THẠCH CẢM ĐƯƠNG NGÃ BA PHỐ CỔ - Chương 27: Bức Ảnh Cũ Năm 1998
Sáng ngày hai mươi chín tháng mười, Đức đưa Khang tới phòng khám để tháo bột. Đây là buổi tái khám cuối cùng trong lịch hẹn mà bác sĩ đã ghi từ giữa…
Nội dung chương
Sáng ngày hai mươi chín tháng mười, Đức đưa Khang tới phòng khám để tháo bột. Đây là buổi tái khám cuối cùng trong lịch hẹn mà bác sĩ đã ghi từ giữa tháng chín. Sáu tuần bó bột tính từ ngày mười hai tháng chín đã trôi qua trọn vẹn. Bác sĩ dùng cưa y tế cắt dọc lớp bột trên tay phải của Khang. Tiếng cưa rền nhỏ trong phòng. Khang ngồi yên, mắt nhìn thẳng vào bàn tay của mình đang dần hiện ra.
Lớp bột cuối cùng được gỡ ra. Bàn tay phải của Khang tái và gầy hơn hẳn tay trái. Các ngón tay cứng đờ, gập lại rất chậm. Bác sĩ bóp nhẹ từng khớp ngón và gật đầu.
- Xương liền tốt. - Bác sĩ nói. - Rạn xương đã vào đúng vị trí. Từ hôm nay cháu tập cử động dần. Bóp bóng mềm mỗi ngày ba lần. Sau hai tuần thì cầm nắm gần như bình thường. Tránh bê vật nặng bằng tay này trong tháng đầu.
Khang thử gập các ngón tay phải lại thành nắm đấm. Nó làm được tới nửa chừng thì các khớp kêu lên một tiếng nhỏ vì đau. Nó nhăn mặt nhưng vẫn cố thêm một lần nữa. Đức đứng bên cạnh nhìn bàn tay con trai. Anh nhớ đêm mười hai tháng chín, bàn tay này được nẹp tạm trong tiếng còi xe cấp cứu và ánh đèn pha quét qua hiên sập. Sáu tuần sau, nó ngồi đây, không còn lớp bột trắng, chỉ còn sự cứng đờ của một bàn tay lâu ngày không cử động.
- Bố, hết bột rồi. - Khang nói và cười nhẹ. - Con cầm đũa bằng tay phải được rồi đấy.
- Cầm đũa thì được. - Đức đáp. - Bê gỗ thì chưa. Bác sĩ dặn thế nào thì nghe đúng thế ấy.
Hai cha con về nhà lúc gần trưa. Hiền nhìn bàn tay phải của con trai không còn bột mà mắt đỏ lên rõ rệt. Chị không nói gì nhiều. Chị chỉ nấu một nồi canh xương cho bữa trưa và gắp cho Khang miếng thịt đầu tiên bằng đôi đũa của chính nó. Khang cầm đũa tay phải còn vụng. Hạt cơm rơi xuống bàn hai lần. Cả nhà cười với nhau lần đầu tiên sau nhiều ngày chỉ toàn chuyện sổ sách và nợ nần.
Mười sáu giờ chiều cùng ngày, bà Sen gọi Đức và Hiền sang nhà bà. Bà nói bà có một thứ cần đưa cho hai vợ chồng xem. Thứ này bà giữ đã lâu. Bà nói tới lúc nhà Đức cần nhìn thấy nó rồi.
Nhà bà Sen vẫn ấm và nhỏ như mọi lần. Nhưng hôm nay trên bàn gỗ giữa phòng không có ấm trà pha sẵn. Thay vào đó là một cuốn album ảnh bìa vải đã sờn và một chiếc hộp thiếc đựng bánh cũ. Bà Sen mở hộp thiếc ra trước. Trong hộp có mấy tấm ảnh rời bọc trong một tờ giấy báo cũ. Bà lấy ra một tấm ảnh ở trên cùng và đặt ngay ngắn trước mặt Đức.
Đó là một tấm ảnh màu đã ngả vàng, khổ mười lăm nhân hai mươi. Ảnh chụp phần thềm và cửa chính của ngôi nhà ngã ba vào một buổi sáng. Đức nhận ra ngôi nhà của mình ngay lập tức, dù trong ảnh nó còn là nhà của chủ cũ, sơn màu vàng nhạt và cửa chính bằng gỗ lim sẫm màu. Nhưng thứ làm anh nín thở không phải ngôi nhà. Thứ đó nằm ở thềm trái của ngôi nhà trong ảnh.
