RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 6: Đối Chiếu Tọa Độ
Sáng ngày 7 tháng 11, Khôi tới văn phòng hiện trường từ rất sớm. Anh không ăn sáng. Anh trải bản sao bản vẽ gốc ra giữa bàn, đặt bản đồ hiện trạng của dự…
Nội dung chương
Sáng ngày 7 tháng 11, Khôi tới văn phòng hiện trường từ rất sớm. Anh không ăn sáng. Anh trải bản sao bản vẽ gốc ra giữa bàn, đặt bản đồ hiện trạng của dự án bên cạnh. Rồi bật đèn bàn sáng trắng để bắt đầu công việc đối chiếu tọa độ mà anh đã hẹn với chính mình từ chiều hôm qua.
Công việc này cần sự chính xác tuyệt đối. Một ly cũng không được sai. Bởi nếu điểm ghi chú trên bản vẽ cũ chỉ là một ký hiệu vẽ chơi của người xưa. Anh sẽ khép tập bản sao lại và quay về với những hạng mục cải tạo bình thường như bờ hồ, lan can và đèn đường quanh vòng xoay.
Anh đo tỷ lệ bản vẽ trước tiên. Anh dùng thước chuyên dụng đo khoảng cách giữa hai điểm mốc cố định trên bản vẽ cũ, đối chiếu với khoảng cách thật trên bản đồ hiện trạng. Tính ra tỷ lệ thu phóng của bản sao rồi ghi con số ấy vào góc sổ tay bằng nét chì đậm để dùng cho mọi phép đo tiếp theo trong buổi sáng.
Phép tính đầu tiên cho kết quả gần khớp. Anh không vội mừng. Anh tính lại lần thứ hai bằng một cặp điểm mốc khác ở phía đối diện của mặt bằng. Cẩn thận đến mức đo đi đo lại từng khoảng cách ba lần rồi mới lấy giá trị trung bình để loại trừ sai số do giấy cũ co giãn vì ẩm.
Kết quả lần thứ hai vẫn khớp. Tỷ lệ vẫn nhất quán. Điều đó có nghĩa là bản vẽ cũ, dù giấy đã ố vàng và mép đã quăn vì ẩm. Vẫn giữ được độ chính xác hình học đủ tốt để anh có thể tin vào vị trí của điểm ghi chú nằm ở trung tâm mặt bằng hồ.
Anh chuyển sang lưới tọa độ hiện nay của dự án. Anh đặt tấm bản đồ trong suốt có in lưới tọa độ lên trên bản sao bản vẽ gốc, căn chỉnh hai điểm mốc chung cho trùng khít nhau hoàn toàn. Rồi nín thở nhìn vào vị trí của dấu khoanh tròn nhỏ ghi tọa độ khối kim loại hình mai rùa trên bản vẽ xưa.
Điểm ấy rơi đúng vào tâm của hồ bát giác. Đúng giữa năm cột bê tông. Không lệch đi đâu được, dù anh đã dịch tấm bản đồ trong suốt qua lại vài lần để kiểm tra xem có phải mình đang tự ép số liệu theo điều mình mong muốn nhìn thấy hay không.
- Sao rồi. Khớp không.
Lê Thu Hằng vừa tới văn phòng, đặt túi xuống ghế rồi bước ngay tới bàn của anh. Mắt nhìn chằm chằm vào hai lớp bản vẽ chồng lên nhau dưới ánh đèn bàn sáng trắng của buổi sáng sớm còn chưa có ai khác trong phòng.
- Khớp. Khớp tới mức anh không dám tin ngay đây Hằng.
- Thì đo lại lần nữa đi. Số liệu mà. Đo lại là chắc nhất.
Anh gật đầu. Hai người cùng đo lại từ đầu. Hằng đọc số, anh ghi số, rồi đổi ngược lại, anh đọc số và Hằng ghi số. Để bất kỳ sai sót nào do một người đọc nhầm cũng sẽ lộ ra ngay khi hai bảng ghi độc lập được đặt cạnh nhau để so sánh từng dòng.
Kết quả cuối cùng không thay đổi. Điểm ghi chú trên bản vẽ cũ khớp với tâm hồ trên lưới tọa độ hiện nay, nằm giữa năm cột bê tông. Đúng vào khoảng mặt nước mà anh đã chụp ảnh và ngắm nhìn suốt mấy buổi sáng khảo sát hiện trạng đầu tiên của dự án này.
Hằng im lặng một lúc. Cô kéo ghế ngồi xuống.
