THẤT TINH TỤC MỆNH ĐĂNG GIANG NAM - Chương 14: Đêm Canh Đèn Đầu Tiên

Mười một giờ đêm ngày mùng mười tháng mười, từ đường họ Thẩm chỉ còn người canh đèn. Họ tộc đã về gần hết, sân gạch vắng và ướt sương. Trong gian trong,…

Nội dung chương

Mười một giờ đêm ngày mùng mười tháng mười, từ đường họ Thẩm chỉ còn người canh đèn. Họ tộc đã về gần hết, sân gạch vắng và ướt sương. Trong gian trong, trướng kín vẫn hắt ra quầng sáng vàng ấm. Thẩm Thanh Trúc ngồi ở gian bên cùng Chu Tú Anh. Giữa hai người là một chiếc bàn nhỏ đặt sổ sách và ấm trà. Cô ghi giờ bắt đầu phiên canh đầu tiên vào cuốn sổ của mình.

Bá Văn đã chia phiên canh trước khi họ tộc ra về. Mỗi phiên kéo dài hai giờ, hai người trẻ ngồi ngoài trướng. Người canh phải nhìn qua khe vải xem lửa đèn có đều không. Ngọn nào lửa yếu thì báo ngay cho người trực ở gian bên. Tuyệt đối không ai được tự ý bước vào trong trướng ban đêm. Lỗ Cửu Âm dặn thêm rằng ông ta ngủ ở phòng nhỏ cạnh gian bên. Có việc gì gấp thì gõ cửa phòng ông ta ba tiếng.

Trước khi về phòng nghỉ, Bá Văn đi một vòng quanh gian trong lần chót. Ông dừng ở cửa trướng và dặn người canh không được ngủ gật. Ông nói một ngọn đèn tắt lâu trong đêm là điềm không hay cho cả họ. Ông cũng dặn không ai được mang điện thoại vào gần trướng mà bấm. Ánh sáng trắng của điện thoại làm mất vẻ trang nghiêm của gian thờ. Mấy người cháu gật đầu nghe, không ai cãi lại nửa câu. Bá Văn gật đầu hài lòng rồi mới chịu về nhà cổ nghỉ ngơi.

Lỗ Cửu Âm cũng dặn thêm mấy điều trước khi vào phòng nhỏ. Ông ta nói người canh chỉ ngồi ngoài trướng, không vén vải lên quá một gang tay. Ông ta nói hơi người thở mạnh vào trong cũng làm lửa đèn động. Ông ta còn dặn chén nước đặt ở cửa trướng phải luôn đầy. Nước ấy để người canh rửa tay trước khi chạm vào que đóm. Thanh Trúc ghi hết những lời dặn ấy vào sổ theo đúng thứ tự. Cô thấy lệ canh đèn này nghiêm hơn cả lệ canh bàn thờ ngày giỗ tổ.

Tú Anh mang từ nhà cổ sang một nồi cháo trắng còn nóng. Bà nói người canh đêm ăn khuya một bát cháo sẽ đỡ xót ruột. Bà múc cháo ra từng bát nhỏ và để lên bàn ở gian bên. Mùi cháo gạo mới thơm nhẹ trong không khí đêm lạnh. Thanh Trúc ăn nửa bát rồi để dành phần còn lại cho phiên sau. Cô ghi vào sổ cả việc nồi cháo được mang sang lúc mấy giờ. Thói quen ghi chép của cô làm Tú Anh nhìn mà bật cười khẽ. Bà bảo cô ghi thế này thì sau này xem lại biết hết mọi chuyện.

Phiên đầu tiên là Thẩm Gia Bảo và Thẩm Ngọc Dao. Gia Bảo hai mươi hai tuổi, cao lớn, ngồi xếp bằng trước cửa trướng. Ngọc Dao mười chín tuổi, ngồi bên cạnh, tay cầm quạt nan. Hai người nói chuyện rất khẽ để khỏi làm ồn gian trong. Thanh Trúc đi ra kiểm tra một lần vào đầu phiên. Cô nhìn qua khe vải và thấy các ngọn lửa cháy đều. Ông cố nằm yên giữa vòng sáng, không cựa mình lần nào.