Một chiếc xe tải nhỏ nằm chéo ở thềm trái. Thùng xe chở đầy gạch đỏ. Nhiều viên gạch đã đổ tràn xuống nền thềm thành một đống lớn. Bánh trước bên trái của chiếc xe trèo hẳn lên phần chân đế đá của tấm bia. Càng xe mắc sát vào thân bia. Đầu xe dừng lại ngay trước bậc thềm trên cùng. Khoảng cách từ đầu xe tới cửa chính chỉ còn chừng một sải tay người lớn. Và tấm bia cũ đứng thẳng ngay bên cạnh bánh xe đó. Thân bia không nghiêng. Năm đại tự trên mặt bia còn rõ nét chu sa đỏ tươi. Đầu rồng trên đỉnh bia còn nguyên vẹn.
- Ảnh này chụp năm nào vậy bà? - Đức hỏi, giọng anh khản đi.
- Năm một chín chín tám. - Bà Sen đáp. - Sáng ngày mười bốn tháng sáu năm đó. Đêm hôm trước mưa lớn. Rạng sáng, chiếc xe tải chở gạch này chạy từ phía chợ lên. Tới ngã ba thì phanh không ăn vì đường ướt và xe chở nặng. Nó lao thẳng theo trục đường vào nhà này, đúng như chiếc xe đêm mười hai tháng chín vừa rồi. Nhưng năm đó thềm trái còn tấm bia. Bánh xe trèo lên chân đế bia rồi mắc lại ở đó. Xe khựng lại và nghiêng thùng, gạch đổ hết xuống thềm. Đầu xe dừng ngay trước cửa chính. Không một viên gạch nào chạm vào cửa. Người lái xe tự mở cửa buồng lái trèo xuống. Chủ cũ của ngôi nhà cũng không ai bị làm sao cả.
Đức cúi sát xuống tấm ảnh. Anh nhìn vệt bánh xe in trên nền đất ướt trong ảnh, kéo dài từ giữa trục đường tới đúng chân bia. Anh nhìn đống gạch đỏ đổ nghiêng về phía thềm trái, xa hẳn cửa chính. Anh nhìn tấm bia đứng thẳng trong ảnh với nét chu sa đỏ rõ ràng. Mọi chi tiết trong tấm ảnh đều kể cùng một câu chuyện. Một chiếc xe lao thẳng vào ngôi nhà này. Và nó đã dừng lại ở tấm bia.
- Bà lật mặt sau của ảnh lên mà xem. - Bà Sen nói.
Đức lật tấm ảnh lại. Mặt sau có một dòng chữ viết tay bằng bút mực đã nhòe một phần. Chữ viết ghi rõ ngày mười bốn tháng sáu năm một chín chín tám. Dưới ngày tháng là một dòng ngắn. Xe gạch mất phanh, vướng bia, cả nhà bình an. Bà Sen nói dòng chữ đó là của chồng bà quá cố. Ông cụ chụp tấm ảnh này vào sáng hôm sau vụ việc và tự tay ghi lại ở mặt sau. Bà giữ tấm ảnh trong hộp thiếc suốt từ đó tới nay.
- Sao tới bây giờ bà mới đưa ảnh này cho nhà cháu ạ? - Hiền hỏi khẽ.
- Vì trước đây chưa tới lúc. - Bà Sen đáp. - Hồi cháu Đức mới đập bia, nói gì cháu ấy cũng cho là mê tín. Sau vụ xe, cháu ấy vẫn còn cãi là ngẫu nhiên. Bà đưa ảnh ra lúc đó, cháu ấy sẽ cho là bà dựng chuyện để dọa. Bây giờ thì khác. Cháu ấy đã xem camera, đã nghe ông Thông khảo sát tận nơi. Bây giờ cháu ấy nhìn tấm ảnh này bằng con mắt của người muốn hiểu thật. Ảnh mới có giá trị vào lúc người xem sẵn sàng tin vào những gì mắt mình thấy.
