ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 5: Mẻ Lưới Đầu Tiên Gần Côn Đảo
Sáng ngày hai mươi bốn tháng mười một, tàu Sóng Lành đã tới vùng biển gần Côn Đảo. Khôi đứng ở phía lái, tay vịn vào thành khoang lưới, nhìn mặt biển…
Nội dung chương
Sáng ngày hai mươi bốn tháng mười một, tàu Sóng Lành đã tới vùng biển gần Côn Đảo.
Khôi đứng ở phía lái, tay vịn vào thành khoang lưới, nhìn mặt biển buổi sáng trải rộng dưới nắng. Nước ở vùng này xanh hơn vùng nước gần bờ Vũng Tàu, trong tới mức anh thấy được những vệt sáng lăn tăn chìm sâu xuống dưới thân tàu. Gió nhẹ, sóng nhỏ, trời trong. Ông Sơn cho tàu chạy chậm lại, mắt nhìn vào máy đo độ sâu trong cabin, miệng nói vọng ra cho con trai nghe.
- Tới vùng thả lưới rồi. Con chuẩn bị phao đầu, kiểm lại dây kéo một lần nữa. Mẻ đầu tiên ở vùng biển này, làm cho chậm mà chắc.
- Dạ, phao đầu đã sẵn, dây kéo không rối.
Hai cha con bắt đầu thả mẻ lưới đầu tiên của chuyến đi. Ông Sơn giữ tay lái cho tàu đi một vòng cung chậm rãi trên mặt nước, trong khi Khôi ở phía lái lần lượt thả lưới xuống biển theo đúng thứ tự cha đã dạy: phao đi trước, lưới trải theo, chì kéo mép dưới chìm xuống. Sợi lưới ướt nặng trĩu qua tay anh, mùi nước biển và mùi cá tanh nhẹ bốc lên trong nắng sớm. Mỗi khi thả xong một đoạn, anh lại nhìn về phía cabin chờ cái gật đầu của cha mới thả tiếp đoạn sau.
- Tốt. Cứ nhịp đó mà làm. Thả lưới không cần nhanh, cần đều tay và để ý dây đừng quấn vào chân vịt.
Câu dặn về chân vịt làm Khôi cẩn thận hơn. Anh đứng xa mép nước đang cuộn ở phía lái, mắt luôn để ý sợi dây kéo căng dần ra phía sau tàu. Khi tấm lưới đã trải hết xuống mặt biển, tạo thành một vòng cung phao nhỏ nhấp nhô trên sóng, ông Sơn tắt bớt ga, cho tàu trôi chậm, và hai cha con ngồi nghỉ một lát trong bóng mát của mái cabin.
Trong lúc chờ lưới, ông Sơn mở hải đồ điện tử trong cabin, gọi con trai vào đứng cạnh. Trên màn hình, vùng biển quanh đảo hiện ra với những đường đồng mức sâu, những ký hiệu bến tàu và luồng lạch mà tàu thuyền thường đi. Ông di ngón tay tới một vùng nước sát bờ đảo, nơi có một chấm đánh dấu và những vạch cảnh báo màu riêng.
- Con nhìn chỗ này cho kỹ. Đây là bãi đá ngầm cạnh Cầu Tàu 914. Ban ngày nhìn trên hải đồ thì nó chỉ là một vùng đánh dấu nhỏ vậy thôi, nhưng ban đêm, khi triều rút, nước ở đó cạn xuống rất thấp, đá nhô lên sắc như dao. Tàu lạ không rành nước mà bén mảng vào đó ban đêm là nguy hiểm lắm.
Khôi cúi sát vào màn hình, ghi nhớ vị trí của vùng đánh dấu ấy so với cầu tàu và bến neo. Anh thấy cầu tàu là một đường thẳng nhỏ vươn ra biển từ bờ đảo, và bãi đá ngầm nằm ngay cạnh nó, như một cái bóng thẫm của chính cây cầu dưới mặt nước.
- Vậy tàu mình có bao giờ phải đi qua vùng đó không cha?
- Không. Mình neo ở bến đàng hoàng, ra khơi thì đi theo luồng quen. Cha chỉ cho con biết để con thuộc địa hình quanh đảo. Người đi biển phải biết chỗ nguy hiểm nằm ở đâu trước khi biết chỗ nào có cá. Cái bãi đá đó, con ghi vào nhật ký, đánh dấu lại cho nhớ.
