THẠCH CẢM ĐƯƠNG NGÃ BA PHỐ CỔ - Chương 29: Ngân Hàng Siết Nợ
Mười một giờ sáng ngày tám tháng mười một, Đức có mặt ở ngân hàng theo giấy hẹn. Khoản vay vốn lưu động của cửa hàng là một trăm hai mươi triệu đồng, vay…
Nội dung chương
Mười một giờ sáng ngày tám tháng mười một, Đức có mặt ở ngân hàng theo giấy hẹn. Khoản vay vốn lưu động của cửa hàng là một trăm hai mươi triệu đồng, vay từ tháng tám để nhập đợt gỗ đầu tiên và đợt gỗ thứ hai. Kỳ rà soát quý của ngân hàng rơi đúng vào đầu tháng mười một. Nhân viên tín dụng phụ trách hồ sơ của anh là một người phụ nữ trẻ, nói năng nhã nhặn. Chị đặt trước mặt Đức một bảng rà soát có sẵn những con số của cửa hàng trong ba tháng qua.
- Anh Đức, doanh thu quý này của cửa hàng giảm hơn một nửa so với kế hoạch vay. - Chị nói. - Hợp đồng khách sạn đã hủy. Hợp đồng phân phối cũng vừa chấm dứt. Theo quy định rà soát, ngân hàng phải giảm hạn mức của anh xuống còn một nửa. Phần vốn vượt hạn mức mới, anh cần tất toán trong vòng ba mươi ngày. Đồng thời ngân hàng tạm dừng giải ngân mới cho tới khi doanh thu của cửa hàng ổn định trở lại.
Đức nhìn con số phần vốn phải tất toán trên bảng rà soát. Sáu mươi triệu đồng trong ba mươi ngày. Anh đã tính trước nhiều con số trong những ngày qua. Nhưng con số này vẫn làm anh ngồi yên một lúc lâu không nói được câu nào. Cửa hàng của anh lúc này không có sáu mươi triệu đồng ở bất kỳ đâu. Tiền mặt trong quỹ chỉ còn chưa đầy mười triệu. Hàng tồn trong kho là những món bán chậm. Năm mươi mốt triệu công nợ của Huy chưa rõ ngày trả.
- Tôi xin ngân hàng cho thêm thời gian tới sau Tết được không? - Đức hỏi.
- Quy định rà soát không cho phép tôi hẹn như vậy, anh ạ. - Chị nhân viên đáp. - Tôi đã trình hồ sơ của anh lên cấp trên với phần ghi chú là khách hàng gặp tai nạn giao thông làm gián đoạn kinh doanh. Nhờ ghi chú đó mà thời hạn tất toán được ba mươi ngày thay vì mười lăm ngày như quy định thường. Anh cố gắng thu xếp trong khả năng của mình. Nếu tới hạn mà chưa tất toán đủ, ngân hàng buộc phải chuyển hồ sơ sang nhóm nợ quá hạn. Khi đó mọi việc sẽ khó hơn rất nhiều cho anh.
- Tôi hỏi thêm một việc cho rõ. - Đức nói. - Khoản vay này là vay vốn lưu động cho cửa hàng. Ngôi nhà của gia đình tôi có bị động vào trong đợt rà soát này không?
- Hồ sơ của anh là vay kinh doanh, tài sản bảo đảm là hàng hóa và thiết bị của cửa hàng theo hợp đồng đã ký. - Chị nhân viên đáp rõ ràng. - Đợt rà soát này chỉ xử lý phần hạn mức vốn lưu động. Ngân hàng không đặt vấn đề gì với ngôi nhà ở của gia đình anh trong biên bản hôm nay. Nhưng anh cũng hiểu là nếu nợ chuyển sang quá hạn, mọi khoản phải thu và tài sản bảo đảm của cửa hàng đều bị xử lý theo hợp đồng. Anh nên tất toán đúng hạn ba mươi ngày để giữ hồ sơ sạch.
