THẠCH CẢM ĐƯƠNG NGÃ BA PHỐ CỔ - Chương 24: Treo Biển Tạm Đóng Cửa
Tám giờ sáng ngày hai mươi tháng mười, Đức tự tay treo tấm biển lên cửa cuốn của cửa hàng. Tấm biển là một mảnh bìa cứng cắt ngay ngắn. Hiền viết lên đó…
Nội dung chương
Tám giờ sáng ngày hai mươi tháng mười, Đức tự tay treo tấm biển lên cửa cuốn của cửa hàng. Tấm biển là một mảnh bìa cứng cắt ngay ngắn. Hiền viết lên đó bằng bút dạ đen, nét chữ to và rõ. Cửa hàng tạm đóng cửa để sắp xếp lại kho hàng. Mong quý khách thông cảm. Đức treo biển ở giữa cửa cuốn, ngay tầm mắt người đi đường. Anh đứng lùi ra giữa thềm và nhìn lại. Mặt tiền cửa hàng mà anh từng sơn sửa cho thật đẹp hồi đầu tháng chín giờ đóng kín. Tấm biển bìa cứng treo lủng lẳng trong gió sớm.
Quyết định đóng cửa tạm này được hai vợ chồng bàn xong từ đêm hôm trước. Sổ sách không còn cách nào khác. Tiền hoàn cọc cho khách sạn đã trả đủ bốn mươi triệu vào ngày mười chín tháng mười, đúng hạn bảy ngày trong biên bản. Tiền nghiệm thu mười hai phòng khách sạn chuyển về được ba mươi mốt triệu. Cộng với mười lăm triệu Huy trả thêm hôm mười bảy tháng mười, cửa hàng trả xong cọc mà vẫn còn nợ tiền gỗ đợt cuối. Chủ kho gỗ đã nói rõ lần khất hôm trước là lần khất cuối cùng trong quý. Nếu không trả được một phần nợ gỗ trong tuần này, kho sẽ ngừng giao bất kỳ thanh gỗ nào nữa.
- Mình đóng tạm mấy ngày để bán bớt hàng tồn trong kho sau. - Hiền nói trong lúc hai vợ chồng kiểm lại hàng tồn tối hôm trước. - Khách quen cần gì thì gọi điện, mình mở cửa sau bán như thường. Đóng mặt tiền để đỡ tiền điện mặt bằng và tiền công thợ đứng chờ khách. Mỗi ngày mở cửa mà không có khách là một ngày lỗ thêm.
Đức hiểu tính toán đó là đúng. Từ sau ngày mất hợp đồng khách sạn, cửa hàng chỉ còn những đơn nhỏ lẻ. Có ngày cả buổi sáng không một người ghé. Người thợ chính đã xin nghỉ hẳn từ hôm qua vì không thấy cửa hàng còn việc ổn định. Người thợ phụ đồng ý làm theo công nhật, gọi ngày nào tới ngày đó. Chi phí đứng yên mỗi ngày giờ lớn hơn tiền thu về từ những đơn nhỏ.
Sáng hôm treo biển, Lợi từ tiệm ăn đối diện bưng sang một cốc trà nóng.
- Anh đóng thật đấy à? - Lợi hỏi.
- Đóng tạm thôi anh. - Đức đáp. - Tôi cần mấy ngày để dồn tiền trả nợ tiền gỗ. Bán hàng tồn qua cửa sau cho khách quen. Khi nào kho gỗ cho giao lại hàng, tôi mở lại mặt tiền.
- Phố này nhìn mặt tiền đóng cửa là người ta đồn nhanh lắm. - Lợi nói. - Anh phải liệu mà mở lại sớm. Đồn qua đồn lại, khách tưởng cửa hàng sập hẳn thì mất hết đường làm ăn.
Đức gật đầu. Anh biết Lợi nói đúng. Nhưng anh cũng biết mở cửa mỗi ngày để giữ tiếng mà tiền cứ chảy ra thì cửa hàng chết nhanh hơn. Anh chọn cách giữ lại phần gốc. Hàng tồn trong kho sau còn khá nhiều. Mấy bộ bàn ghế mẫu. Mấy chiếc tủ áo làm sẵn theo kích thước chuẩn. Nếu bán được một nửa số đó trong tuần đóng cửa, anh trả được nợ gỗ và còn dư một ít để cầm cự.
