THẤT TINH TỤC MỆNH ĐĂNG GIANG NAM - Chương 16: Bữa Cơm Họ Tộc Lạ Lùng
Trưa ngày mười một tháng mười, nhà cổ họ Thẩm bày cơm họ ở gian giữa. Hai mâm cơm lớn được dọn ra cho các bậc cao niên và con cháu. Mùi canh nóng và cá…
Nội dung chương
Trưa ngày mười một tháng mười, nhà cổ họ Thẩm bày cơm họ ở gian giữa. Hai mâm cơm lớn được dọn ra cho các bậc cao niên và con cháu. Mùi canh nóng và cá kho bốc lên thơm cả gian nhà. Thẩm Trọng Lễ ngồi ở mâm trên, cạnh anh cả Thẩm Bá Văn. Ông nhìn quanh và thấy ai cũng có vẻ nhẹ nhõm hơn mấy hôm trước. Tin cha ông hồng hào lên từ sáng đã tới tai cả họ. Mấy bà thím vừa gắp thức ăn vừa nói chuyện rôm rả hơn hẳn.
Một ông bác họ lớn tuổi nâng chén trà lên trước mặt Bá Văn. Ông nói trong họ ai cũng thấy rõ công hiếu của người con cả. Ông nói nếu không có Bá Văn lo liệu thì cha ông khó qua nổi đợt này. Mấy người ngồi cùng mâm gật đầu theo lời ông bác. Có người nói mời được đạo sĩ giỏi về nhà là phúc của cả họ. Bá Văn nghe vậy thì cười nhẹ và rót trà cho từng người. Ông nói làm con thì lo cho cha là việc đương nhiên. Ông nói thêm rằng trận đèn mới chạy một đêm mà đã thấy hiệu quả.
Trọng Lễ ngồi nghe mà lòng vẫn chưa yên hẳn. Ông nghĩ tới cha mình nằm giữa vòng đèn trong từ đường. Ông cũng nghĩ tới lời Thanh Trúc nói lúc sáng ở hành lang. Cô cháu gái bảo mạch của Tiểu Mạn yếu đi sau một đêm canh. Ông chưa kịp hỏi thêm thì cô đã quay lại từ đường làm việc. Giờ ngồi giữa bữa cơm vui, ông thấy câu chuyện ấy khó mở lời. Ông gắp một miếng cá bỏ vào bát rồi lại đặt đũa xuống.
Trọng Lễ để ý thấy Lỗ Cửu Âm không ngồi ăn cùng họ tộc. Phần cơm của đạo sĩ được người làm mang riêng vào phòng nhỏ cạnh gian bên. Anh cả nói đạo sĩ ăn chay và cần yên tĩnh để giữ tâm làm phép. Một bà thím nghe vậy thì khen đạo sĩ giữ giới nghiêm cẩn. Bà nói người giữ giới như thế làm phép mới linh nghiệm được. Trọng Lễ chỉ gật đầu theo mọi người mà không góp lời. Ông nghĩ nhà mình đang đặt hết hy vọng vào một người ngoài họ. Ý nghĩ ấy làm ông thấy hơi bất an, nhưng ông không nói ra.
Ông lại nhớ tới những ngày cha còn khỏe và chủ trì bữa cơm họ. Cha ông ngồi ở ghế đầu, giọng sang sảng khi dặn dò con cháu. Cha dạy người trong họ phải thương nhau trước khi thương người ngoài. Ông nhìn chiếc ghế đầu bàn trống không ở gian giữa hôm nay. Chiếc ghế ấy từ ngày cha nằm xuống vẫn không ai dám ngồi vào. Bá Văn ngồi ở ghế bên cạnh, thay cha điều hành mọi việc trong họ. Trọng Lễ thấy anh cả làm việc chu toàn, nhưng nét mặt anh ngày càng căng. Ông hiểu ghế quản tộc không phải là chỗ ngồi nhẹ nhàng gì.
