RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 5: Tập Bản Vẽ Ố Vàng
Ngày 6 tháng 11, Khôi quay lại kho lưu trữ lúc mười một giờ trưa. Trời nắng gắt. Kho thì mát lạnh. Diệp đã chờ sẵn ở cửa. Chị đưa cho anh đôi găng tay…
Nội dung chương
Ngày 6 tháng 11, Khôi quay lại kho lưu trữ lúc mười một giờ trưa. Trời nắng gắt. Kho thì mát lạnh.
Diệp đã chờ sẵn ở cửa. Chị đưa cho anh đôi găng tay vải mới và cuốn sổ đăng ký quen thuộc. Rồi nhắc lại quy định xem giấy tờ tại chỗ bằng giọng vừa nghiêm vừa thân quen như đã nói câu này không biết bao nhiêu lần trong đời làm lưu trữ của mình.
- Hôm nay em tính mở mấy thùng cuối hả.
- Dạ. Em bắt đầu từ thùng ẩm nhất trước ạ.
- Thùng ẩm nhất là thùng trong cùng đó. Giấy trong đó dính lắm. Em lật nhẹ tay thôi nha.
Khôi gật đầu rồi đi thẳng về cuối kho. Ánh sáng ở đây yếu như hôm đầu anh tới. Bóng đèn tuýp trên trần đã cũ, ánh sáng vàng vọt phủ lên những thùng giấy xếp chồng sát vách tường một lớp màu buồn bã và bụi bặm.
Anh kéo thùng trong cùng ra. Thùng nặng hơn anh tưởng. Nắp thùng đã mềm vì ẩm, mép giấy quăn lại, và khi anh mở nắp, mùi mốc bốc lên nồng đến mức anh phải quay mặt đi một lúc rồi mới cúi xuống nhìn vào bên trong thùng.
Thật lòng mà nói, anh suýt bỏ qua thùng này. Chỉ thiếu một chút nữa thôi. Nhìn đống giấy ẩm dính bết vào nhau, chữ nhòe, bìa mục, anh đã nghĩ đây chỉ là giấy tờ bỏ đi không còn giá trị tra cứu. Và tay anh đã định đậy nắp lại để chuyển sang thùng khô ráo hơn ở phía ngoài.
Anh đã đứng dậy. Đã quay lưng nửa bước. Rồi anh dừng lại, tự nhắc mình rằng từ tối ngày 4 tháng 11 anh đã hứa sẽ bắt đầu từ thùng ẩm nhất. Và một kiến trúc sư không thể bỏ qua phần khó nhất chỉ vì nó ẩm ướt và mất thời gian hơn những phần khô ráo dễ làm.
Anh ngồi xuống trở lại. Anh đeo găng tay. Anh bắt đầu lật từng lớp giấy bằng động tác chậm nhất có thể, tách từng tờ giấy đang dính vào nhau bằng đầu ngón tay và một chiếc thước mỏng mà Diệp đã chuẩn bị sẵn cho những trường hợp như thế này.
Lớp trên cùng toàn giấy tờ hành chính đã nhòe chữ. Lớp thứ hai là những biên bản cũ của một công trình khác. Anh kiên nhẫn lật tiếp, mồ hôi rịn trên trán dù kho không nóng, bởi công việc tách giấy ẩm đòi hỏi sự tập trung liên tục và chỉ một phút vội vàng là tờ giấy sẽ rách toạc.
Gần đáy thùng, tay anh chạm tới một tập bìa cứng hơn hẳn. Tập bìa dày. Mép đã ố vàng đậm. Dây buộc đã mục đứt một đoạn, nhưng tập giấy bên trong lại khô hơn những lớp giấy phía trên một cách lạ lùng, như thể nó đã được bọc kỹ hơn hẳn trước khi cho vào thùng.
Anh rút tập giấy ra rất chậm. Anh đặt nó lên mặt bàn nhỏ ở cuối kho. Bìa tập giấy chỉ ghi mấy chữ đã mờ về khu vực Công trường Quốc tế và một dòng chức danh chung chung của đơn vị thiết kế xưa, không có tên tuổi của bất kỳ cá nhân nào trên bìa cả.
