RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 1: Nhận Việc Ở Vòng Xoay

Sáng ngày 2 tháng 11 năm 2026, Nguyễn Hoàng Khôi tới văn phòng lúc bảy giờ bốn mươi phút. Trời còn mát. Hành lang vắng người. Trên bàn của anh có một tập…

Nội dung chương

Sáng ngày 2 tháng 11 năm 2026, Nguyễn Hoàng Khôi tới văn phòng lúc bảy giờ bốn mươi phút. Trời còn mát. Hành lang vắng người.

Trên bàn của anh có một tập bìa cứng màu xanh nhạt. Bên trong là tờ phân công nhiệm vụ mới ký. Anh đọc chậm từng dòng.

Dự án cải tạo cảnh quan quanh Hồ Con Rùa ở Công trường Quốc tế, Quận 3, thành phố Hồ Chí Minh. Nhóm thiết kế cần một kiến trúc sư phụ trách khảo sát hiện trạng. Người đó là anh.

Khôi gấp tờ giấy lại. Anh thấy hơi bất ngờ. Trước giờ anh chỉ làm những công trình nhỏ trong nội thành, phần lớn là cải tạo mặt tiền và sân trong của các tòa nhà cũ. Một vòng xoay lớn giữa trung tâm thành phố là việc khác hẳn.

- Cậu nhận rồi hả.

Lê Thu Hằng đứng ở cửa phòng, tay cầm ly cà phê còn bốc khói, mắt nhìn tập bìa trên bàn anh như đã biết trước mọi chuyện từ hôm qua.

- Mới đọc xong đây. Chị biết trước à.

- Cả phòng đều biết. Chỉ cậu là người cuối cùng thôi.

Khôi cười ngắn. Anh không giận. Tính anh chậm, ai cũng quen rồi.

Hằng đặt ly cà phê xuống mép bàn. Cô nói dự án này đã treo gần hai tháng vì chưa chốt được người đi hiện trạng, bởi ai cũng ngại khu vực vòng xoay đông xe và nhiều hạng mục chồng chéo nhau.

- Ngại thì vẫn phải có người làm. Sếp chọn cậu vì cậu chịu khó ghi chép.

- Nghe như khen mà cũng như giao việc khó.

- Thì đúng là việc khó mà.

Chín giờ kém mười, cả nhóm họp nhanh ở phòng nhỏ cuối dãy. Vũ Đình Trọng, giám đốc dự án, ngồi ở đầu bàn với xấp bản đồ in màu và một cuốn sổ tay bìa da đã sờn ở bốn góc bìa.

Ông Trọng nói ngắn gọn. Ông ít khi nói dài. Theo lời ông, khu vực quanh hồ cần cải tạo bờ hồ, lan can, hệ thống đèn chiếu sáng và mặt đường vòng xoay. Đồng thời phải giữ nguyên hình dáng quen thuộc mà người dân thành phố đã nhìn thấy suốt mấy chục năm qua.

- Khôi đi hiện trạng trước. Chụp đủ. Đo đủ. Ghi đủ.

- Dạ. Em đi ngay sáng nay được không anh.

- Đi luôn. Chiều về báo cáo miệng một lượt.

Khôi gật đầu. Anh cất bản đồ vào túi vải, lấy máy ảnh, thước dây, sổ tay và một cây bút chì mới gọt rồi rời văn phòng khi nắng vừa lên cao hơn mái các tòa nhà quanh đó.

Đường tới Công trường Quốc tế không xa. Xe cộ đã đông. Tiếng còi xe dồn dập ở các ngã rẽ, tiếng rao hàng lẫn trong tiếng động cơ, và mùi khói xe quyện với mùi cà phê từ những quán nhỏ ven đường tạo thành một thứ không khí rất riêng của buổi sáng Sài Gòn.

Anh gửi xe ở một bãi nhỏ gần đó rồi đi bộ ra vòng xoay. Từ xa, mặt hồ hiện ra trước mắt anh.

Hồ hình bát giác. Tám cạnh rõ ràng. Mặt nước phẳng lặng trong nắng sớm, phản chiếu bóng của những hàng cây xanh và những tòa nhà cao tầng đứng lặng phía sau như một bức tranh vừa yên tĩnh vừa chật chội.

Giữa hồ là năm cột bê tông cao. Đỉnh cột xòe rộng ra. Nhìn từ bờ, năm cột đứng thành một cụm vững chãi, phần chân chìm trong nước, phần thân phủ những vệt rêu và những mảng ố của thời gian dài dầm mình ngoài trời mưa nắng.