Đức gật đầu. Ít nhất ngôi nhà vẫn nằm ngoài vòng siết nợ của đợt này. Anh nghĩ tới ý định bán nhà mà mình đã tạm gác lại hôm hai mươi ba tháng mười. May mà anh đã gác lại. Nếu anh bán nhà trong lúc hoảng loạn, giờ này gia đình anh vừa mất nhà, vừa vẫn phải đối mặt với đợt rà soát này bằng số tiền ít hơn nhiều, vì giá bán ép hôm đó thấp hơn giá trị thật gần hai trăm triệu đồng.
Đức ký vào biên bản rà soát. Anh ra khỏi ngân hàng và đứng một lúc ở bậc thềm. Phố trưa nắng gắt. Anh nhìn dòng xe qua lại mà đầu óc chỉ toàn những con số nối nhau thành một hàng dài không có điểm dừng.
Chiều cùng ngày, chủ kho gỗ tới tận cửa hàng. Đây là lần đầu tiên ông tới nhà Đức thay vì gọi điện. Ông xem qua gian trưng bày nửa trống, xem dãy khung tủ phủ bạt trong góc, rồi ngồi xuống quầy.
- Anh Đức, tôi nói thật lòng của người làm ăn với nhau. - Ông nói. - Nợ gỗ đợt cuối của anh còn hai mươi hai triệu. Tôi đã cho khất hai lần. Bây giờ ngân hàng siết anh thì tôi cũng phải lo phần của tôi. Tôi cần anh chốt số nợ này trong tuần tới. Sau tuần tới, tôi không giữ giá gỗ cũ cho anh nữa, và sổ nợ của anh bên tôi sẽ tính lãi chậm trả theo thỏa thuận ban đầu.
Đức rót trà cho ông. Anh không năn nỉ thêm lần nào nữa. Anh biết mỗi lần năn nỉ là một lần uy tín của mình mỏng đi. Anh chỉ nói một câu ngắn gọn.
- Tuần tới tôi trả đủ hai mươi hai triệu. - Đức nói. - Tôi nói được là tôi làm được. Ông cứ yên tâm về phần đó.
Chủ kho gỗ nhìn anh một lúc rồi gật đầu. Ông uống cạn chén trà và ra về. Đức đứng ở cửa nhìn theo. Anh biết mình vừa hứa một việc mà trong quỹ không có đủ tiền để làm. Nhưng anh cũng biết nếu không hứa chắc như vậy, chủ kho gỗ sẽ tính lãi và siết ngay từ hôm nay. Anh cần một tuần để bán bớt hàng trong cửa hàng này thành tiền.
Tối hôm đó, Đức bàn với Hiền về chiếc xe bán tải của cửa hàng. Chiếc xe mua cũ từ năm ngoái, là phương tiện chở hàng chính của xưởng từ ngày khai trương. Nó đã chở chuyến gỗ đầu tiên về kho. Nó đã chở mười hai phòng nội thất giao cho khách sạn. Bán nó đi, cửa hàng không còn phương tiện giao hàng riêng. Mọi chuyến hàng sau này đều phải thuê xe ngoài theo chuyến.
- Bán xe được khoảng bao nhiêu? - Hiền hỏi.
- Anh hỏi thợ máy quen rồi. - Đức đáp. - Xe đời cũ nhưng máy còn tốt. Bán nhanh trong tuần này thì được khoảng chín mươi triệu. Bán thong thả thì hơn một ít, nhưng mình không có thời gian thong thả.
- Chín mươi triệu thì trả được nợ gỗ hai mươi hai triệu. - Hiền tính nhẩm. - Còn lại sáu mươi tám triệu, vừa đủ phần ngân hàng yêu cầu tất toán sáu mươi triệu. Dư ra tám triệu để cầm cự tiền công và điện nước.
- Ừ. - Đức nói. - Tính thế nào cũng chỉ vừa khít như vậy. Không có khoản nào dư ra cho một việc phát sinh nào nữa.
Hai vợ chồng im lặng sau phép tính đó. Chiếc xe bán tải không chỉ là một tài sản. Nó là dấu hiệu cho thấy cửa hàng còn khả năng tự giao hàng, tự chủ được một phần việc của mình. Bán nó đi là chấp nhận cửa hàng lùi thêm một bước dài nữa về phía thu hẹp. Nhưng không bán nó thì nợ gỗ và ngân hàng cùng siết tới một lúc. Đức không còn lựa chọn nào nhẹ nhàng hơn.