Tim anh đập nhanh hơn. Anh mở trang đầu tiên. Đó là bản vẽ mặt bằng. Mặt bằng hồ bát giác hiện ra trên nền giấy vàng ố, nét mực đã nhạt nhưng đường nét vẫn rõ ràng đến kinh ngạc. Với tám cạnh của hồ, vòng xoay bao quanh và cụm năm cột được vẽ đúng ở vị trí trung tâm.
- Chị Diệp ơi. Chị lại coi cái này với em một chút được không ạ.
Diệp bước tới rất nhanh. Chị cúi xuống nhìn bản vẽ. Chị im lặng vài giây, rồi nói bằng giọng nhỏ hơn hẳn thường ngày. Rằng đây đúng là tập bản vẽ thiết kế gốc mà bao nhiêu năm nay mọi người trong kho vẫn tưởng đã thất lạc gần hết cùng những giấy tờ khác của công trình này.
Anh lật tiếp từng trang. Có bản vẽ mặt cắt qua giữa hồ. Có bản vẽ chi tiết chân cột và đỉnh cột xòe rộng. Có trang ghi chú về vật liệu và những dòng chữ tay viết nắn nót ở lề giấy, tất cả đều chỉ ghi chức danh chung của người phụ trách từng phần việc, không hề có tên riêng của bất kỳ ai.
Rồi anh nhìn thấy ghi chú ấy. Ở góc dưới của bản vẽ mặt bằng. Một dòng chữ tay viết bằng mực đã ngả nâu, ghi tọa độ của một khối kim loại hình mai rùa còn nằm sâu dưới lớp bùn đáy hồ, đúng giữa năm cột. Kèm theo một dấu khoanh tròn nhỏ và một ký hiệu riêng để người đọc bản vẽ không thể nhầm lẫn với bất kỳ ghi chú nào khác.
Anh đọc lại ba lần. Lần nào cũng vậy. Khối kim loại hình mai rùa. Dưới lớp bùn đáy hồ. Đúng giữa năm cột. Anh ngồi lặng đi một lúc lâu, tay vẫn giữ mép giấy, mắt không rời khỏi dòng chữ tay nhỏ bé mà hệ trọng ấy.
- Em chụp lại hết nha Khôi. Chụp từng trang một. Giấy này ẩm lâu rồi, để lâu nữa là chữ bay hết đó.
- Dạ. Em chụp ngay đây chị. Em chụp cả bìa và từng trang theo thứ tự luôn ạ.
Anh lấy điện thoại ra. Anh chụp toàn bộ tập bản vẽ. Mỗi trang anh chụp hai lần, một lần toàn trang và một lần cận cảnh phần ghi chú quan trọng. Rồi kiểm tra lại độ nét ngay trên màn hình trước khi lật sang trang tiếp theo để không bỏ sót bất kỳ chi tiết nào.
Diệp đứng bên cạnh giữ sổ đăng ký. Chị ghi lại việc anh sao chụp tập bản vẽ vào sổ theo đúng quy định của kho, đồng thời dặn anh rằng bản gốc phải ở lại kho. Anh chỉ được mang bản sao in ra về văn phòng để đối chiếu và làm việc tiếp trong những ngày tới.
Anh in bản sao ngay tại máy in nhỏ của kho. Mùi mực in lẫn với mùi giấy mốc. Anh xếp bản sao vào một bìa cứng mới, ghi tên dự án và ngày sao chụp lên bìa bằng nét chữ rõ ràng. Rồi ôm tập bản sao ấy ra khỏi kho như ôm một thứ vừa quý vừa dễ làm người ta mất ngủ.
Trên đường về văn phòng hiện trường, anh không ghé ăn trưa. Anh đi thẳng. Trong đầu anh chỉ còn một hình ảnh duy nhất là dòng ghi chú tay trên bản vẽ mặt bằng. Và một câu hỏi duy nhất là vật nằm dưới lớp bùn đáy hồ kia rốt cuộc là vật gì và vì sao nó vẫn còn nằm đó.
