ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 48: Tuyến Khoan Mới An Toàn
Sáu giờ sáng ngày mười lăm tháng mười một, chỉ hơn hai giờ sau khi mũi khoan thử ở tọa độ cũ được rút lên hoàn toàn. Lê Quốc Trung đứng trên boong sà lan…
Nội dung chương
Sáu giờ sáng ngày mười lăm tháng mười một, chỉ hơn hai giờ sau khi mũi khoan thử ở tọa độ cũ được rút lên hoàn toàn. Lê Quốc Trung đứng trên boong sà lan khoan ở vị trí neo mới và cho bắt đầu ca vận hành đầu tiên của tuyến khoan mới theo đúng lịch đã ký trong biên bản đổi tuyến. Trời vừa sáng hẳn, sương trên mặt kênh đã loãng tới mức nhìn rõ được cả hai bờ, và giàn khoan ở vị trí mới khởi động bằng một nhịp máy đều và nhẹ. Khác hẳn tiếng rung trầm nặng đã truyền qua mặt nước ở hành lang cũ trong đêm. Trần Hữu Phước đi một vòng quanh bốn góc neo trước khi cho phép hạ mũi khoan đầu tiên của tuyến mới, tự tay sờ lên từng đoạn cáp chính. Rồi mới gật đầu với Trung và nói rằng khối thép dưới chân họ đứng vững như đậu trên đất liền, không còn cái chao nhẹ khó chịu mà suốt hơn một tháng qua mọi người trên sà lan đã quen tới mức tưởng nó là bình thường.
Mũi khoan đầu tiên của tuyến mới đi xuống qua lớp phù sa trong sự theo dõi chặt chẽ của cả đội. Đỗ Minh Quân ngồi trong phòng điều khiển, mắt không rời màn hình định vị và các thông số độ sâu, đọc to từng mốc cho người ghi nhật ký ca chép lại. Phạm Thanh Hà tham gia ca làm việc này từ phòng điều khiển của sà lan khảo sát neo gần đó, qua đường liên lạc nội bộ và tập hồ sơ an toàn đặt ngay trước mặt. Đúng như giới hạn công việc mà bác sĩ đã đặt ra cho cô, không đặt chân tới bất kỳ khu vực nào có nguy cơ khí. Nhưng vẫn là người giữ tiếng nói cuối cùng về mọi chỉ số khí trong buổi sáng hôm nay. Cô yêu cầu ca khoan mới giữ nhịp hạ chậm hơn lịch thi công thông thường trong toàn bộ ngày đầu tiên, đo khí ở đầu ca. Giữa ca và cuối ca bằng hai máy độc lập, và ghi toàn bộ số liệu vào nhật ký an toàn chính thức thay vì chỉ ghi vào sổ tay của ca trực như thói quen cũ của tổ khoan. Trung truyền đạt nguyên văn những yêu cầu đó xuống sàn khoan như một phần của lệnh điều hành ngày, và tổ khoan, những người vừa trải qua một đêm không ai trong số họ sẽ quên được. Thực hiện từng yêu cầu một mà không một ai phàn nàn về nhịp làm việc chậm lại.
Song song với ca khoan ở tuyến mới, ở phía xa cuối đoạn kênh, cách tất cả các sà lan một khoảng nước đủ xa theo đúng tính toán trong phương án. Tổ kỹ thuật của đội tiến hành phần việc thứ hai của buổi sáng hôm đó tại giếng thăm dò phụ. Giếng này đã được khoan từ những ngày thăm dò ở tuyến phụ, nằm ngoài hành lang cũ và cách xa khu dân cư ven bờ. Và theo phương án an toàn khí do Hà soạn thảo và ký tên, đây là điểm được chọn để cho lượng khí tích tụ ở tầng nông thoát ra ngoài một cách có kiểm soát. Thay vì để nó nằm yên dưới lòng kênh chờ một mũi khoan nào khác trong tương lai vô tình đâm phải. Van điều tiết ở đầu giếng được mở ra từng phần tư vòng một, cách nhau những khoảng chờ đo đạc cẩn thận, khí thoát lên qua ống dẫn cao và tản vào gió sông của buổi sáng. Trong khi hai máy đo khí đặt ở hai hướng gió khác nhau ghi lại từng con số và truyền về phòng điều khiển cho Hà đối chiếu ngay tại chỗ. Tới giữa buổi sáng, khi van đã mở tới mức thiết kế và các chỉ số quanh khu vực giếng vẫn giữ ở ngưỡng an toàn cho phép. Hà nói qua đường liên lạc một câu mà Trung ghi lại vào sổ của mình, rằng túi khí dưới hành lang cũ không hề bị đâm thủng trong đêm qua. Nó vẫn nằm nguyên dưới lòng đất của nó, và phần khí ở tầng nông quanh giếng phụ đang được xả ra từ từ theo cách của người sống chủ động chọn. Chứ không phải theo cách một tai nạn chọn thay cho họ.
