RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 2: Năm Cột Bê Tông Giữa Hồ

Sáng ngày 3 tháng 11, Khôi ra hồ từ sớm. Chín giờ là giờ hẹn ghi trong sổ, nhưng anh tới trước gần một tiếng. Anh thích vậy. Buổi sáng ở vòng xoay có…

Nội dung chương

Sáng ngày 3 tháng 11, Khôi ra hồ từ sớm. Chín giờ là giờ hẹn ghi trong sổ, nhưng anh tới trước gần một tiếng. Anh thích vậy.

Buổi sáng ở vòng xoay có nhịp riêng. Xe máy chạy thành dòng. Người bán hàng rong đẩy xe qua đường rất nhanh, tiếng chuông xe đạp lẫn vào tiếng phanh xe buýt, còn mặt hồ thì nằm yên ở giữa tất cả sự ồn ào ấy như một khoảng lặng hình bát giác.

Hôm nay anh tập trung vào giữa hồ. Theo lời dặn của ông Trọng. Anh mang theo ống nhòm nhỏ mượn của đội đo đạc, một cuốn sổ mới và chiếc máy ảnh đã sạc đầy pin từ tối hôm trước ở nhà.

Năm cột bê tông đứng giữa mặt nước. Anh đếm lại. Đúng năm cột. Không thiếu cột nào, dù từ một số góc nhìn ở bờ đối diện, hai cột đứng gần nhau bị tán cây che khuất khiến người mới tới dễ đếm nhầm thành bốn cột trong lần nhìn đầu tiên.

Anh đi vòng quanh hồ một vòng trọn vẹn. Cứ đi vài chục bước anh lại dừng. Mỗi lần dừng là một góc nhìn khác về cụm cột, một tỷ lệ khác giữa cột và mặt nước, một vệt sáng khác phản chiếu lên thân bê tông đã ngả màu theo năm tháng.

Thân cột không còn trắng. Màu bê tông đã xám lại. Có vệt ố vàng chạy dài từ đỉnh xuống, có mảng rêu xanh bám ở phần chân cột gần mặt nước, và có chỗ bê tông sứt mẻ nhỏ để lộ cốt thép bên trong đã bắt đầu đổi màu.

Anh dùng ống nhòm nhìn kỹ đỉnh cột. Đỉnh xòe rộng ra thật. Năm đỉnh xòe theo năm hướng khác nhau mà vẫn giữ một nhịp chung, nhìn từ bờ giống như một bông hoa bê tông khổng lồ đang mở ra ngay giữa mặt hồ phẳng lặng của vòng xoay.

- Nhìn cột hả cháu.

Giọng nói vang lên ngay sau lưng anh. Khôi quay lại. Ông bảo vệ trông coi khu vực đứng đó, tay cầm bình trà nhỏ, áo đồng phục đã bạc màu ở vai, mắt nheo lại vì nắng sáng chiếu thẳng vào mặt hồ rồi hắt lên bờ.

- Dạ. Cháu đo hiện trạng giữa hồ hôm nay ạ.

- Cột này đứng đây lâu lắm rồi. Từ hồi chú còn trẻ đã thấy nó đứng vậy rồi.

Khôi mỉm cười. Anh hỏi ông đã làm ở khu vực này bao lâu, và ông bảo vệ đáp rằng ông đã trông coi quanh đây nhiều năm. Đủ lâu để thuộc từng chỗ nứt trên bờ hồ và từng bóng đèn hay chập chờn vào những đêm trời mưa to.

Ông kể thêm vài câu chuyện cũ. Toàn chuyện nghe lại. Ông nói người xưa kể lại rằng giữa hồ ngày trước từng có tượng một con rùa lớn, nhưng chuyện ấy xa quá rồi. Lớp trẻ bây giờ nhiều người đi qua vòng xoay mỗi ngày mà còn không biết hồ này từng có tượng rùa ở giữa.

Khôi nghe cho vui. Anh vốn không tin mấy chuyện truyền miệng. Trong đầu anh, chuyện cũ kể lại bên bờ hồ cũng giống như chuyện cũ ở mọi công trình khác, nghe để biết không khí của nơi chốn, chứ không thể đưa vào bản vẽ hay báo cáo kỹ thuật được.

Anh chỉ ghi vào sổ tay đúng một dòng về lời kể ấy. Một dòng ngắn. Nét chữ nhỏ. Sau đó anh gạch đầu dòng cho các số đo của buổi sáng và quay lại với công việc chính là đo đạc cụm cột giữa hồ bằng mắt và bằng thước.

