RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 48: Báo Cáo Kết Luận
Mười giờ sáng hai mươi hai tháng mười hai, phòng họp của ban quản lý dự án sáng đèn đầy đủ. Bàn họp dài được phủ khăn sạch. Trên bàn, trước mỗi vị trí…
Nội dung chương
Mười giờ sáng hai mươi hai tháng mười hai, phòng họp của ban quản lý dự án sáng đèn đầy đủ. Bàn họp dài được phủ khăn sạch. Trên bàn, trước mỗi vị trí ngồi, là một tập báo cáo kết luận đã được đóng bìa và đánh số trang cẩn thận. Khôi ngồi ở phía cuối bàn, cạnh Thu Hằng, tay đặt lên tập báo cáo của mình. Anh đã đọc tập báo cáo này không biết bao nhiêu lần trong hai ngày qua. Anh thuộc lòng từng trang. Nhưng sáng nay, khi nó sắp được ký chính thức, tay anh vẫn hơi run một cách khó giấu.
Ông Trọng ngồi ở đầu bàn. Bên cạnh ông là cán bộ của ban quản lý và đại diện đơn vị tư vấn địa chất độc lập đã tham gia khảo sát trong mười ngày của tháng mười hai. Cuộc họp bắt đầu đúng giờ, không có lời mở đầu dài dòng. Ông Trọng đề nghị Thu Hằng trình bày phần số liệu trước, vì mọi kết luận của báo cáo đều phải đứng trên số liệu mà đi lên.
Thu Hằng đứng dậy, mở máy chiếu, và đi qua từng biểu đồ một bằng giọng nói đều và rõ ràng. Biểu đồ chu kỳ nhiễu quanh mốc không giờ trong giai đoạn đầu khảo sát. Biểu đồ tương quan giữa lượng mưa và biên độ dao động của trạm đo. Kết quả khoan thăm dò cho thấy lớp cốt thép của kết cấu cũ đã gỉ sét nặng dưới đáy hồ và quanh chân các cột. Số liệu quan trắc mạch nước ngầm chảy xiết dưới đáy hồ, mạnh lên rõ rệt sau các cơn mưa lớn. Từng biểu đồ hiện lên màn hình, từng con số được đọc thành tiếng, không có con số nào bị bỏ qua hay nói giảm đi.
Khôi ngồi nghe phần trình bày ấy mà thấy như đang nghe lại toàn bộ hai tháng vừa qua được kể lại bằng một thứ ngôn ngữ khác. Không có lời đồn. Không có giai thoại. Chỉ có đường cong, cột số và những kết luận được rút ra một cách thận trọng từ chứng cứ. Đó là thứ ngôn ngữ mà anh tin tưởng nhất trên đời, và hôm nay, nó đang nói thay cho anh trước cả phòng họp.
Sau phần số liệu, Khôi trình bày phần kết luận nguyên nhân. Anh đứng dậy, cầm theo một bản tóm tắt ngắn, và đọc chậm rãi từng mục một, đúng như văn bản đã in trong báo cáo. Toàn bộ hiện tượng nhiễu loạn thiết bị quanh Hồ Con Rùa có nguyên nhân tự nhiên. Mạch nước ngầm chảy xiết dưới đáy hồ kết hợp với cốt thép của kết cấu cũ đã gỉ sét. Cùng với khối kim loại lớn nằm dưới lớp bùn, chúng tạo ra nhiễu từ trường cục bộ. Nhiễu ấy làm sai lệch kết quả của các thiết bị đo đạc điện tử đặt quanh hồ. Nó mạnh nhất trong các đêm mưa, khi lưu lượng nước ngầm tăng cao.
Anh đọc tiếp mục thứ hai, giọng vẫn đều, dù anh biết đây là phần nhạy cảm nhất của toàn bộ báo cáo. Các vụ việc xảy ra trên vòng xoay vào mốc không giờ trong thời gian qua cũng có nguyên nhân tự nhiên và có thể giải thích trọn vẹn bằng chứng cứ hiện trường. Vào các đêm mưa hoặc ngay sau mưa, nước ngầm rò lên mặt đường qua các khe nứt, làm mặt đường trơn trượt ở đúng khúc cua sát bờ hồ. Cùng lúc đó, hệ thống cáp đèn cũ quanh vòng xoay, với nhiều đoạn đã mục và nứt vỏ, chập chờn trong mưa, làm giảm tầm nhìn của người đi đường vào thời điểm khuya nhất của đêm. Hai yếu tố ấy gặp nhau tại cùng một vị trí và cùng một mốc giờ đã tạo nên những sự cố đáng tiếc trong hai tháng qua.