Ngày đầu tiên đóng cửa trôi qua lặng lẽ. Đức và Hiền ở trong kho sau sắp xếp lại toàn bộ hàng tồn. Khang dùng tay trái dán nhãn giá lên từng món hàng. Tay phải bó bột của nó đã bớt sưng hẳn so với tháng trước. Nó làm việc chậm nhưng cẩn thận. Lan học xong bài thì xuống phụ mẹ lau bụi trên mặt tủ. Cả nhà làm việc trong phần kho không có ánh sáng mặt trời. Thỉnh thoảng ngoài phố có tiếng người dừng lại đọc tấm biển rồi đi tiếp. Đức nghe những tiếng chân đó mà không dám ra nhìn.
Ngày thứ hai, một khách quen gọi điện hỏi mua chiếc tủ áo làm sẵn. Đức mở cửa sau cho khách vào xem hàng. Khách trả giá thấp hơn giá niêm yết gần một phần ba. Đức đứng nhìn chiếc tủ một lúc. Đó là chiếc tủ anh đóng trong tuần khai trương, mặt gỗ đẹp nhất trong kho. Cuối cùng anh gật đầu bán theo giá khách trả. Tiền bán tủ chuyển thẳng vào tài khoản để trả nợ gỗ ngay trong chiều hôm đó. Hiền ghi khoản trả vào sổ và gạch một dòng đỏ dưới con số nợ cũ.
- Trả được một phần ba nợ gỗ rồi. - Chị nói. - Bán thêm hai món lớn nữa là trả hết đợt này.
- Ừ. - Đức đáp. - Nhưng bán hết hàng tồn giá rẻ thì lúc mở lại mình không còn gì để trưng bày.
- Không trả được nợ thì kho không giao gỗ mới. - Hiền nói. - Không có gỗ mới thì trưng bày bằng gì cũng vậy thôi. Mình phải chọn một đường mà đi.
Đức không cãi lại. Chị nói câu nào cũng đúng theo sổ sách. Anh chỉ thấy xót cho những món hàng mình đã đóng bằng tay trong những ngày đầu đầy hy vọng. Anh nhớ ngày khai trương, Lợi sang chúc mừng và nói phố này xe qua ngã ba rất gấp. Anh nhớ mình đã cười và cho rằng mở cửa hàng ở mặt phố đông người qua lại là lợi thế lớn nhất. Bây giờ chính anh treo biển đóng cửa ở mặt tiền đó, và bán dần những món hàng đầu tiên của cửa hàng để trả nợ.
Tối ngày thứ hai, Đức ngồi tính lại toàn bộ đường đi của cửa hàng với Hiền ở quầy sổ sách. Anh nói rõ suy nghĩ của mình cho vợ nghe.
- Nếu anh Huy trả nốt năm mươi mốt triệu công nợ, mình trả hết nợ gỗ và còn vốn làm lại từ đầu với đơn nhỏ. - Đức nói. - Hợp đồng phân phối của anh ấy mới là đường sống thật của cửa hàng. Đơn lẻ chỉ đủ ăn qua ngày. Mình cầm cự tới khi anh ấy quyết toán cuối kỳ là qua được đợt này.
- Anh đặt hết hy vọng vào một người đã chậm trả hai lần rồi đấy. - Hiền nói.
- Anh biết. - Đức đáp. - Nhưng ngoài anh ấy ra, mình còn chỗ nào để bấu víu nữa đâu. Khách sạn thì hủy rồi. Khách lẻ thì thưa. Chỉ còn hợp đồng phân phối là chưa ai động vào. Anh ấy chậm trả thật, nhưng chưa từng nói chữ hủy với mình.
Hiền im lặng sau câu nói đó. Chị khép cuốn sổ lại. Đức đoán chị không đồng ý với cách đặt hết hy vọng vào một chỗ, nhưng chị cũng không tìm được chỗ nào khác để chỉ cho anh. Hai vợ chồng ngồi yên trong gian kho tối một lúc lâu. Ngoài phố, ngã ba vẫn sáng đèn. Xe cộ qua lại đều giảm tốc rồi rẽ đi như mọi đêm.