Đức im lặng rất lâu sau câu nói đó. Anh biết bà nói đúng về mình trong từng giai đoạn. Anh cầm tấm ảnh lên một lần nữa. Lần này anh nhìn kỹ vị trí của tấm bia so với cửa chính và trục đường. Bia đứng ở thềm trái, hơi chếch ra phía đường. Chiếc xe lao thẳng tới đã chệch phần đầu của nó về phía bia ở những mét cuối cùng, vì bánh xe trượt theo vệt nước mưa trên mặt đường. Nhờ cái chệch đó và nhờ chân đế bia chôn sâu, cả chiếc xe nặng đầy gạch đã dừng lại trước thềm.
Anh đặt tấm ảnh xuống và nhìn qua cửa sổ nhà bà Sen sang thềm nhà mình. Thềm trái của nhà anh bây giờ trống trơn. Nền xi măng mới vá phẳng lì. Không còn chân đế nào để một chiếc xe trượt bánh có thể vướng vào. Không còn khối đá nào đứng ở đó để chia cái đà lao thẳng của trục đường. Đức nghĩ tới đêm mười hai tháng chín. Chiếc xe tải của Hải không vướng vào bất cứ thứ gì. Nó đi thẳng từ giữa đường vào hiên nhà anh, và con trai anh nằm trong bệnh viện với bàn tay phải bó bột ngay đêm đó.
- Bức ảnh này là bằng chứng rõ nhất mà nhà cháu từng có. - Đức nói chậm rãi. - Không phải lời kể. Không phải lời đoán. Là ảnh chụp hẳn hoi, có ngày tháng, có chữ ghi ở mặt sau. Năm một chín chín tám, tấm bia đó đã cản một chiếc xe thật ngay tại thềm này. Và không ai bị thương trong vụ đó cả.
- Bà đưa ảnh này cho cháu giữ. - Bà Sen nói. - Cháu để chung với tập biên bản và thẻ nhớ camera. Sau này ông Thông cần đối chiếu vị trí bia cũ trong ảnh với dấu chôn ở thềm, tấm ảnh này sẽ giúp được nhiều việc. Trong ảnh còn rõ cả phần chân đế và khoảng cách từ bia tới cửa chính.
Trước khi hai vợ chồng đứng dậy, bà Sen còn kể thêm một chi tiết nhỏ về buổi sáng năm đó. Bà nói cả phố kéo ra xem chiếc xe mắc ở thềm. Người lái xe là một người đàn ông ở huyện ngoại thành, mặt cắt không còn giọt máu. Ông ta xuống xe rồi quỳ ngay xuống nền thềm, nói mình tưởng đã đâm chết người trong nhà. Chủ cũ của ngôi nhà dìu ông ta đứng dậy và nói một câu mà bà Sen còn nhớ tới tận bây giờ. Nhà này có tấm bia gác cửa. Xe tới đó là phải dừng. Hồi đó bà nghe câu ấy như một câu nói cho yên lòng người lái xe. Bây giờ bà kể lại cho Đức nghe, và chính bà cũng nói bà không còn nghe nó như một câu nói suông nữa.
Đức cầm tấm ảnh bằng cả hai tay khi ra về. Anh và Hiền đi qua ngã ba rất chậm. Về tới nhà, anh đặt tấm ảnh lên bàn ở tầng trệt, cạnh cuốn sổ tay của Hiền. Khang xuống gác, cầm tấm ảnh lên xem bằng tay trái. Tay phải vừa tháo bột của nó đặt nhẹ lên mép bàn để đỡ lấy góc ảnh. Nó nhìn chiếc xe tải chở gạch trong ảnh một lúc lâu rồi nói một câu làm Đức đứng yên tại chỗ.
- Năm đó có bia thì xe dừng ở thềm. - Khang nói. - Năm nay không có bia thì xe vào tới hiên và con nằm viện. Khác nhau chỉ ở một tấm đá thôi bố ạ.
Đức không đáp lại ngay. Anh lấy một chiếc túi ni lông trong suốt, cho tấm ảnh vào và ép kín mép túi. Anh cất nó vào ngăn kéo cùng tập biên bản vụ xe. Từ tối nay, hồ sơ của ngôi nhà này có thêm một tấm ảnh gần ba mươi năm tuổi. Và trong tấm ảnh đó, tấm bia mà anh đã ra lệnh đập bỏ đang đứng thẳng, nét chu sa đỏ tươi, với một chiếc xe tải đầy gạch dừng ngay trước mặt nó.