- Vậy là dưới đáy hồ thật sự có một vật gì đó hả anh.
- Theo bản vẽ thì có một khối kim loại hình mai rùa nằm dưới lớp bùn. Anh chỉ dám nói tới đó thôi. Còn vật ấy là gì, lớn cỡ nào, còn nguyên hay đã mục, thì phải khảo sát mới biết được.
- Người xưa ghi vậy chắc không phải ghi chơi đâu anh.
- Ừ. Anh cũng nghĩ vậy. Người thiết kế xưa đã đánh dấu một vật thật dưới đáy hồ. Ghi chú này không phải vẽ chơi.
Anh nói câu ấy rất chậm. Anh cân nhắc từng chữ. Với anh, đó là kết luận lớn nhất mà một kiến trúc sư có thể rút ra từ hai lớp bản vẽ và ba lần đo đạc cẩn thận trong một buổi sáng. Và anh sẽ không nói thêm bất kỳ điều gì vượt quá những gì số liệu trên bàn cho phép.
Anh chụp lại toàn bộ quá trình đối chiếu. Anh lưu ảnh vào thư mục dự án. Anh lập một bảng tổng hợp riêng gồm tỷ lệ bản vẽ, tọa độ điểm ghi chú trên lưới cũ, tọa độ quy đổi trên lưới hiện nay và khoảng cách từ điểm ấy tới chân của từng cột trong cụm năm cột giữa hồ.
Bảng tổng hợp dài hai trang. Anh đọc lại từng dòng. Mỗi con số đều có nguồn gốc rõ ràng từ một phép đo cụ thể mà anh hoặc Hằng đã thực hiện trong buổi sáng. Không có con số nào được suy đoán hay làm tròn theo cảm tính cho đẹp báo cáo như cách làm ẩu mà anh vẫn thường phê phán.
Buổi trưa, anh vẫn ngồi ở bàn. Cơm hộp đã nguội. Hằng nhắc anh ăn, anh mới giật mình nhận ra mình đã ngồi yên ở vị trí này suốt mấy tiếng đồng hồ, lưng mỏi nhừ và mắt khô vì nhìn bản vẽ dưới đèn sáng trắng quá lâu không nghỉ.
- Anh tính báo cáo lên anh Trọng chưa.
- Mai anh báo. Hôm nay anh muốn kiểm tra lại một lần cuối cho chắc đã.
- Anh Trọng khó thuyết phục lắm đó. Anh biết mà.
- Anh biết. Nhưng số liệu là số liệu. Mình cứ trình bày đúng số liệu thôi.
Chiều đó anh đối chiếu thêm một lần nữa thật. Lần này anh dùng phương pháp khác, xuất phát từ bờ hồ và các điểm mốc trên vòng xoay thay vì từ tâm hồ. Để nếu cả hai phương pháp độc lập cùng cho ra một vị trí thì anh có thể yên tâm rằng kết luận của mình không phụ thuộc vào một cách đo duy nhất.
Kết quả vẫn là một điểm duy nhất ấy. Tâm hồ. Giữa năm cột. Nơi mặt nước lặng nhất, nơi bóng cột đổ xuống rõ nhất vào buổi chiều, và cũng là nơi mà từ bờ hồ không ai có thể nhìn thấy bất cứ thứ gì đang nằm sâu dưới lớp bùn đáy hồ dày và tối.
Trong lúc chờ Hằng in bảng tổng hợp, anh mở lại tập ảnh hiện trường trên máy tính. Anh dừng ở tấm ảnh chụp khe nứt nhỏ trên mặt đường sát bờ hồ. Đêm dông ngày 5 tháng 11, anh chạy xe qua vòng xoay sau mưa và thấy nước đọng thành vũng ngay ở đó. Vũng nước che gần hết đoạn khe nứt. Anh ghi bổ sung vào danh mục hiện trạng một dòng riêng. Cần kiểm tra lại khe nứt khi trời khô ráo và theo dõi chỗ đọng nước ở mép đường sau mỗi trận mưa lớn.
Hằng ngẩng lên khỏi máy in. Cô nói đội đo đạc từng than phiền về mấy tủ điện quanh vòng xoay. Nắp tủ đã gỉ sét. Dây bên trong đi rối. Mỗi lần mưa lớn, nhân viên trực đều phải ra kiểm tra thủ công mới yên tâm. Anh gật đầu. Anh lật sổ tay, chép lại số hiệu của từng tủ điện từ ảnh chụp những ngày khảo sát đầu tiên. Có tủ còn đọc rõ số. Có tủ sơn đã bong gần hết. Anh đánh dấu riêng những tủ mờ số để đội điện kiểm tra kỹ trong đợt khảo sát chính thức.