Bá Văn đứng dậy nói chuyện phiên canh đèn những đêm tới. Ông nói trận còn chạy nhiều ngày, phiên canh không được bỏ trống đêm nào. Ông nói người trẻ trong họ phải thay nhau ngồi đủ các phiên. Ai mệt thì cứ nghỉ ban ngày, ban đêm vẫn phải có mặt. Ông nói đèn tắt giữa đêm vì không người canh là lỗi của cả nhà. Mấy người trẻ ngồi mâm dưới nghe vậy thì nhìn nhau. Không ai dám nói câu từ chối trước mặt các bậc cao niên.
- Anh cả nói phải. - Một người cháu trai nói. - Tụi cháu sẽ chia nhau canh cho đều.
- Chia cho khéo vào. - Bá Văn đáp. - Đừng để một đứa phải thức liền mấy đêm liền nhau.
Trọng Lễ nghe anh cả dặn câu đó thì hơi yên tâm một chút. Ông nghĩ anh mình lo cho cha nhưng cũng biết thương con cháu. Ông tự rót cho mình một chén trà và uống chậm rãi. Ông nhìn sang mâm dưới tìm bóng dáng Tiểu Mạn. Cô bé cháu chắt ngồi ở cuối mâm cùng mấy đứa trẻ khác. Ông thấy cô bé cầm đũa mà gắp rất chậm. Bát cơm trước mặt cô bé gần như còn nguyên từ đầu bữa.
Một lúc sau, Tiểu Mạn đặt đũa xuống và xin phép đứng dậy. Cô bé nói mình no rồi, muốn về phòng nằm nghỉ một lát. Mẹ của cô bé ngồi cạnh hỏi có phải con thấy mệt không. Cô bé lắc đầu, bảo chỉ hơi buồn ngủ vì đêm qua thức khuya. Cô bé đứng dậy, đi qua gian giữa với bước chân chậm lạ thường. Trọng Lễ nhìn theo và thấy vai cô bé hơi sụp xuống. Cô bé vịn tay vào cột nhà một cái rồi mới đi tiếp.
Bữa cơm tiếp tục với tiếng nói cười của các bậc cao niên. Người ta bắt đầu bàn chuyện làm lễ tạ sau khi trận đèn xong. Có người nói nên mời cả trấn tới ăn một bữa mừng ông cố qua nạn. Bá Văn cười và bảo chuyện mừng công để sau hẵng tính. Ông nói việc trước mắt là giữ cho đủ những ngày đèn còn lại. Trọng Lễ nghe tới đó thì đặt chén trà xuống bàn. Hình ảnh Tiểu Mạn vịn cột nhà cứ trở lại trong đầu ông.
Ông nhớ lại buổi sáng nay khi Thanh Trúc bắt mạch cho cha. Cô cháu gái ghi sổ rất kỹ và nói cha khá lên một chút. Nhưng cô cũng nói mạch của Mạn đuối đi chỉ sau một đêm. Ông tự hỏi một người khá lên và một người đuối đi trong cùng một nhà. Ông biết nghĩ như vậy là không có căn cứ gì rõ ràng. Người già bệnh nặng thì hồi lại là chuyện ai cũng mong. Người trẻ thức đêm thì mệt là chuyện thường tình xưa nay. Ông lắc đầu nhẹ, cố gạt ý nghĩ ấy sang một bên.
Mẹ của Tiểu Mạn bưng bát cháo trắng đi ngang qua chỗ Trọng Lễ ngồi. Bà nói con bé ăn cơm không vào nên bà nấu cháo cho dễ nuốt. Bà nói thêm rằng đêm qua là đêm đầu con bé thức khuya như vậy. Trọng Lễ bảo bà cứ để con bé nghỉ, việc canh đêm nay để người khác lo. Bà cảm ơn ông rồi mang cháo về phía phòng của con gái. Ông nhìn theo bóng bà và thấy lòng mình chùng xuống một nhịp. Ông chợt nhớ Tiểu Mạn là đứa trẻ khỏe nhất trong đám cháu chắt. Ngày thường con bé chạy khắp sân mà không biết mệt là gì.