Khôi mở cuốn sổ nhật ký, vẽ lại một cách đơn giản vị trí của bãi đá ngầm cạnh cầu tàu theo hải đồ, ghi chú bên cạnh bằng chữ của mình: vùng nước cạn và sắc khi triều rút ban đêm, tàu không được bén mảng. Anh ghi chậm, đối chiếu lại với màn hình hai lần cho chắc, rồi đưa sổ cho cha xem. Ông Sơn gật đầu, ký tên xác nhận bên dưới như mọi lần.
- Ghi vậy là đúng. Sau này ở đảo mấy ngày, con còn phải thuộc thêm bãi cát và luồng vào bến nữa. Thuộc địa hình là thuộc đường sống của mình trên biển.
Một lát sau, đã tới giờ kéo lưới. Hai cha con cùng nhau kéo mẻ lưới đầu tiên lên tàu. Công việc nặng hơn Khôi tưởng. Sợi dây kéo căng, tay anh rát bỏng vì ma sát, lưng áo ướt đẫm mồ hôi dưới nắng trưa. Ông Sơn kéo ở phía trước, nhịp tay đều và khỏe, miệng đếm nhịp nhỏ cho con trai theo kịp. Khi tấm lưới dần lên khỏi mặt nước, những con cá đầu tiên ánh bạc trong nắng, giãy nhẹ trong mắt lưới.
Mẻ lưới đầu tiên thu cá đều tay. Cá không nhiều tới mức đầy khoang, nhưng con nào cũng tươi, mắt trong, vảy sáng. Ông Sơn lựa những con cá đẹp nhất bỏ riêng vào thùng có nước biển, phần còn lại xếp gọn vào khoang chứa có đá lạnh. Ông nói cá ở vùng này bán cho vựa trên đảo sẽ được giá tốt, vì cá gần đảo nổi tiếng tươi ngon với người mua ở đất liền.
- Mẻ đầu vậy là may mắn rồi. Biển cho mình cá là biển thương mình. Làm nghề này, được mẻ nào phải biết ơn mẻ đó.
- Dạ. Con kéo lưới mà tay rát quá cha, chắc mấy ngày nữa mới quen.
- Rát thì đeo găng tay vào. Người mới kéo lưới mà không đeo găng, lòng bàn tay phồng lên là mai không làm được việc nữa đâu. Nghề biển không phải nghề chịu đựng cho giỏi, mà là nghề biết giữ sức cho khôn.
Khôi đeo đôi găng tay cha đưa, lòng thấy thấm thía từng lời dặn nhỏ của người đã đi biển cả đời. Anh cùng cha rửa sạch boong tàu sau mẻ lưới, xếp lại phao và chì vào đúng chỗ, ghi vào sổ số cá thu được và giờ kéo lưới, rồi đứng ở mạn tàu nhìn về phía đảo đang dần hiện rõ hơn trong nắng chiều.
Trong lúc chờ đợi giữa hai việc, ông Sơn còn tranh thủ dạy con trai cách đọc màu nước để đoán độ sâu. Ông chỉ tay xuống mặt biển ở những chỗ khác nhau quanh tàu, nơi nước xanh thẫm, nơi nước xanh nhạt hơn, và giảng rằng nước càng nhạt màu thì đáy càng nông. Người đi biển nhìn màu nước quen rồi thì không cần máy cũng đoán được phần nào nông sâu ở những vùng đã từng đi qua. Khôi nhìn theo tay cha, cố phân biệt những sắc xanh rất gần nhau ấy, thấy mắt mình còn non, phải nhìn đi nhìn lại mấy lần mới thấy được sự khác nhau mà cha nói.
- Mắt chưa quen thì cứ nhìn nhiều vào. Nghề biển một nửa nằm ở con mắt đó con.
Sau mẻ lưới, hai cha con ăn bữa trưa muộn ngay trên boong, với cơm nguội mang theo từ sáng và mấy con cá nhỏ cha nướng vội trên bếp ga mini trong cabin. Cá vừa kéo lên, nướng lên thơm và ngọt một cách mà Khôi chưa từng ăn ở nhà. Ông Sơn ăn chậm, thỉnh thoảng nhìn về phía đảo, tính toán trong đầu giờ cập bến và việc bán cá ngày mai cho vựa trên đảo.