Ngày thứ ba, bà Sen chống gậy sang gõ cửa sau. Bà mang theo một hộp bánh và ngồi xuống chiếc ghế gỗ nhỏ trong kho. Bà nhìn một vòng quanh những món hàng đã dán nhãn giá. Bà không hỏi han dồn dập. Bà chỉ hỏi Đức một câu rất nhẹ.
- Đóng mấy hôm rồi cháu định thế nào?
- Cháu bán hàng tồn để trả nợ gỗ đã ạ. - Đức đáp. - Kho cho giao lại hàng thì cháu mở lại mặt tiền vào thứ hai tới.
- Mở lại được là tốt. - Bà Sen nói. - Nhưng bà nói thật một câu. Cửa hàng mà phải bán hàng tồn giá rẻ để trả nợ thì cái gốc đã yếu rồi. Cháu phải tính đường dài. Đừng chỉ tính qua được tuần này rồi thôi.
Đức gật đầu mà không nói gì thêm. Anh biết bà nói đúng. Đường dài của cửa hàng giờ phụ thuộc vào hợp đồng phân phối và số công nợ còn treo. Cả hai việc đó đều nằm trong tay một người khác, không nằm trong tay anh. Cảm giác đó làm anh khó chịu suốt cả buổi chiều.
Sáng ngày thứ tư, một người khách lạ gọi điện theo số ghi trên tấm biển trước cửa. Khách hỏi mua bộ bàn ghế ăn làm sẵn trong kho. Đức mở cửa sau cho khách vào. Khách xem hàng rất kỹ, gõ lên mặt bàn, kéo thử ngăn kéo, rồi trả giá thấp hơn giá gốc gần bốn mươi phần trăm. Đức từ chối lần đầu. Khách đứng dậy đi ra tới cửa sau rồi quay lại, nâng giá lên một chút. Hai bên giằng co thêm hai lần nữa. Cuối cùng Đức bán bộ bàn ghế với giá thấp hơn giá niêm yết một phần ba. Tiền được chuyển ngay tại chỗ. Anh nhìn bộ bàn ghế được khiêng lên xe của khách mà tay cứ nắm chặt mép cửa. Đó là bộ bàn ghế anh ưng ý nhất trong đợt hàng đầu tiên.
Ngay trưa hôm đó, Hiền chuyển toàn bộ số tiền bán bộ bàn ghế sang trả nợ gỗ. Cuốn sổ công nợ gạch thêm một dòng đỏ nữa. Số nợ gỗ chỉ còn lại một phần nhỏ. Chị nói nếu chuyến gỗ cuối tuần về đúng hẹn, cửa hàng có thể mở lại với mấy đơn nhỏ đang chờ. Đức nghe vợ nói mà lòng nhẹ đi được một quãng. Anh bắt đầu tin rằng đợt đóng cửa này có thể chỉ là một quãng nghỉ ngắn, dù là một quãng nghỉ đắt giá.
Tối ngày thứ tư, chủ kho gỗ gọi điện cho Đức. Ông xác nhận đã nhận được các khoản tiền trả nợ gỗ. Ông đồng ý giao lại một chuyến gỗ nhỏ vào cuối tuần, với điều kiện cửa hàng trả tiền mặt ngay khi nhận hàng. Đức cảm ơn ông. Điều kiện đó khắt khe hơn trước rất nhiều. Nhưng có gỗ giao lại nghĩa là cửa hàng còn được coi là đang làm ăn. Anh quyết định mở lại mặt tiền vào sáng thứ hai tuần sau, ngày hai mươi sáu tháng mười, dù chỉ mở với một nửa gian hàng và số hàng trưng bày ít hơn hẳn trước đây.
Tối hôm đó, Đức ra thềm gỡ tấm biển bìa xuống để giặt lại cửa cuốn chuẩn bị cho ngày mở lại. Tấm biển đã mềm đi vì sương đêm hai ngày liền. Nét chữ của Hiền vẫn còn rõ. Trong đầu Đức lúc này chỉ có một ý nghĩ rất tỉnh táo. Việc cửa hàng phải treo biển tạm đóng cửa là một dấu mốc thật, không phải một đợt nghỉ bán thông thường. Anh gấp tấm biển lại làm tư và cất vào ngăn kéo quầy. Anh không vứt nó đi. Anh có cảm giác mình có thể còn cần tới nó, và anh ghét chính cái cảm giác đó của mình.