Phòng họp im lặng hoàn toàn khi Khôi đọc xong. Đại diện đơn vị tư vấn địa chất gật đầu xác nhận phần nội dung thuộc chuyên môn của đơn vị mình. Cán bộ ban quản lý lật lại vài trang trong tập báo cáo, đối chiếu với các biên bản khảo sát đính kèm ở phần phụ lục. Không ai đặt câu hỏi nào về những lời đồn đã từng lan trong đội thi công. Không ai nhắc tới chuyện trấn giữ hay long mạch. Những câu chuyện ấy không có chỗ trong căn phòng này, và Khôi thấy nhẹ nhõm vì điều đó. Chúng thuộc về sân chùa, về lời kể của người xưa, về một bảng thuyết minh sẽ được dựng bên hồ trong những ngày tới. Còn ở đây, chỉ có chứng cứ được lên tiếng.
Ông Trọng là người phát biểu sau cùng, trước khi ký. Ông cầm tập báo cáo lên, lật tới trang kết luận cuối cùng, đọc lại một lượt bằng mắt, rồi mới ngẩng lên nhìn cả phòng.
- Báo cáo ghi nhận thế nào về tình trạng sau khi xử lý?
Khôi đáp ngay, vì đây là câu anh đã chờ đợi kể từ đêm mưa ngày hai mươi. Anh mở đúng trang báo cáo có dòng kết luận về giai đoạn sau xử lý. Anh đọc nguyên văn phần ghi nhận của nhóm khảo sát. Cán bộ ghi biên bản cuộc họp chép lại đầy đủ vào văn bản chính thức của dự án. Báo cáo ghi rõ, số liệu đo ổn định trở lại sau khi cân bằng đáy hồ. Đồng thời, các hạng mục bịt khe rò ở mặt đường và thay mới cáp đèn quanh vòng xoay cũng đã hoàn thành. Chúng đã vận hành ổn định qua đêm mưa kiểm chứng.
Ông Trọng gật đầu. Ông cầm bút lên. Tiếng bút ký lên giấy vang rất khẽ trong phòng họp yên tĩnh, nhưng với Khôi, đó là âm thanh lớn nhất của cả buổi sáng hôm ấy. Chữ ký của giám đốc dự án nằm xuống trang cuối của báo cáo kết luận. Tiếp theo là chữ ký của cán bộ ban quản lý và đại diện đơn vị tư vấn. Thu Hằng ký ở mục đồng biên soạn số liệu. Khôi ký sau cùng, ở mục người lập báo cáo. Nét ký của anh lần này vững và đều, không run như lúc anh đặt tay lên bìa báo cáo đầu buổi họp.
Sau phần ký chính thức, ông Trọng đọc thêm một nội dung nữa từ văn bản kèm theo báo cáo. Đó là quyết định về điều kiện đã được ghi trong biên bản cuộc họp ngày mười một tháng mười hai. Ông đọc chậm, rõ từng chữ, để mọi người trong phòng cùng nghe. Căn cứ vào kết quả của đêm mưa kiểm chứng ngày hai mươi tháng mười hai. Căn cứ vào báo cáo kết luận đã được ký. Điều kiện quay lại phương án trục vớt khối kim loại dưới đáy hồ chính thức hết hiệu lực kể từ hôm nay. Phương án giữ nguyên khối kim loại tại chỗ được xác nhận là phương án cuối cùng của dự án.
Khôi nghe những chữ ấy mà phải cúi đầu xuống nhìn mặt bàn một lúc, để giấu đi cảm xúc đang dâng lên rất nhanh trong ngực mình. Anh đã mang điều kiện ấy trên vai suốt từ ngày ký vào biên bản. Nó nằm trong mọi đêm trực đo của anh. Nó nằm trong buổi sáng thả đá. Nó nằm trong từng đường bịt khe trên mặt đường và từng đoạn cáp mới dưới rãnh kỹ thuật. Giờ đây, nó được gỡ bỏ bằng một văn bản chính thức, trong một phòng họp sáng đèn, trước sự chứng kiến của tất cả những người có thẩm quyền. Không còn gì treo trên đầu anh nữa.