- Trong ấy ấm lắm, chị Trúc. - Gia Bảo nói. - Ngồi gần cửa trướng còn thấy hơi nóng hắt ra.

- Ấm vì nhiều đèn cháy một chỗ thôi. - Cô đáp. - Hai em thấy lửa ngọn nào lạ thì gọi chị ngay nhé.

Ngọc Dao gật đầu và hứa sẽ nhìn kỹ bảy ngọn đèn lớn. Cô bé nói mình đếm đi đếm lại số lửa cho đỡ buồn ngủ. Thanh Trúc cười khẽ rồi quay vào gian bên ngồi ghi sổ. Cô ghi tên hai người canh phiên đầu và giờ họ nhận phiên. Cô cũng ghi rằng lửa đèn đều, ông cố nằm yên suốt phiên.

Phiên thứ hai là Thẩm Gia Tuấn và Thẩm Ngọc Linh. Gia Tuấn hai mươi lăm tuổi, là người ít nói nhất trong đám cháu. Ngọc Linh hai mươi tám tuổi, lớn nhất trong nhóm con cháu trẻ. Hai người thay phiên trong yên lặng lúc một giờ sáng. Thanh Trúc ra xem một lần và thấy mọi thứ vẫn như trước. Gia Tuấn nói ngồi lâu thì lưng mỏi nhưng không dám đứng dậy đi xa. Ngọc Linh mang theo một chiếc áo khoác mỏng choàng cho đỡ lạnh. Cô ấy bảo ngoài trướng về đêm lạnh hơn trong nhà nhiều.

Tú Anh pha một ấm trà mới vào giữa phiên thứ hai. Bà rót cho Thanh Trúc một chén và bảo cô uống cho tỉnh táo. Bà nói ngày xưa nhà này cũng từng canh đêm bên người bệnh. Nhưng canh bên giường bệnh khác hẳn canh một vòng đèn thế này. Bà nhìn về phía trướng và khẽ thở dài một tiếng. Thanh Trúc hỏi bà có mệt không thì bà lắc đầu. Bà nói người già ngủ ít, ngồi canh đêm không vất vả bằng người trẻ.

Giữa phiên thứ hai, Thanh Trúc ra sân sau đi một vòng cho tỉnh ngủ. Đêm tháng mười ở Giang Nam lạnh và ẩm, sương đọng trên lá chuối. Cô đứng ở sân sau và nhìn lên mái ngói từ đường đen sẫm. Ánh sáng vàng của vòng đèn hắt qua ô cửa nhỏ trên cao. Cô nghĩ ông cố nằm trong vòng sáng ấy đã hơn nửa đêm rồi. Cô cũng nghĩ không biết những ngày tới ông có đổi khác gì không. Gió đêm thổi qua làm cô rùng mình một cái rất nhẹ. Cô quay vào gian bên và thấy Tú Anh đang chợp mắt tựa vào vách. Bà ngủ mà tay vẫn nắm chặt tràng hạt không buông. Thanh Trúc lấy chiếc áo khoác của mình choàng nhẹ lên vai bà. Cô ngồi xuống bàn và tiếp tục ghi chép trong yên lặng.

Cô mở sổ chăm bệnh mà Tú Anh vẫn ghi cho ông cố. Những trang gần nhất ghi giờ cho ăn, giờ thay khăn, giờ trở mình. Trang cuối cùng dừng ở buổi chiều nay trước giờ chuyển giường. Cô lấy bút ghi tiếp một trang mới cho đêm canh đèn đầu tiên. Cô viết giờ khai trận, tên người canh từng phiên và tình trạng lửa đèn. Cô viết chậm và nắn nót như sợ thiếu mất một chi tiết nào. Viết xong, cô đọc lại một lượt rồi mới gấp sổ để lên bàn.

Phiên cuối của đêm đầu là Thẩm Tiểu Mạn ngồi một mình. Cô bé nhận phiên lúc gần bốn giờ sáng theo lời bác cả dặn. Thanh Trúc hơi ngạc nhiên vì phiên cuối chỉ có một người. Bá Văn nói phiên cuối ngắn, trời sắp sáng nên không cần hai người. Mạn ngồi trước cửa trướng, ôm gối, mắt nhìn vào khe vải. Cô bé ngồi rất yên, thỉnh thoảng nghiêng đầu nghe ngóng bên trong. Thanh Trúc mang ra cho cô bé một chén trà ấm.