Khôi đứng yên một lúc. Anh ngắm hồ. Trong đầu anh, đây vẫn chỉ là một công trình cảnh quan đô thị bình thường, một mặt nước nhân tạo nằm giữa vòng xoay giao thông. Cần được đo đạc, chụp ảnh và đưa vào bản vẽ như mọi công trình khác mà anh từng làm.

Anh bắt đầu đi vòng quanh hồ. Đi chậm. Chụp từng đoạn bờ. Có đoạn bờ hồ đã nứt chân chim, vữa bong thành từng mảng nhỏ để lộ lớp gạch cũ bên dưới. Và có đoạn lan can sắt đã gỉ ở các mối hàn, sơn bong tróc, tay vịn rung nhẹ khi anh tựa tay thử độ chắc.

Anh ghi hết vào sổ. Chữ anh nhỏ và đều. Mỗi hạng mục một dòng riêng, kèm theo vị trí ước lượng theo hướng nhìn từ bờ hồ ra vòng xoay để chiều về anh còn đối chiếu lại với bản đồ mà nhóm đã in sẵn.

Một người bán nước ở ven đường nhìn anh rồi hỏi với giọng thân quen của người đã đứng ở góc đường này không biết bao nhiêu buổi sáng trong nhiều năm liền.

- Chú đo đạc để sửa hồ hả chú.

- Dạ, cháu khảo sát hiện trạng thôi bác. Chưa sửa gì đâu ạ.

- Sửa thì sửa cho đẹp. Hồ này gắn với cả khu này lâu lắm rồi đó.

Khôi gật đầu chào rồi đi tiếp. Anh không nghĩ nhiều về câu nói ấy. Với anh lúc này, lâu hay mới cũng đều phải bắt đầu bằng những con số đo được trên thực địa.

Anh đo chiều dài từng cạnh của hồ bát giác. Anh ước lượng khoảng cách từ bờ tới cụm cột giữa hồ. Anh chụp cận cảnh chân cột, mặt nước, các bóng đèn quanh hồ và cả những khe nứt nhỏ trên mặt đường sát bờ, nơi nước mưa có lẽ đã đọng lại qua nhiều mùa.

Mặt đường vòng xoay không bằng phẳng như nhìn từ xa. Có chỗ vá chằng vá đụp. Có chỗ lún nhẹ thành vệt dài. Anh cúi xuống nhìn kỹ một đoạn nứt chạy dọc theo mép đường, lấy bút chì đánh dấu vị trí vào sơ đồ phác tay trong sổ rồi mới đứng dậy đi tiếp vòng còn lại.

Nắng lên cao dần. Mồ hôi thấm lưng áo. Khôi dừng lại dưới bóng cây ở một góc hồ, uống nước, rồi mở sổ ra kiểm lại những gì đã ghi trong buổi sáng đầu tiên của dự án tưởng chừng rất đỗi bình thường này.

Danh sách dài hơn anh tưởng. Bờ hồ cần xử lý chống thấm và gia cố ở nhiều đoạn đã xuống cấp rõ rệt sau nhiều năm sử dụng liên tục ngoài trời. Lan can cần thay mới gần như toàn bộ vì gỉ sét đã ăn sâu vào thân sắt ở nhiều vị trí gần mặt nước. Hệ thống đèn quanh hồ cần kiểm tra lại từ đầu vì có bóng đã cũ, có bóng lệch hướng, có đoạn dây đi nổi nhìn rất mất mỹ quan.

Còn mặt đường vòng xoay thì cần một đợt khảo sát riêng. Anh ghi thêm dòng ấy và gạch chân hai lần. Kinh nghiệm làm nghề mách anh rằng mặt đường quanh một vòng xoay đông xe như thế này không bao giờ chỉ hỏng ở phần mắt thường nhìn thấy được trong một buổi sáng.

Buổi trưa, anh ngồi ở quán cơm nhỏ cách hồ vài chục mét. Anh ăn vội. Mắt vẫn thỉnh thoảng liếc ra vòng xoay, nơi dòng xe không lúc nào ngớt, người ta rẽ trái, rẽ phải, vòng qua mặt hồ như một thói quen đã thuộc nằm lòng từ rất lâu.