Anh ước lượng chiều cao cột trên mặt nước. Anh ghi khoảng cách tương đối giữa các cột. Vì chưa có thuyền ra giữa hồ, mọi con số lúc này đều là ước lượng từ bờ, và anh ghi rõ chữ ước lượng bên cạnh để sau này không ai nhầm chúng với số đo chính thức.

Gió thổi nhẹ qua mặt hồ. Nước gợn lăn tăn. Bóng năm cột rung rung trong nước, lúc rõ lúc mờ, khiến anh phải chờ những khoảng lặng ngắn giữa hai đợt gió mới chụp được những tấm ảnh đủ nét để đưa vào tập ảnh hiện trạng của dự án.

Ông bảo vệ vẫn đứng gần đó. Ông chỉ tay về phía chân cột.

- Cháu nhìn chân cột đi. Nước ăn mòn ghê lắm. Năm nào cũng thấy nó mòn thêm một chút đó.

- Dạ, cháu thấy rồi ạ. Phần chân cột gần mặt nước bị rỗ nhiều nhất.

- Ừ. Mà lạ. Giữa hồ thì mòn. Bờ hồ thì nứt. Sửa một lần cho đàng hoàng đi cháu.

Khôi gật đầu. Anh ghi thêm một dòng về tình trạng chân cột. Lời của ông bảo vệ tuy là lời nói thường ngày, nhưng lại trùng khớp với những gì mắt anh đang nhìn thấy, nên anh coi đó là một ghi chú hiện trường có giá trị thực tế.

Anh hỏi thêm về mực nước hồ qua các mùa. Ông bảo vệ nói mùa mưa nước dâng cao hơn thấy rõ, có năm nước gần chạm tới những bậc thềm thấp quanh bờ, còn mùa nắng thì nước rút xuống để lộ thêm phần chân cột và lớp bùn sẫm màu bám quanh đó.

Thông tin ấy quan trọng. Anh ghi kỹ. Một dự án cải tạo cảnh quan quanh hồ không thể chỉ nhìn vào ngày nắng đẹp như hôm nay. Mà phải tính cả những ngày mưa lớn khi nước dâng, đường trơn và hệ thống thoát nước quanh vòng xoay chịu áp lực lớn nhất trong năm.

Buổi trưa, nắng đứng bóng. Anh vào bóng râm nghỉ một lát. Mồ hôi đã khô trên trán, sổ tay đã thêm gần chục trang kín chữ. Và anh bắt đầu phác trong đầu cách trình bày phần giữa hồ sao cho người đọc báo cáo hình dung được cả vẻ đẹp lẫn sự xuống cấp của nó.

Anh phác thử vài dòng mô tả. Năm cột bê tông cao, đỉnh xòe rộng, đứng giữa hồ bát giác, chân cột chìm trong nước, thân cột chịu tác động lâu dài của nắng mưa và độ ẩm. Cần khảo sát kết cấu riêng trước khi quyết định phương án gia cố hay chỉ làm sạch bề mặt.

Viết xong, anh đọc lại. Anh thấy hài lòng. Mô tả như vậy vừa đúng mắt thấy, vừa không sa đà vào những lời kể truyền miệng không kiểm chứng được, đúng với cách làm việc mà anh luôn tự nhắc mình phải giữ từ ngày đầu vào nghề.

Chiều xuống dần. Anh đi thêm một vòng cuối. Lần này anh không đo nữa. Anh chỉ nhìn, để nhớ cảm giác của nơi này khi ánh nắng xiên qua tán cây, khi tiếng xe thưa dần trong một khoảng ngắn ngủi hiếm hoi và mặt hồ lấy lại vẻ tĩnh lặng vốn có của một mặt nước giữa phố.

Ông bảo vệ chuẩn bị đổi ca. Trước khi đi, ông còn dặn anh một câu rất đỗi bình thường, rằng nếu mai quay lại thì nên mang theo áo mưa mỏng. Vì đài báo mấy ngày tới trời sẽ có mưa dông vào chiều tối ở khu vực trung tâm thành phố này.

Khôi cảm ơn ông. Anh thu dọn đồ đạc. Trên đường về văn phòng hiện trường, anh nghĩ về năm cột giữa hồ và tự nhủ rằng ngày mai anh cần tìm lại những giấy tờ cũ của công trình này. Bởi đo hiện trạng mà không biết quá khứ của nó thì bản vẽ nào cũng sẽ thiếu mất một nửa.

Ý nghĩ ấy đến rất tự nhiên. Như một bước tiếp theo hiển nhiên của nghề. Anh đâu ngờ rằng chính bước tiếp theo hiển nhiên ấy sẽ dẫn anh tới một căn kho ẩm thấp ở cuối hành lang và một thùng giấy cũ mà anh suýt nữa đã bỏ qua.