- Em ngồi một mình có sợ không. - Thanh Trúc hỏi.

- Không sợ. - Mạn đáp. - Chỉ là trong trướng ấm lạ lắm, chị ạ.

- Ấm thì tốt cho ông cố chứ sao. - Cô nói.

- Ấm mà người em cứ rã rời. - Mạn nói tiếp. - Ngồi một lúc là tay chân em mềm ra như không còn sức.

Cô đưa tay sờ trán Mạn theo thói quen của người học y. Trán cô bé mát, không nóng, cũng không ra mồ hôi lạnh. Cô bảo Mạn đưa tay ra để mình xem mạch một chút. Mạch của cô bé đập đều nhưng hơi nhanh vì thiếu ngủ. Cô nói mạch này là mạch của người thức đêm, chưa có gì lạ. Mạn rút tay về và cười, bảo chị mình lúc nào cũng bắt mạch người ta. Cô bé nói ở nhà ai hắt hơi một cái là chị cũng đòi xem mạch. Thanh Trúc cười theo và bảo nghề của chị nó vậy rồi.

Cô nhìn đồng hồ, phiên của Mạn còn chừng nửa giờ nữa mới hết. Cô ngồi xuống cạnh cô bé ở bậc thềm trước cửa trướng một lúc. Hai chị em cùng nhìn quầng sáng vàng hắt qua lớp vải dày. Mạn nói ngồi gần vòng đèn thì thấy lòng yên hơn ở nhà. Cô bé nói ông cố nằm trong ấy chắc cũng thấy yên như vậy. Thanh Trúc gật đầu, không nói thêm gì về chuyện bệnh tình. Cô chỉ mong cô bé hết phiên thì ngủ một giấc thật sâu.

Thanh Trúc nghe vậy thì nhìn cô bé kỹ hơn một chút. Mặt Mạn vẫn hồng, mắt hơi đờ đi vì buồn ngủ. Cô nghĩ thức tới gần sáng thì ai cũng rã rời như vậy. Cô dặn cô bé hết phiên thì về phòng ngủ bù ngay. Mạn gật đầu và hứa sẽ ngủ tới trưa mới dậy. Thanh Trúc quay vào gian bên, ghi tên người canh phiên cuối vào sổ. Cô ghi thêm một dòng nhỏ về lời Mạn vừa nói ban nãy. Trước khi về phòng, Mạn còn quay lại nhìn vào cửa trướng một lần. Cô bé nói mai mình lại xin bác cả cho canh phiên cuối nữa. Cô bé nói ngồi gần ông cố trong đêm làm mình thấy đỡ lo hơn. Thanh Trúc xoa đầu cô bé và bảo để mai rồi hãy tính. Cô nói người trẻ không nên thức liền hai đêm liền nhau. Mạn dạ một tiếng nhỏ rồi ôm áo khoác đi về phía nhà cổ. Bóng cô bé đi qua sân gạch ướt sương, nhỏ và nhanh nhẹn. Thanh Trúc nhìn theo cho tới khi bóng ấy khuất sau hàng cau. Cô chợt thấy đêm canh đầu tiên trôi qua nhanh hơn mình tưởng. Chỉ có lời nói về cơn rã rời của Mạn là còn đọng lại trong đầu cô.

Dòng chữ ấy cô viết xong thì trời ngoài sân bắt đầu hửng sáng. Đêm canh đầu tiên của trận đèn kết thúc trong yên lặng. Cô thổi tắt ngọn đèn nhỏ ở gian bên, để lại gian trong sáng rực sau lớp trướng. Rồi cô cầm sổ đi về nhà cổ, định bụng ngủ bù vài giờ trước khi quay lại xem ông cố vào buổi sáng nay cùng cô Tú Anh và mọi người trong họ. Đi qua sân, cô nghe tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm bên sông vọng lại rất xa. Cô dừng lại một nhịp, nhìn trời hửng ở phía đông sau rặng tre cuối sân. Một đêm nữa của trận đèn rồi sẽ bắt đầu ngay tối nay, và cô biết mình lại ngồi ở gian bên ấy.

Chương khác

Xem thêm