Anh gấp bản sao lại cẩn thận. Anh cho vào bìa cứng. Trong lòng anh vừa có sự phấn khích của người vừa tìm ra một điều quan trọng. Vừa có sự lo lắng rất thực tế về việc làm sao trình bày phát hiện này cho một vị giám đốc dự án vốn chỉ quan tâm tới tiến độ và hợp đồng.
Tối đó anh ở lại văn phòng lâu hơn thường lệ. Anh soạn một bản báo cáo ngắn. Anh viết đi viết lại phần mở đầu đến ba lần, bỏ hết những câu chữ thừa thãi, chỉ giữ lại những câu trình bày sự việc theo đúng trình tự là tìm thấy bản vẽ ở đâu. Đối chiếu bằng cách nào và kết quả đối chiếu cho thấy điều gì ở tâm hồ.
Viết xong, anh đọc lại toàn bộ. Anh thấy bản báo cáo đã đủ rõ. Ngày mai lúc ba giờ chiều, anh sẽ mang nó lên phòng của ông Trọng, và dù kết quả cuộc gặp ấy ra sao, anh cũng biết mình không thể quay lại trạng thái không biết gì như những ngày đầu dự án được nữa.
Đêm đó ở nhà, anh vẫn mở máy tính lên một lần nữa. Anh xem lại ảnh chụp quá trình đối chiếu. Tấm nào cũng rõ nét. Hai lớp bản vẽ chồng lên nhau dưới tấm kính trong suốt, điểm khoanh tròn ở tâm hồ nằm đúng vào giao điểm của lưới tọa độ hiện nay như một lời khẳng định lặng lẽ mà anh không thể làm ngơ được nữa.
Anh viết thêm một đoạn vào bản báo cáo. Đoạn này anh viết về giới hạn của kết luận. Anh ghi rõ rằng đối chiếu bản vẽ chỉ chứng minh được vị trí của ghi chú là nhất quán và đáng tin. Chứ chưa chứng minh được vật dưới đáy hồ còn tồn tại nguyên vẹn ở thời điểm hiện tại sau mấy chục năm nằm trong bùn nước.
Dòng giới hạn ấy làm anh thấy yên tâm. Nó là ranh giới của nghề. Một kiến trúc sư có thể chỉ ra vị trí trên bản vẽ bằng số liệu, nhưng muốn biết vật thật còn hay mất thì phải có khảo sát hiện trường. Phải có người xuống tận đáy hồ nhìn tận mắt rồi quay lên báo lại cho cả nhóm cùng xem.
Anh cũng chuẩn bị sẵn một danh sách câu hỏi cho buổi báo cáo ngày mai. Ông Trọng sẽ hỏi chi phí khảo sát thêm là bao nhiêu. Ông sẽ hỏi việc này có làm chậm tiến độ hay không. Ông sẽ hỏi nếu dưới đáy hồ không có gì thì ai chịu trách nhiệm cho thời gian đã mất. Anh viết sẵn câu trả lời cho từng câu hỏi bằng giọng văn ngắn gọn và dựa hoàn toàn trên số liệu.
Chuẩn bị xong, anh vẫn thấy thiếu một thứ. Đó là sự ủng hộ của ít nhất một người nữa trong nhóm. Hằng đã cùng anh đo đạc và đã thấy kết quả khớp nhau, nhưng cô là kỹ sư đo đạc. Tiếng nói của cô trong buổi báo cáo ngày mai sẽ nặng hơn nếu cô có mặt cùng anh trước bàn làm việc của ông Trọng.
Anh nhắn tin cho Hằng rất ngắn. Anh hỏi mai cô có thể cùng anh lên báo cáo hay không. Tin nhắn trả lời tới gần như ngay lập tức, chỉ vỏn vẹn mấy chữ đồng ý kèm theo lời dặn anh mang theo cả bảng tổng hợp gốc chứ đừng chỉ mang bản in tóm tắt như mọi lần.
Anh cười một mình trong phòng tối. Anh tắt máy tính. Ngoài cửa sổ, mưa nhỏ bắt đầu rơi lất phất trên mái nhà hàng xóm. Và anh nằm xuống giường với bảng tổng hợp tọa độ đã thuộc nằm lòng trong đầu như một bài học cũ mà ngày mai anh sẽ phải đọc lại trước một người nghe rất khó tính.