Ở tuyến khoan mới, mũi khoan đầu tiên hoàn thành độ sâu thiết kế vào gần trưa mà không gặp bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Không rung lạ truyền lên tháp khoan, không bọt khí nổi lên quanh chân giàn, không một con số nào trên các màn hình theo dõi đi ra khỏi dải bình thường của một ca khoan địa chất thông thường. Quân xuất bản đồ vị trí của mũi khoan mới và đặt nó cạnh bản đồ hành lang cuối cùng trong tập hồ sơ. Hai tờ giấy nằm cạnh nhau trên bàn của phòng điều khiển, một tờ có hai đường chéo đỏ kẻ lên tọa độ cũ và một tờ có vòng tròn xanh bao quanh tọa độ mới. Và Trung nhìn hai tờ bản đồ đó một lúc lâu trước khi kẹp cả hai vào cùng một tập hồ sơ, vì anh hiểu rằng từ nay về sau. Bất kỳ ai mở hồ sơ của dự án này ra cũng sẽ nhìn thấy cùng một lúc cả nơi suýt nữa đã xảy ra tai nạn và nơi công việc đang tiếp diễn an toàn. Và đó chính là cách một hồ sơ nên kể lại câu chuyện của nó.
Trước khi phần việc ở tuyến mới đi vào nhịp ổn định của buổi trưa, Thạch Văn Kha cùng Võ Văn Sơn làm ca kiểm tra bờ theo lịch bàn giao mới mà Trung vừa ban hành trong buổi sáng. Hai người đi bộ dọc đoạn bờ phía trên tuyến khoan mới, Kha mang máy đo khí cầm tay kiểm tra lại toàn bộ các điểm đánh dấu cũ quanh khu vực giếng phụ theo danh sách của Hà. Còn Sơn, với cổ tay trái đã cử động gần như bình thường, phụ trách ghi số liệu vào phiếu bằng cả hai tay thay nhau như một cách tập phục hồi mà chính ông tự đặt ra cho mình. Kha nói với Trung qua bộ đàm sau khi hoàn tất vòng kiểm tra rằng toàn bộ các điểm đo đều cho số liệu ở mức nền. Khu đất cao sau đình đã được dọn sạch hoàn toàn từ sau buổi lễ tế, và người làng đi qua khúc cua trong buổi sáng hôm nay vẫn giữ cái im lặng quen thuộc của họ. Dù không còn ai trong làng nhắc tới chuyện đó như một điều gì bất thường nữa. Trung ghi nhận báo cáo đó vào nhật ký ca, và trong lúc ghi sổ, anh nhận ra đội của mình đang làm những công việc đo đạc và kiểm tra giống hệt những tuần đầu tiên của dự án. Chỉ khác là lần này mọi con số bình thường đều được ghi lại bằng sự trân trọng của những người đã biết rõ chúng có thể không bình thường tới mức nào.