Cuộc họp kết thúc lúc mười một giờ rưỡi. Mọi người bắt tay nhau, thu dọn giấy tờ, rồi lần lượt rời phòng. Thu Hằng ở lại sau cùng cùng Khôi để sắp xếp lại các tập báo cáo sẽ được gửi đi lưu trữ và gửi cho các bên liên quan. Cô xếp các tập giấy thành chồng ngay ngắn, tay vuốt phẳng từng bìa, rồi nói một câu rất khẽ, chỉ đủ cho Khôi nghe thấy.
- Xong rồi anh. Lần này là xong thật rồi. Bằng giấy trắng mực đen hẳn hoi.
- Ừ. Khôi đáp, tay vẫn đang xếp chồng báo cáo cuối cùng. Xong phần khó nhất rồi. Phần còn lại là làm cho cái hồ này đẹp lên và tử tế hơn với người qua đường.
Trên đường từ phòng họp về văn phòng hiện trường, Khôi ghé qua bờ hồ một lúc. Anh không có việc gì cụ thể ở đó. Anh chỉ muốn đứng nhìn mặt hồ bằng đôi mắt của một người vừa thoát khỏi một điều kiện treo lơ lửng suốt nhiều tuần. Mặt hồ buổi trưa phẳng và sáng. Đèn quanh vòng xoay đang tắt, nhưng Khôi biết chúng sẽ sáng đều vào tối nay, và tối mai, và những tối mưa sau nữa. Một người bảo vệ khu vực nhận ra anh, gật đầu chào, rồi hỏi một câu rất đỗi bình thường về việc bao giờ lan can quanh hồ được làm mới. Khôi đáp rằng thiết kế điều chỉnh sẽ được duyệt trong tuần này, và lan can là một trong những hạng mục đầu tiên. Câu hỏi bình thường ấy làm anh thấy nhẹ lòng một cách lạ lùng. Hồ Con Rùa đang trở lại thành một công trình cảnh quan bình thường trong mắt mọi người, với lan can, lối đi và bóng đèn, thay vì là tâm điểm của những lời đồn đoán không có hồi kết.
Anh ghé qua chùa vào cuối buổi chiều, mang theo tin về báo cáo đã ký để thưa lại với thầy Minh Đạo. Thầy nghe anh nói xong, gật đầu chậm rãi, rồi rót cho anh một chén trà nóng trong sân chùa yên tĩnh.
- Vậy là giấy tờ đã yên. Thầy nói. Việc còn lại là giữ cho nơi ấy yên thật lâu. Giấy tờ yên một ngày. Lòng người giữ mới yên được nhiều năm.
Khôi uống cạn chén trà, chắp tay cảm ơn thầy, rồi ra về khi nắng chiều đã ngả qua mái chùa. Anh không ở lại lâu. Thầy cũng không giữ anh lại. Khôi hiểu phần việc chung của họ đã xong, và anh tin thầy cũng nghĩ vậy, vì những gì cần nói đã được nói hết trong những buổi gặp trước đó.
Buổi chiều hôm ấy, Khôi mang một bản sao của báo cáo kết luận về văn phòng hiện trường, đặt nó vào ngăn tủ nơi anh vẫn giữ bản sao của tập bản vẽ gốc từ những ngày đầu tháng mười một. Hai tập giấy nằm cạnh nhau trong ngăn tủ tối. Một tập là điểm bắt đầu của mọi chuyện, ố vàng và ẩm mốc, vẽ ra một khối kim loại nằm trong bùn. Một tập là điểm kết thúc của phần tranh luận dài nhất đời anh, trắng sạch và đầy chữ ký, nói rõ khối kim loại ấy sẽ tiếp tục nằm yên ở đó. Anh đóng ngăn tủ lại, khóa cẩn thận, rồi đứng nhìn ra cửa sổ về phía hồ một lúc lâu, trong ánh nắng chiều trong trẻo của một ngày cuối năm.