Chiều hôm ấy anh trải bản sao lên bàn. Anh nhìn rất lâu. Anh đối chiếu sơ bộ vị trí ghi chú với ảnh chụp năm cột giữa hồ trong điện thoại. Và càng nhìn anh càng thấy điểm ghi chú ấy nằm đúng vào khoảng trống giữa năm cột mà anh đã đứng ngắm suốt hai buổi sáng đầu tiên của dự án.
Anh ghi vào sổ tay một dòng dài. Tìm thấy bản vẽ thiết kế gốc trong thùng giấy ẩm ở cuối kho. Trên bản vẽ có ghi chú tọa độ khối kim loại hình mai rùa dưới bùn đáy hồ. Cần đối chiếu tọa độ thật kỹ vào ngày mai trước khi báo cáo bất kỳ điều gì lên cấp trên.
Viết xong, anh khép sổ lại. Anh nhìn ra cửa sổ. Vòng xoay vẫn đông xe như mọi ngày, mặt hồ vẫn lặng như mọi ngày. Và không ai ngoài kia biết rằng trong ngăn bàn của một văn phòng nhỏ gần hồ vừa có thêm một tập bản sao đủ sức làm thay đổi toàn bộ những ngày làm việc sắp tới của anh.
Trước khi rời văn phòng hôm ấy, anh làm thêm một việc nữa. Anh in thêm một bản sao thứ hai của riêng trang mặt bằng có dòng ghi chú tọa độ. Anh kẹp bản sao ấy vào sổ tay của mình, ở trang đánh dấu bằng một sợi dây nhỏ màu đỏ mà anh vẫn dùng để đánh dấu những trang quan trọng nhất trong mỗi cuốn sổ công tác.
Anh cũng gọi điện cho Diệp để cảm ơn chị. Đầu dây bên kia, Diệp cười rồi nói rằng làm lưu trữ bao nhiêu năm, chị ít khi thấy một tập giấy cũ làm người ta mất ăn mất ngủ như tập giấy anh vừa tìm thấy. Và chị dặn anh giữ bản sao cho kỹ vì bản gốc trong kho thì ẩm một lần nữa là chữ sẽ bay hết thật.
- Em giữ kỹ lắm chị. Em còn chụp lưu trên máy tính nữa mà.
- Ừ. Vậy thì tốt. Có gì cần coi lại bản gốc thì cứ xuống kho. Chị mở cho.
Anh cúp máy rồi ngồi yên một lúc. Anh nghĩ về những người đã vẽ nên tập bản vẽ này. Anh không biết họ là ai. Bản vẽ không ghi tên ai cả, chỉ ghi chức danh chung chung cho từng phần việc, và anh thấy như vậy lại hay. Bởi điều còn lại tới hôm nay không phải là tên tuổi của một cá nhân nào mà là một dòng ghi chú cẩn thận về một vật nằm dưới đáy hồ.
Anh tự hỏi vì sao người xưa lại ghi chú vật ấy lên bản vẽ. Phải chăng họ muốn người đời sau biết rằng dưới đáy hồ còn một phần của công trình chưa hề mất đi. Hay họ chỉ ghi lại theo thói quen nghề nghiệp, như anh vẫn ghi lại từng vết nứt trên bờ hồ vào sổ tay mỗi buổi sáng khảo sát hiện trường của mình.
Không có câu trả lời nào cả. Chỉ có dòng chữ tay đã ngả nâu nằm yên ở góc dưới của bản vẽ mặt bằng. Chờ một người đủ kiên nhẫn tách từng lớp giấy ẩm trong một thùng giấy ở cuối kho để đọc được nó sau mấy chục năm bị lãng quên trong bóng tối và bụi bặm.
Anh gấp sổ tay lại. Anh choàng áo khoác lên vai. Đêm nay anh sẽ ngủ sớm, bởi ngày mai là ngày đối chiếu tọa độ. Một công việc đòi hỏi đôi mắt tỉnh táo và một cái đầu thật lạnh để những con số trên hai lớp bản vẽ không bị cảm xúc của người vừa tìm ra chúng làm cho lệch đi dù chỉ một ly.