Cũng trong buổi sáng đó, Đỗ Minh Quân hoàn tất việc sao lưu toàn bộ dữ liệu quét đáy của cả mùa làm việc vào hệ thống lưu trữ của dự án. Và anh mang tới phòng điều khiển một bản in tổng hợp cuối cùng để Trung ký xác nhận trước khi khóa dữ liệu. Bản in đó gồm toàn bộ các bản đồ hành lang theo từng giai đoạn, từ dải tín hiệu đầu tiên dưới lớp phù sa cho tới bản đồ hành lang cuối cùng chắn ngang tọa độ cũ. Xếp theo thứ tự thời gian thành một tập tài liệu mà bất kỳ kỹ sư nào đọc vào cũng có thể nhìn thấy rõ hành trình của những tín hiệu bất thường đã dịch chuyển. Thu hẹp và cuối cùng đứng yên lại ở đúng một vị trí như thế nào. Quân nói rằng anh đã kiểm tra lại toàn bộ thiết bị lần cuối vào sáng nay, máy móc vẫn hoạt động chính xác như ngày đầu tiên. Và đó chính là điều làm anh yên tâm nhất khi ký vào bản tổng hợp này, vì nó chứng minh rằng những gì đội đã ghi lại trong hơn một tháng qua chưa bao giờ là lỗi của máy móc. Trung ký xác nhận ở trang cuối của tập tài liệu, kẹp nó vào cùng tập hồ sơ với hai tờ bản đồ có đường chéo đỏ và vòng tròn xanh. Và bảo Quân giữ lại một bản sao cho phòng kỹ thuật của đội, để những người làm sau có một bộ dữ liệu trọn vẹn mà học cách đọc những tín hiệu đầu tiên trên một đoạn kênh lạ.
Phần việc cuối cùng của buổi sáng thuộc về Đặng Trọng Nghĩa, và nó diễn ra trong khoang điều khiển của sà lan khoan phụ vẫn đậu ở phía ngoài hành lang cũ với giàn khoan đã về trạng thái nghỉ. Trung mang sang tập biên bản sự cố đêm mà anh đã ghi trong đêm và hoàn chỉnh trong buổi sáng sớm, đọc lại toàn bộ nội dung cho Nghĩa nghe nguyên văn, đúng như lời anh đã nói qua khoảng nước trong sương sớm. Biên bản ghi đầy đủ giờ nhà thầu cho hạ mũi khoan thử ở tọa độ cũ ngoài lịch chính thức của dự án. Độ sâu mũi khoan đã đạt, thời điểm xuất hiện luồng xoáy và thời điểm đoàn người hiện ra trong sương, giờ Nghĩa ra lệnh dừng khoan và giờ mũi khoan được rút lên hoàn toàn. Kèm theo chỉ số khí đo được trong suốt quá trình và kết luận không có người nào bị thương, không có thiết bị nào hư hỏng và túi khí không bị đâm thủng. Nghĩa nghe hết, không yêu cầu sửa một chữ nào, rồi ký tên vào cả hai vị trí đã dành sẵn cho ông ta trong biên bản. Phần người ra quyết định hạ khoan bí mật và phần người ra lệnh dừng khoan, và tự tay ghi thêm một dòng nhận trách nhiệm ở cuối trang. Rằng quyết định hạ khoan trong đêm là quyết định cá nhân của ông ta với tư cách đại diện nhà thầu, không thuộc kế hoạch của dự án và không do bất kỳ cá nhân nào trong tổ khoan đề xuất.
Trung ký xác nhận phần nhân chứng kỹ thuật bên dưới chữ ký của Nghĩa, đóng tập biên bản lại, và nói với ông ta rằng văn bản này sẽ được gửi lên chủ đầu tư ngay trong ngày hôm nay cùng với báo cáo vận hành tuyến khoan mới. Và những hậu quả về tiến độ, về hợp đồng và về uy tín của nhà thầu sẽ do chủ đầu tư quyết định trên cơ sở của chính biên bản mà ông ta vừa ký. Đội khảo sát không thêm và không bớt một lời nào ngoài những gì đã ghi. Nghĩa gật đầu, đứng dậy, và đi ra boong sà lan của mình nhìn về phía tuyến khoan mới đang vận hành đều đặn ở đằng xa một lúc lâu. Rồi ông ta quay lại, nói một câu ngắn gọn rằng tổ khoan của nhà thầu xin nhận lịch làm việc ở tuyến mới từ ngày mai theo đúng điều hành chung của dự án. Kể cả phần nhịp chậm của ngày đầu mà đội an toàn đã đặt ra, và ông ta sẽ tự giải trình phần đêm qua với chủ đầu tư trước khi đội phải nói thêm bất kỳ điều gì. Trung ghi nhận câu nói đó vào sổ, bắt tay Nghĩa lần đầu tiên kể từ ngày hai người gặp nhau ở bến neo đầu mùa lũ. Và quay ghe về sà lan khảo sát trong nắng trưa đang lên trên mặt kênh, nơi một ca làm việc bình thường, cuối cùng. Đang diễn ra đúng nghĩa của nó.