RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 15: Lần Lặn Đầu Tiên
Sáng 16 tháng 11, mặt hồ phẳng như một tấm gương đục. Khôi tới bờ hồ lúc tám giờ kém mười lăm. Thủy đã có mặt từ trước. Anh ta đang trải tấm bạt lớn trên…
Nội dung chương
Sáng 16 tháng 11, mặt hồ phẳng như một tấm gương đục. Khôi tới bờ hồ lúc tám giờ kém mười lăm. Thủy đã có mặt từ trước. Anh ta đang trải tấm bạt lớn trên vỉa hè, đặt lên đó từng món đồ nghề theo đúng thứ tự sẽ mang xuống nước trong buổi lặn đầu tiên của dự án.
Bình khí đặt bên trái. Dây tín hiệu cuộn tròn bên phải. Đèn pin chống nước nằm giữa, cạnh chiếc thước dây cuộn trong hộp nhựa trong suốt và mấy chai thủy tinh rỗng dùng để lấy mẫu nước ở các độ sâu khác nhau dưới đáy hồ.
- Kiểm tra bình khí lần cuối đi anh.
Khôi nói. Anh cầm biên bản an toàn trên tay.
Thủy gật đầu. Anh ta vặn van bình, nhìn đồng hồ áp suất, rồi báo con số thành tiếng để Khôi ghi vào biên bản, đúng quy trình mà hai người đã thống nhất với nhau từ chiều hôm trước ở văn phòng hiện trường.
Thu Hằng tới lúc tám giờ rưỡi. Cô mang theo máy ghi của trạm chính. Cô đặt nó trên chiếc bàn gấp gần lan can. Cô nối thêm một màn hình phụ để cả nhóm trên bờ cùng theo dõi số liệu trong suốt buổi lặn, thay vì chỉ một người nhìn như trước.
- Hôm nay em ghi thêm một kênh riêng cho bộ đàm.
Cô nói với Khôi.
- Để sau này đối chiếu được là dưới nước nói gì, trên bờ ghi gì, vào đúng phút nào. Mình làm lần đầu cho chuẩn thì những lần sau cứ thế mà theo, khỏi phải tranh cãi nhau về trí nhớ của từng người nữa.
Chín giờ đúng, Thủy mặc xong bộ đồ lặn. Anh ta đứng ở bậc đá sát mép nước, kiểm tra lại mặt nạ lần cuối, rồi ra hiệu bằng tay cho người giữ dây đang đứng phía sau. Khôi nhìn đồng hồ. Anh ghi vào sổ tay dòng đầu tiên của buổi lặn. Chín giờ không phút. Bắt đầu xuống nước.
Mặt nước khép lại trên đầu Thủy rất nhanh. Chỉ còn bọt khí. Từng chùm bọt nhỏ nổi lên mặt hồ theo nhịp thở đều đặn, di chuyển chậm rãi từ mép bờ phía đông về phía chân cột gần nhất, cho Khôi biết người dưới nước đang đi đúng hướng đã định.
Trên bờ, mọi thứ yên tĩnh lạ thường. Người giữ dây ngồi xổm bên cuộn dây tín hiệu, tay đặt hờ trên sợi dây, mắt không rời mặt nước. Thu Hằng ngồi trước màn hình, tay ghi chép liên tục. Khôi đứng giữa hai người, vừa quan sát mặt hồ vừa lắng nghe tiếng nói vọng lên từ loa bộ đàm đặt trên bàn.
- Tới chân cột thứ nhất rồi.
Giọng Thủy vang lên qua loa, méo đi vì nước và khoảng cách.
- Bùn ở đây ngập tới gần mắt cá khi đứng. Mềm. Lún sâu. Tôi đang đo độ dày lớp bùn quanh chân cột.
Khôi ghi lại. Đó là con số đầu tiên của buổi sáng. Độ dày lớp bùn quanh chân cột phía đông. Nó lớn hơn khá nhiều so với ước tính ban đầu của đội đo đạc. Ước tính ấy dựa trên những lần khảo sát bằng sào đo từ trên bờ xuống.
- Đo được bao nhiêu anh?
Thu Hằng hỏi vào micro.
- Quanh chân cột này gần bốn mươi phân.
Thủy đáp qua bộ đàm.