Anh tự hỏi một câu rất nghề. Nếu phải cải tạo nơi này mà không làm xáo trộn giao thông, nhóm sẽ phải chia giai đoạn thế nào cho hợp lý nhất. Câu hỏi ấy kéo theo hàng loạt câu hỏi khác về tiến độ, về vật liệu, về cách giữ lại hình dáng cũ của hồ trong khi vẫn phải thay mới những phần đã mục nát theo thời gian.

Chiều đó, Khôi quay lại hồ thêm một vòng nữa. Ánh nắng đã khác. Bóng cột đổ dài trên mặt nước, những vệt sáng loang loáng chạy theo từng gợn sóng nhỏ do gió thổi qua, và anh chụp thêm một loạt ảnh ở thời điểm này để sau này so sánh ánh sáng giữa sáng và chiều.

Anh cũng để ý tới những điều nhỏ hơn. Ghế đá quanh hồ có chiếc đã sứt góc. Thùng rác đặt lệch khỏi vị trí trên bản đồ cũ. Một đoạn lối đi lát gạch bị rễ cây đội lên thành gờ thấp, đủ để người đi bộ vấp chân nếu không nhìn xuống đất khi bước qua vào buổi tối thiếu sáng.

Tất cả đều được ghi lại. Không sót một dòng. Đó là thói quen của Khôi từ ngày mới vào nghề, khi một người thầy cũ từng nói với anh rằng kiến trúc sư giỏi không phải là người vẽ nhanh nhất. Mà là người nhìn thấy nhiều nhất ngay từ lần đầu tiên đặt chân tới hiện trường.

Khi nắng bắt đầu dịu, anh thu dọn đồ đạc. Túi vải nặng hơn lúc sáng vì thêm mấy cuộn thước và tập ảnh in thử ở tiệm gần đó theo yêu cầu báo cáo miệng của ông Trọng vào cuối buổi chiều hôm ấy.

Trên đường về văn phòng, anh ghé qua văn phòng hiện trường của dự án. Đó là một căn phòng thuê trong tòa nhà gần hồ, cửa sổ nhìn thẳng ra vòng xoay, bàn ghế còn mới và mùi sơn vẫn chưa tan hết trong không khí của những ngày đầu thiết lập.

Anh dán sơ đồ phác tay lên bảng. Anh ghim ảnh hiện trạng thành hai hàng ngay ngắn. Nhìn tổng thể căn phòng, anh thấy công việc đã bắt đầu thành hình, dù chỉ mới là những nét đầu tiên rất sơ sài của một dự án còn dài phía trước.

Ông Trọng tới lúc gần hết giờ làm. Ông đứng trước bảng ảnh một lúc lâu. Ông xem từng tấm, thỉnh thoảng gật đầu rất nhẹ, rồi quay sang anh với vẻ hài lòng kín đáo mà anh hiếm khi thấy ở người sếp vốn nổi tiếng khó tính này.

- Được. Mai cậu quay lại hồ. Nhìn kỹ phần giữa hồ cho tôi.

- Dạ, phần năm cột phải không anh.

- Ừ. Nhìn kỹ vào. Đừng chỉ nhìn bờ.

Khôi đáp dạ rồi ghi thêm việc ấy vào sổ. Anh chưa hiểu vì sao ông Trọng lại dặn riêng về phần giữa hồ, nhưng anh không hỏi thêm, bởi ông Trọng là người chỉ nói điều cần nói và rất ghét những câu hỏi vòng vo không đi tới đâu cả.

Tối đó về tới nhà, anh mở lại ảnh chụp trong ngày. Ảnh nào cũng rõ. Mặt hồ bát giác nằm giữa khung hình, năm cột đứng yên ở trung tâm, vòng xoay ôm quanh như một vành đai chuyển động không ngừng nghỉ từ sáng sớm tới tận đêm khuya của thành phố này.

Anh lưu ảnh vào thư mục dự án. Anh đặt tên thư mục rất cẩn thận. Rồi anh tắt máy, nghĩ rằng ngày mai cũng sẽ là một ngày đo đạc bình thường như hôm nay, với thước dây, sổ tay và những con số nằm ngoan ngoãn chờ được ghi xuống giấy.

Anh đã nghĩ như vậy. Thật lòng như vậy. Và đó là điều cuối cùng trong ngày đầu tiên mà sau này anh còn nhớ rõ, bởi những ngày tiếp theo đã không còn bình thường theo cách mà anh từng hình dung nữa.

Chương khác

Xem thêm