Sáng hôm sau, Đức lái chiếc xe bán tải tới chỗ người mua xe cũ ở cuối phố. Người mua xem xe rất kỹ. Ông ta mở nắp máy, nghe tiếng nổ, kiểm tra gầm xe và thùng xe. Ông ta trả giá tám mươi sáu triệu, thấp hơn con số thợ máy quen ước tính. Đức mặc cả thêm hai lần. Cuối cùng hai bên chốt giá tám mươi tám triệu đồng, sang tên ngay trong ngày, tiền chuyển khoản đủ trước khi Đức giao chìa khóa.
Đức đứng ở lề đường nhìn người mua lái chiếc xe của cửa hàng đi khuất. Thùng xe trống không đung đưa nhẹ sau lưng cabin. Anh đi bộ về nhà qua ngã ba. Quãng đường chỉ vài trăm mét mà anh đi rất chậm. Về tới cửa hàng, anh vào thẳng quầy sổ sách. Hiền đã mở sẵn sổ chờ anh. Hai vợ chồng chuyển ngay hai mươi hai triệu trả nợ gỗ. Chủ kho gỗ gọi điện xác nhận đã nhận đủ và nói một câu làm Đức nhớ mãi.
- Bên tôi anh sạch nợ rồi. - Ông nói. - Khi nào làm ăn lại, cứ gọi tôi. Tôi vẫn giao gỗ cho anh như ngày đầu.
Phần còn lại, hai vợ chồng để nguyên trong tài khoản để chờ ngày tất toán ngân hàng. Sáu mươi triệu cho ngân hàng. Sáu triệu còn lại cho những ngày cầm cự cuối cùng của cửa hàng. Đức ghi các khoản vào sổ bằng nét chữ chậm và rõ. Anh ghi cả việc bán xe vào cuốn sổ riêng của mình, ở trang đã ghi hai dòng về hai hợp đồng lớn. Trang sổ đó giờ đã có ba dòng. Mỗi dòng là một thứ quý giá của cửa hàng ra đi trong vòng chưa đầy một tháng.
Buổi chiều, Lợi sang cửa hàng khi nghe tin Đức bán xe. Ông không hỏi giá bán. Ông chỉ nói một câu rất thực tế.
- Từ giờ anh cần chở hàng thì cứ gọi tôi. - Lợi nói. - Tiệm ăn của tôi có chiếc xe ba gác máy chạy buổi sáng. Anh mượn lúc nào cũng được. Đừng vì không còn xe mà từ chối đơn của khách quen. Đơn nhỏ cũng là đơn. Giữ được khách là giữ được nghề.
Đức cảm ơn ông. Anh biết chiếc ba gác máy của tiệm ăn không chở được những món hàng lớn. Nhưng lời đề nghị đó có nghĩa là con phố này chưa quay lưng lại với anh. Trong những ngày mọi cánh cửa làm ăn lớn lần lượt đóng lại, một cánh cửa nhỏ như vậy cũng đủ làm anh thấy mình chưa mất hết mọi thứ.
Khang đứng ở cửa kho nghe hết câu chuyện. Nó nói nó sẽ tập tay phải chăm hơn để sớm phụ cha khiêng hàng bằng cả hai tay như trước. Đức bảo con cứ theo đúng lời bác sĩ dặn, không được cố quá sức. Việc khiêng hàng nặng, cha thuê người theo chuyến cũng được. Một bàn tay vừa lành không đáng để đánh đổi lấy bất kỳ chuyến hàng nào.
Đêm hôm đó, Đức ra đứng ở sân sau, chỗ chiếc xe bán tải vẫn đỗ mỗi tối. Khoảng sân trống trơn dưới ánh đèn kho. Dãy khung tủ của hợp đồng khách sạn vẫn đứng phủ bạt ở góc trong cùng, chưa ai hỏi mua. Anh biết những khung tủ đó cũng sắp phải đi theo con đường của chiếc xe. Thanh lý. Bán rẻ. Biến thành tiền để trả những khoản cuối cùng. Anh chỉ chưa biết ngày nào mình đủ can đảm để ký vào quyết định cuối cùng đó.