Trước khi rời hồ, anh quay lại bờ phía đông một lần nữa. Đoạn bờ này khuất nắng. Rêu trơn. Anh bước rất chậm, mắt nhìn xuống chân, tay giữ chặt quai túi vì sợ trượt ngã trên lớp gạch ẩm ngay trong ngày khảo sát thứ hai của dự án.

Anh dừng lại ở một gốc cây lớn. Từ góc này, năm cột hiện ra thành một hàng chéo. Anh chụp thêm ba tấm ảnh. Tấm đầu chụp toàn cảnh mặt hồ, tấm thứ hai chụp riêng cụm cột ở cự ly gần hơn bằng ống kính phóng đại. Và tấm thứ ba chụp mặt nước trống giữa các cột để sau này đối chiếu với những bản vẽ cũ nếu nhóm tìm được giấy tờ thiết kế của công trình.

Anh cũng ghi lại hướng nắng. Buổi sáng nắng chiếu từ phía đông. Buổi chiều nắng xiên từ phía tây. Thông tin tưởng nhỏ ấy lại rất quan trọng khi nhóm thiết kế bàn về vật liệu hoàn thiện bề mặt cột. Bởi màu sắc và độ bóng của bê tông sau cải tạo sẽ thay đổi hoàn toàn dưới hai hướng nắng khác nhau trong cùng một ngày.

Một chị bán hàng rong gần đó ghé lại gần. Chị hỏi anh có phải người của dự án cải tạo hay không. Khi anh gật đầu, chị chỉ tay về phía lối đi quanh hồ rồi nói rằng buổi tối khu vực này tối hơn ban ngày rất nhiều. Người đi bộ phải dò dẫm từng bước vì có đoạn đèn sáng, có đoạn đèn tắt hẳn không ai sửa.

- Tối lắm chú ơi. Tui bán ở đây tui biết. Có bữa cúp điện, cả vòng hồ tối thui luôn đó.

- Dạ, cháu ghi nhận rồi ạ. Phần đèn quanh hồ là hạng mục phải kiểm tra kỹ nhất đó chị.

Anh ghi lời chị vào sổ ở mục ý kiến người dân quanh khu vực. Anh ghi rất nghiêm túc. Với anh, ý kiến của người bán hàng đứng ở góc đường này mỗi ngày đôi khi còn sát thực tế hơn cả những con số trên bản đồ. Bởi chị đã nhìn vòng xoay này vào đủ mọi giờ trong ngày và đủ mọi mùa trong năm.

Anh đi thêm nửa vòng hồ nữa mới chịu về. Lần đi này anh đếm bước chân. Anh đếm để ước lượng chu vi lối đi quanh bờ, một con số tưởng đơn giản mà bản đồ cũ của nhóm lại ghi thiếu. Khiến anh phải tự mình kiểm chứng bằng cách thủ công nhất mà một kiến trúc sư hiện trường có thể làm được.

Về tới văn phòng hiện trường, anh nhập toàn bộ số liệu của ngày thứ hai vào máy tính. Anh sắp xếp ảnh theo thứ tự thời gian. Anh đặt tên từng tập tin theo vị trí chụp và giờ chụp, rồi viết một đoạn mô tả ngắn cho phần giữa hồ để đưa vào báo cáo hiện trạng chung của cả nhóm trong buổi họp sắp tới.

Đoạn mô tả ấy anh viết rồi lại sửa. Sửa đến lần thứ ba mới ưng ý. Anh bỏ đi những tính từ thừa, giữ lại những sự việc mắt thấy tai nghe. Và ở cuối đoạn anh thêm một câu đề xuất rằng nhóm cần tra cứu thêm giấy tờ thiết kế cũ của công trình trước khi chốt phương án cải tạo phần giữa hồ.

Ông Trọng đọc đoạn mô tả ấy vào cuối ngày. Ông không khen. Ông cũng không chê. Ông chỉ gật đầu một cái rất nhẹ rồi nói rằng đề xuất tra cứu giấy tờ cũ là hợp lý, bảo anh ngày mai cứ tới kho lưu trữ của công ty tư vấn mà tìm cho kỹ càng.

Anh đáp dạ. Anh cất sổ tay vào túi. Trong lòng anh lúc ấy chỉ có một ý nghĩ đơn giản rằng ngày mai sẽ là một ngày ngồi trong kho giấy cũ, lật từng tập giấy bụi bặm để tìm lại quá khứ của năm cột bê tông giữa hồ này.

Chương khác

Xem thêm