Ông quay sang hỏi Thanh Trúc lúc cô đi ngang qua mâm trên. Ông hỏi cô đã xem mạch cho Mạn sau bữa cơm chưa. Cô đáp cô xem từ buổi sáng và đã ghi vào sổ rồi. Ông hỏi thêm một câu rằng mạch yếu như vậy có đáng lo không. Cô ngập ngừng một chút rồi nói cần theo dõi thêm một ngày nữa. Cô nói nếu mai mạch vẫn yếu như sáng nay thì mới phải tính tiếp. Ông gật đầu, trong lòng ghi nhớ câu nói ấy của cô cháu gái.
Cơm xong, con cháu dọn mâm và pha trà cho các bậc cao niên. Trọng Lễ đi ra hiên sau để hít một hơi gió trưa. Ông gặp Thanh Trúc vừa từ phòng của Mạn quay ra. Cô nói Mạn ăn không nổi, về phòng nằm thiêm thiếp từ nãy. Cô nói mình đã để nước ấm ở đầu giường cho cô bé. Trọng Lễ hỏi cô bé có sốt hay đau ở đâu không. Cô đáp không sốt, không đau, chỉ mệt lả và ngủ li bì. Ông gật đầu rồi nhìn về phía từ đường ở cuối sân.
Chiều xuống dần, Trọng Lễ vẫn không gạt được chuyện ấy khỏi đầu. Ông đi sang nhà bên tìm anh cả khi Bá Văn đang xem sổ việc họ. Ông ngồi xuống ghế đối diện và ngập ngừng một lúc lâu. Bá Văn ngẩng lên hỏi ông có chuyện gì cần bàn thêm. Ông nhìn anh mình rồi nói chậm rãi từng chữ một.
- Anh cả này. - Ông nói. - Trận này có gì không ổn không anh.
Bá Văn đặt bút xuống và nhìn ông với vẻ ngạc nhiên. Ông hỏi lại sao tự nhiên em lại hỏi một câu như vậy. Trọng Lễ nói ông chỉ thấy Mạn mệt lả sau một đêm canh đèn. Ông nói ông lo người trẻ trong họ không chịu nổi nhiều đêm liền. Bá Văn im lặng một lúc rồi lắc đầu rất chậm. Ông nói người trẻ thức một đêm thì mệt là chuyện thường. Ông nói cha đang hồi lại, cả họ đang mừng, đừng nghĩ quẩn. Trọng Lễ cúi đầu nghe và không nói thêm câu nào nữa. Nhưng khi bước ra khỏi phòng, ông vẫn thấy lòng mình nặng trĩu. Ông đi chậm qua sân về phía phòng của Tiểu Mạn. Cửa phòng khép kín, trong phòng không có tiếng động nào. Ông đứng ngoài cửa một lúc rồi không gõ cửa nữa. Ông nghĩ cứ để con bé ngủ yên thêm vài giờ cũng tốt. Ông quay về gian giữa, ngồi xuống ghế và rót cho mình chén trà nguội. Vị trà đắng nhẹ làm ông tỉnh táo hơn một chút. Ông tự bảo mình rằng ngày mai ông sẽ hỏi lại Thanh Trúc cho rõ ràng. Ông cũng định bụng sẽ tự mình vào xem cha một lần vào tối nay. Mấy hôm nay ông chỉ đứng ngoài trướng nhìn vào qua khe vải. Ông muốn tận mắt thấy sắc mặt cha hồng lên như lời mọi người nói. Thấy tận mắt rồi, lòng ông mới yên mà ăn ngủ được. Ông đứng dậy, phủi vạt áo và đi chậm về phía từ đường. Nắng trưa đã nhạt dần trên sân gạch trước mặt ông. Đi được nửa sân, ông gặp người làm đang bưng khay khăn thờ ra sân sau giặt. Ông dừng lại dặn họ giặt khăn thờ bằng nước sạch lấy ở bể chứa phía đông. Ông nói cha ông lúc còn khỏe rất kỵ khăn thờ có mùi tanh. Người làm dạ dạ rồi đi tiếp về phía sân sau. Ông đứng nhìn theo một lúc, lòng nghĩ tới cha nhiều hơn trước. Rồi ông bước tiếp, tiếng dép của ông vang nhẹ trên nền gạch ẩm của sân nhà cổ.