THẠCH CẢM ĐƯƠNG NGÃ BA PHỐ CỔ - Chương 31: Đức Nhận Sai Trước Gia Đình

Chín giờ sáng ngày hai mươi tháng mười một, Đức gọi cả nhà xuống gian tầng trệt. Hai ngày đã trôi qua kể từ buổi ký biên bản thanh lý cửa hàng. Gian…

Nội dung chương

Chín giờ sáng ngày hai mươi tháng mười một, Đức gọi cả nhà xuống gian tầng trệt. Hai ngày đã trôi qua kể từ buổi ký biên bản thanh lý cửa hàng. Gian phòng dưới nhà không còn quầy sổ sách và không còn dãy kệ trưng bày. Chỉ còn chiếc bàn ăn kê ở giữa gian và bốn chiếc ghế gỗ cũ của gia đình. Đức đã pha sẵn một ấm trà từ sớm. Anh đặt ấm trà xuống bàn rồi chờ mọi người ngồi đủ.

Hiền ngồi ở phía đối diện chồng. Chị đặt cuốn sổ tay ghi giờ tỉnh giấc lên bàn, bên cạnh cuốn sổ riêng của Đức. Khang ngồi bên phải bố, bàn tay phải vừa tháo bột đặt ngay ngắn trên mặt bàn. Lan ngồi cạnh mẹ, hai tay ôm cốc nước còn chưa uống ngụm nào. Đức nhìn lần lượt từng người trong nhà mình. Anh đã tập nói những lời này trong đầu suốt hai đêm liền. Tới lúc ngồi trước mặt vợ con, anh vẫn thấy cổ họng mình khô lại.

- Hôm nay bố gọi cả nhà xuống đây để nói một việc bố nợ cả nhà từ lâu. - Đức mở lời. - Việc tấm bia ở thềm trái. Bố là người ra lệnh đập bỏ nó. Không ai ép bố. Không ai xui bố. Hôm mùng chín tháng chín, mẹ và bà Sen đã can bố ngay tại thềm. Bố gạt cả hai người đi. Bố nói mặt tiền xấu thì mất khách. Bố tự gọi thợ Tùng tới xem việc. Ngày mười hai tháng chín, bố đứng nhìn người ta đập bia và trả tiền công ngay tại chỗ. Tất cả là quyết định của bố.

Anh dừng lại một nhịp rồi nói tiếp, chậm hơn.

- Sau đó nhà mình gặp hết việc này tới việc khác. Hiên sập. Khang nằm viện. Cả nhà thay nhau nằm mơ. Cửa hàng mất hợp đồng rồi đóng cửa hẳn. Bố không nói những việc đó để đổ cho số phận. Bố nói để cả nhà nghe rõ một điều. Cái sai đầu tiên trong chuỗi việc này là của bố, và bố nhận nó trước mặt cả nhà, không né một chữ nào.

Lan cúi đầu nhìn xuống cốc nước. Khang khẽ gập các ngón tay phải lại rồi lại xòe ra, đúng bài tập bác sĩ dặn. Hiền nhìn chồng rất lâu. Chị không nói chen vào một lời nào trong suốt lúc anh nói. Đức đoán chị đang cân nhắc xem nên đáp lại thế nào, vì nét mặt chị giãn ra dần và bàn tay đặt trên cuốn sổ đã thôi siết chặt. Anh chờ chị nói trước, đúng như cách anh đã hứa với chính mình từ tối hôm trước.

- Anh nhận sai thì việc tiếp theo là gì? - Hiền hỏi. - Nhà mình vừa phá sản xong. Tiền trong nhà chỉ còn phần để trả dần ngân hàng và chi tiêu tối thiểu. Anh định tính chuyện tấm bia bằng cách nào, nói rõ cho cả nhà nghe luôn thể.

- Anh đã thưa chuyện với bà Sen hôm qua. - Đức đáp. - Và sáng nay anh gọi điện cho ông Thông. Anh xin ông đứng ra làm lại tấm bia cho nhà mình, đúng trình tự ông đã nói hôm khảo sát. Đào tìm dấu chôn cũ trước. Chốt huyệt vị bằng chứng cứ hẳn hoi. Rồi mới lên mỏ đá chọn nguyên thạch. Rồi mới tìm thợ khắc. Từng bước một, không nhảy bước nào và không làm tắt bước nào.