- Càng ra giữa càng dày hơn. Tôi đi thử thêm mấy bước về phía tâm hồ thì bùn đã ngập qua đầu gối. Dưới lớp bùn mềm là một lớp cứng hơn. Có thể là nền cũ. Cũng có thể là rác tích tụ lâu năm. Chưa kết luận được gì đâu.
Khôi nhìn Thu Hằng. Cô đang ghi rất nhanh. Những con số nối nhau thành một hàng dài trong sổ đo, kèm theo vị trí và độ sâu tương ứng, tạo thành bản đồ sơ bộ đầu tiên về lớp bùn đáy hồ mà dự án từng có được từ trước tới nay.
Buổi lặn diễn ra chậm rãi. Thủy di chuyển từ chân cột này sang chân cột khác. Mỗi lần dừng lại, anh ta báo vị trí qua bộ đàm, đo độ dày lớp bùn, rồi lấy một mẫu nước ở độ sâu gần đáy cho vào chai thủy tinh đánh số sẵn và bỏ vào túi lưới đeo bên hông.
Trên bờ, các trạm đo vẫn ổn định. Ba đường tín hiệu phẳng đều. Không một dao động nào xuất hiện trong suốt buổi sáng, dù người thợ lặn đang khuấy lớp bùn dưới đáy lên theo từng bước di chuyển chậm chạp và cẩn thận của mình quanh các chân cột.
- Ban ngày yên thật anh nhỉ.
Người giữ dây nói khẽ với Khôi trong lúc chờ tín hiệu tiếp theo từ dưới nước vọng lên qua loa bộ đàm đã bắt đầu rè nhẹ vì pin yếu dần theo thời gian sử dụng liên tục từ đầu buổi.
- Ừ. Ban ngày lúc nào cũng yên.
Khôi đáp. Anh nhìn đồng hồ. Mười giờ mười lăm. Đã hơn một giờ kể từ lúc Thủy xuống nước, và mọi số liệu thu được cho tới giờ đều bình thường một cách gần như nhàm chán, nếu bỏ qua độ dày bất thường của lớp bùn ở khu vực giữa hồ.
- Tôi quay vào bờ đây.
Giọng Thủy vang lên lúc mười giờ bốn mươi.
- Đi thêm một vòng nhỏ quanh khu vực giữa hồ theo mép ngoài thôi. Chưa vào sâu tới tọa độ chính đâu. Hôm nay chỉ tới đây, theo đúng kế hoạch đã bàn, để tôi quen nước và quen bùn của cái hồ này trước đã.
- Rõ. Anh lên từ từ.
Khôi nói vào micro. Anh ra hiệu cho người giữ dây thu dây chậm lại, từng vòng một, trong lúc mắt anh dõi theo chùm bọt khí đang di chuyển ngược từ phía giữa hồ trở về bậc đá ở mép bờ phía đông.
Thủy trồi lên mặt nước lúc mười một giờ kém năm. Anh ta vịn bậc đá leo lên bờ, cởi mặt nạ, thở mạnh mấy hơi rồi ngồi xuống tấm bạt, để mặc bộ đồ lặn ướt sũng nhỏ nước xuống nền đá nóng dần lên dưới nắng trưa của tháng mười một.
- Sao rồi anh?
Khôi đưa cho anh ta chai nước và chiếc khăn khô.
Thủy uống một ngụm dài. Anh ta lau mặt. Rồi anh ta mở cuốn sổ tay chống nước của mình, chỉ vào những con số vừa ghi bằng bút chì mỡ dưới nước, đọc lại cho Thu Hằng chép vào sổ chính của dự án ngay tại chỗ.
- Mép hồ thì bùn mỏng thôi. Mười lăm, hai mươi phân.
Anh ta nói.
- Quanh chân cột dày hơn, gần bốn mươi phân. Nhưng lạ nhất là ở giữa hồ. Tôi chưa vào tới tọa độ chính, mới đi vòng ngoài của khu vực giữa thôi, mà bùn ở đó đã dày hơn hẳn mọi chỗ khác. Sào đo của tôi cắm xuống gần hết chiều dài mà chưa chạm lớp cứng.
Thu Hằng ngẩng lên khỏi sổ.
- Dày khoảng bao nhiêu anh ước lượng được không?