- Cá mẻ này mình giữ lạnh cho kỹ. Sáng mai lên đảo, cha dẫn con tới vựa của anh Hùng, người thu mua cá ở bến. Ảnh làm ăn đàng hoàng, cá tươi là ảnh trả giá sòng phẳng.
- Dạ, vậy tối nay mình chưa bán cá hả cha?
- Tối nay mình lo việc lên cầu tàu trước. Cá để trong khoang lạnh một đêm không sao. Việc nào trước việc nào sau, cha đã tính hết rồi.
Khôi gật đầu, càng lúc càng hiểu cái thứ tự nghiêm ngặt trong mọi việc của cha: việc kính cẩn ở đảo phải làm trước, việc buôn bán làm sau, việc nào cũng có giờ của nó và không được lẫn lộn. Anh dọn dẹp chén đũa, rửa tay cho sạch mùi cá, rồi vào cabin kiểm lại túi vải đựng gói trà và đồ lễ của mẹ, thấy mọi thứ vẫn khô ráo và thơm, lòng yên hẳn.
Anh còn mở sổ nhật ký ra, bổ sung thêm mấy dòng về mẻ lưới đầu tiên: giờ thả, giờ kéo, lượng cá thu được, và cả chuyện mình đã học được cách đọc màu nước trong buổi trưa nay. Viết xong, anh đọc lại trang sổ một lượt, thấy chỉ trong ba ngày, cuốn sổ của mình đã dày thêm nhiều dòng chữ, mỗi dòng là một việc thật mà anh đã làm bằng tay mình trên con tàu của gia đình.
Buổi chiều, tàu chạy chậm về phía bến đảo. Khôi đứng ở mũi tàu, nhìn hòn đảo lớn dần trước mặt. Từ xa, đảo hiện ra trong một lớp sương chiều mỏng, những dãy núi xanh sẫm nối nhau, bờ cát sáng màu cong theo mặt nước, và những mái nhà nhỏ của thị trấn nằm nép dưới chân núi. Anh nghe cha nói đây là lần đầu anh thấy đảo ở khoảng cách gần như vậy, và trong lòng anh dâng lên một cảm giác lạ lẫm mà háo hức. Như người sắp bước vào một vùng đất mà mình đã nghe kể rất nhiều mà chưa từng đặt chân tới.
Ông Sơn đứng cạnh con trai ở mũi tàu một lúc, tay chỉ về phía bờ đảo.
- Kia là bến tàu. Lát nữa mình cập vào đó. Anh Tám chắc đang chờ ở bến rồi. Tối nay, theo lời cha dặn từ ở nhà, việc đầu tiên khi lên đảo là theo cha và anh Tám lên cầu tàu thắp nhang, rồi mới về nhà trọ nghỉ.
- Dạ, con nhớ. Gói trà của mẹ con để trong túi vải ở cabin, lát lên tàu con mang theo.
- Ừ. Nhớ giữ túi vải cho khô, đừng để trên boong ướt.
Khôi lấy điện thoại ra, thấy sóng đã trở lại với vài vạch yếu khi tàu tới gần đảo. Anh nhắn một tin ngắn về cho mẹ và em gái, báo hai cha con đã tới vùng biển gần đảo, mẻ lưới đầu tiên thu cá đều tay, chiều nay tàu sẽ cập bến. Tin nhắn gửi đi chậm, phải một lúc sau mới hiện dấu đã gửi. Anh cất điện thoại vào túi, lòng nghĩ tới khuôn mặt mẹ khi đọc được tin này ở nhà, chắc bà sẽ thở phào và đi thắp một nén nhang ở bàn thờ gia tiên như mỗi lần cha con báo tin bình an từ biển về.
Tàu chạy chậm dần khi tới gần bến. Mặt nước trong vịnh lặng hơn ngoài khơi, phản chiếu ánh chiều vàng trên những con sóng nhỏ. Khôi nhìn về phía bờ, cố tìm trong dãy công trình ven bến hình dáng của cây cầu tàu đá cổ mà cha đã nhắc nhiều lần. Ở phía xa của bến, anh thấy một dải đá dài vươn ra biển, lặng lẽ và sẫm màu trong sương chiều, mà anh biết lát nữa thôi mình sẽ đặt chân lên đó lần đầu tiên trong đời.