- Tiền đâu mà làm từng đó việc hả bố? - Khang hỏi. - Đào thềm, đi mỏ đá, mua cả một khối đá lớn. Nghe đã thấy không rẻ rồi.

- Bố hỏi bà Sen vay một khoản nhỏ. - Đức nói. - Mười lăm triệu đồng. Bà đồng ý cho nhà mình vay, không tính lãi, khi nào bố đi làm có tiền thì trả dần cho bà. Khoản đó bố để riêng, chỉ dùng cho việc tấm bia. Không động vào phần tiền trả ngân hàng. Không động vào tiền ăn học của các con.

Hiền nghe tới đó thì mở cuốn sổ riêng của chồng ra xem. Đức đã ghi khoản vay vào trang mới nhất từ tối hôm trước. Dòng chữ ghi rõ ngày tháng, số tiền và người cho vay. Bên dưới dòng đó là một dòng khác do chính tay anh viết. Tiền này chỉ chi cho việc dựng lại bia, từng khoản phải ghi vào sổ.

- Bà Sen cho vay mà anh cũng ghi sổ thế này à? - Hiền hỏi.

- Càng là bà Sen thì càng phải ghi rõ. - Đức đáp. - Bà giúp nhà mình giữa lúc nhà mình không còn gì. Bố không muốn sau này chính mình quên mất mình đã nhận của bà bao nhiêu. Nợ tiền bạc rõ ràng thì tình nghĩa mới bền được.

Buổi nói chuyện kéo dài tới gần trưa. Đức trình bày lại toàn bộ trình tự ông Thông đã vạch ra từ hôm mười tháng mười. Bước khảo sát đã xong ở buổi đầu tiên đó. Việc trước mắt của nhà anh là đào thăm dò ở thềm trái để tìm dấu chôn cũ của tấm bia. Việc đó không cần nhiều tiền, chủ yếu cần thời gian, sức người và sự cẩn thận. Đức nói anh sẽ tự đào bằng tay, đào chậm từng lớp đất một, vì đào máy có thể phá mất dấu vết cần tìm.

- Đào bằng tay thì lâu lắm đấy bố. - Khang nói. - Tay phải của con tập thêm ít hôm nữa là cầm xẻng phụ bố được rồi.

- Tay con mới liền xương. - Đức lắc đầu. - Bác sĩ dặn tránh bê nặng trong tháng đầu. Con phụ bố việc nhẹ thôi. Đo đạc, ghi chép, giữ thước. Việc cuốc xẻng để bố làm.

- Còn con thì sao ạ? - Lan hỏi nhỏ.

- Con phụ mẹ ghi sổ giờ giấc và việc nhà như trước nay vẫn làm. - Đức đáp. - Việc này là việc của cả nhà, không phải việc riêng của bố. Nhưng phần nặng nhất và phần sai nhất là của bố. Bố gánh trước.

Hiền gấp cuốn sổ lại rồi đặt tay lên trang giấy ghi khoản vay.

- Em đồng ý làm lại bia. - Chị nói. - Em chỉ có một điều kiện. Từ nay mọi khoản chi cho việc này anh đều ghi vào sổ, dù nhỏ tới đâu. Và bước nào chưa chắc thì hỏi ông Thông, không tự quyết như lần trước nữa.

- Anh hứa. - Đức nói. - Lần này anh làm theo trình tự của người biết việc. Anh không tự quyết thêm lần nào nữa.

Sau bữa cơm trưa, Đức sang nhà bà Sen để nhận khoản tiền vay và nói lời cảm ơn cho đàng hoàng. Bà Sen đã để sẵn tiền trong một phong bì cũ, đếm lại trước mặt anh từng tờ một. Bà còn lấy thêm một tờ giấy nhỏ, viết mấy chữ xác nhận số tiền rồi đưa cho anh giữ cùng phong bì.

- Bà cho cháu vay là vì bà thấy cháu đã biết nhận sai. - Bà Sen nói. - Người biết nhận sai thì mới làm lại cho đúng được. Cháu cứ thong thả mà làm. Bà không giục một đồng nào đâu.

- Cháu cảm ơn bà. - Đức đáp. - Cháu đi làm có đồng nào, cháu gửi trả bà đồng đó. Cháu ghi vào sổ rồi, bà yên tâm.

- Sổ sách là việc của cháu. - Bà nói. - Bà chỉ dặn thêm một câu. Làm lại bia thì làm cho tử tế ngay từ khâu đào đất. Đất ở thềm trái nhà cháu giữ dấu cũ mấy chục năm nay. Đào ẩu một nhát là mất dấu vĩnh viễn, không ai làm lại được cho cháu đâu.