- Ít nhất sáu mươi phân. Có khi hơn.
Thủy đáp.
- Một lớp bùn dày như vậy ở đúng giữa hồ không tự nhiên mà có. Hoặc là đáy hồ ở đó trũng xuống sâu hơn hẳn xung quanh. Hoặc là có vật gì lớn nằm dưới lớp bùn ấy từ lâu, khiến bùn lắng đọng quanh nó năm này qua năm khác mà thành một gò ngầm như vậy.
Phòng làm việc tạm trên bờ im lặng một lúc. Khôi nhìn xuống mặt hồ vừa gợn sóng nhẹ vì gió trưa. Anh nghĩ tới điểm ghi chú trên bản vẽ gốc. Đúng giữa hồ. Đúng nơi lớp bùn dày nhất. Sự trùng khớp ấy giờ đã có thêm một lớp chứng cứ bằng số đo hẳn hoi, chứ không còn chỉ là nét mực cũ trên giấy ố vàng nữa.
- Mẫu nước thì sao anh?
Anh hỏi.
- Lấy đủ bốn mẫu.
Thủy chỉ vào túi lưới.
- Hai mẫu gần chân cột. Hai mẫu ở vòng ngoài khu vực giữa hồ. Nước gần đáy đục hơn hẳn nước mặt. Có mùi bùn lâu năm. Gửi đi xét nghiệm thì mới biết thêm được gì, chứ ngửi bằng mũi thì tôi chỉ dám nói tới đó thôi.
Buổi chiều, kết quả sơ bộ được tổng hợp ngay tại văn phòng hiện trường. Thu Hằng nhập toàn bộ số đo vào máy tính. Cô vẽ thành một sơ đồ mặt cắt đơn giản. Trong đó khu vực giữa hồ hiện lên như một vùng trũng sâu chứa đầy bùn. Nó khác hẳn phần đáy tương đối nông và đều ở quanh mép hồ.
- Nhìn nè anh.
Cô xoay màn hình về phía Khôi.
- Nếu khối kim loại trong bản vẽ có thật, thì nó nằm đúng trong vùng bùn dày nhất này. Và cũng vì bùn dày như vậy nên mấy chục năm nay không ai phát hiện ra nó, kể cả những đợt nạo vét nông gần bờ mà hồ này từng trải qua trước đây.
Khôi gật đầu chậm rãi. Anh in sơ đồ ấy ra. Anh kẹp chung vào tập tài liệu khảo sát dưới nước của mình. Nó nằm ngay phía sau bản sao bản vẽ gốc và bảng đối chiếu tọa độ đã quy đổi. Bảng ấy Thủy đã xác nhận là khớp vào chiều hôm trước.
- Lần lặn thứ hai tính khi nào anh?
Anh hỏi khi Thủy thu dọn đồ nghề chuẩn bị ra về, sau khi đã rửa sạch bùn bám trên bộ đồ lặn bằng vòi nước ở góc sân sau của văn phòng hiện trường và treo nó lên sào cho khô qua đêm.
- Ngày kia.
Thủy đáp.
- Mai tôi cần một ngày nghỉ cho người nó hồi lại. Lặn trong bùn tốn sức hơn lặn ngoài biển nhiều, vì dưới đó không bơi được cho ra hồn, toàn phải lội và vịn mà đi từng bước một như người đi trong ruộng sình lầy vậy đó.
- Được. Ngày kia, mười tám tháng mười một, buổi sáng.
Khôi ghi lịch vào sổ.
- Lần hai mình vào sâu hơn về phía giữa hồ. Nhưng vẫn chưa bật máy quay vội. Anh cứ đo và cảm nhận trước. Tới khi nào anh thấy đủ an toàn và đủ rõ đường đi dưới đó thì lần ba mới mang đèn và máy quay xuống đúng tọa độ.
- Thống nhất vậy đi.
Thủy gật đầu. Anh ta vác túi đồ lên vai. Anh ta đi ra cổng trong nắng chiều. Trên tấm bạt còn ướt còn lại mấy vệt bùn xám dài. Và mùi nước hồ ngai ngái. Khôi biết mình sẽ còn ngửi thấy mùi ấy nhiều lần nữa trong những ngày khảo sát sắp tới.