nào sương đặc quá, xe cộ lại tấp vào quán tôi ngồi chờ. Có hôm cả chục lái xe ngồi chật quán, uống trà tới lúc sương tan mới đi.

- Thế là quán của bà thành trạm chờ sương của cả đoạn đê. - Trường Sinh cười theo.

- Ừ, trạm chờ bất đắc dĩ đấy. - Bà gật đầu. - Tôi chỉ mong xe nào qua đê cũng bình an mà tới nơi. Người đi đường bình an là người bán nước như tôi có phúc rồi.

Câu nói mộc mạc ấy làm Trường Sinh nhớ mãi khi nghe bà kể tiếp. Bà bảo lệ qua đê không phải chuyện để dọa người mới vào nghề. Nó là kinh nghiệm của bao người đi trước đúc lại thành lời dặn. Ai coi thường lời dặn của người già ở đầu đê thì sớm muộn cũng trả giá. Cái giá có khi chỉ là một đêm lạc đường trắng mắt. Nhưng đi đường dài, một đêm như thế cũng đủ làm lỡ bao nhiêu việc.

Trà đã cạn ấm thứ hai, Trường Sinh đứng dậy trả tiền và chào bà ra về. Bà không lấy tiền trà, bảo coi như bà mời người sắp chạy tuyến đê mới. Bà tiễn anh ra tới cửa quán, tay chỉ về phía mặt đê xa xa. Cuối con đê, một dải sương mỏng đang đọng lại trên mặt đồng dù trời đã gần trưa. Dải sương ấy xám nhạt, trải dài và im lìm dưới nắng yếu.

Bà quán nước Quế Phân nhìn dải sương xa và nói một câu sau cùng.

- Mùa này sương mà xuống thì không thấy bờ bên kia đâu cậu ạ.

Chương khác

Xem thêm