Đức gật đầu ghi nhớ câu dặn đó. Trên đường về, anh ghé qua tiệm ăn của Lợi ở đối diện ngã ba. Lợi đang dọn bàn sau giờ cơm trưa. Đức kể ngắn gọn việc nhà mình sắp đào thăm dò thềm trái để tìm dấu chôn cũ.

- Anh đào vào ban ngày thì cứ đào. - Lợi nói. - Cần người phụ khiêng đất thì gọi tôi. Tôi ở ngay đây, chạy sang lúc nào cũng được. Còn ban đêm anh nhớ che chắn chỗ đào cho kỹ. Ngã ba này xe cộ qua lại suốt, người ta không để ý là sa chân xuống đấy.

- Cảm ơn anh. - Đức nói. - Tôi tính rào tạm bằng mấy tấm ván cũ của xưởng. Đào tới đâu rào tới đó.

Chiều hôm đó, Đức gọi điện cho ông Thông một lần nữa. Anh báo lại việc gia đình đã thống nhất, khoản tiền vay đã có, và hỏi ông về cách bắt đầu đào thăm dò. Ông Thông nghe xong thì dặn anh chưa đào vội trong tuần này. Ông nói phải chờ ông tới tận nơi, căng dây đo lại vùng thềm trái theo lưới ô vuông trước đã. Mỗi ô đào riêng, đất của ô nào để riêng ô đó, thấy vật lạ thì dừng tay ngay và gọi ông tới xem.

- Nhà tôi đã phá sản, thưa ông. - Đức nói thêm vào cuối cuộc gọi. - Việc này nhà tôi làm bằng tiền vay và tiền công nhật của tôi. Sẽ chậm hơn dự tính ban đầu. Nhưng tôi không bỏ. Tôi nói rõ ngay từ đầu để ông khỏi trông đợi sai về nhà tôi.

- Chậm mà đúng còn hơn nhanh mà sai. - Ông Thông đáp qua điện thoại. - Anh cứ giữ cái tâm thế đó. Tuần sau tôi qua căng dây đo. Trong lúc chờ, anh dọn sạch mặt thềm trái cho tôi. Dọn tới đâu chụp lại hình tới đó, để sau này còn đối chiếu.

Tối hôm đó, Đức bắt đầu dọn mặt thềm trái. Anh nhổ sạch đám cỏ mọc chen trong khe nền cũ. Anh quét gom từng lớp rêu khô và bụi đất vào một góc. Khang cầm đèn pin soi cho bố và ghi lại vào sổ tay của mẹ giờ bắt đầu và giờ kết thúc buổi dọn. Lan bưng ra cho bố một ca nước đầy. Hiền đứng ở cửa chính nhìn ra, tay cầm cuốn sổ riêng đã kẹp thêm tờ giấy xác nhận vay tiền của bà Sen.

Đức làm việc chậm rãi dưới ánh đèn hiên. Mỗi nhát chổi của anh đều tránh vùng nền ngay sát chân thềm trên cùng, nơi ông Thông từng đánh dấu tạm bằng đoạn chỉ đỏ hồi tháng mười. Anh biết vùng đất dưới lớp nền đó có thể đang giữ dấu vết cuối cùng của tấm bia cũ. Sáu mươi bốn năm trước, người thợ xưa đã chôn tấm bia xuống đó bằng tay của chính mình. Bây giờ anh, người đã ra lệnh đập bỏ nó, sẽ tự tay đào tìm lại từng dấu vết một. Anh không thấy việc đó là hình phạt. Anh thấy nó là phần việc đầu tiên mình làm đúng sau nhiều tháng chỉ toàn làm sai.

Trước khi vào nhà khóa cửa, Đức đứng yên ở thềm trái một lúc lâu. Mặt tiền nhà anh không còn biển hiệu. Thềm trái trống trơn dưới ánh đèn đường vàng nhạt. Anh tự nhủ tuần sau ông Thông tới căng dây, nhà anh sẽ bắt đầu bước đầu tiên của chặng đường làm lại. Chặng đường đó dài hơn anh tưởng rất nhiều. Nhưng lần này anh đi nó với sổ sách rõ ràng, tiền vay ghi rõ và một lời hứa đã nói thành lời trước mặt cả nhà.

Chương khác

Xem thêm