BẠCH CỐT TINH TRONG ĐỘNG ĐÔN HOÀNG - Chương 24: Tấm gương đồng không có hơi

Chiều tối 24/09/1934, hẻm xóm ngoài thành. Đó là mốc thời gian Hạ Văn Bân ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu…

Nội dung chương

Chiều tối 24/09/1934, hẻm xóm ngoài thành. Đó là mốc thời gian Hạ Văn Bân ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu với sổ đoàn và lời khai của người trong cuộc. Đoàn Thẩm Ký lúc này vẫn giữ đủ lệ cũ: việc gì cũng có người chứng kiến, vật gì cũng có người giữ, lời gì cũng phải hỏi lại lần thứ hai.

Đi qua hàng tạp hóa, Hạ Văn Bân vô tình nhìn vào tấm gương đồng treo ở cửa hiệu và thấy mặt ông cụ không mờ hơi thở dù trời lạnh, trong khi mặt ba người đi cùng đều có. Anh nhắc khẽ Cố Hành Chu, cả nhóm dừng lại giả vờ buộc dây giày, ông cụ quay đầu nhìn thẳng vào Hạ và cười, hàm răng trong miệng thoáng dài hơn răng người già.

Phía xa, dãy núi đá đen sẫm đứng im như một bức tường không cửa. Hạ Văn Bân nhìn về hướng ấy rất lâu. Ông biết điểm đến của đoàn nằm ngay dưới chân bức tường đá đó, và cũng biết mọi lời đồn khó nghe nhất đều gắn với nơi ấy.

Khi đoàn dừng nghỉ, Cố Hành Chu nhóm bếp ở chỗ khuất gió và đào hố cát đặt nồi. Khói bếp bay ngang mặt đất rồi tan nhanh. Mùi trà nóng làm không khí bớt căng hơn một chút.

- Cát hôm nay lạ lắm, đi mãi mà dấu chân cũ vẫn còn nguyên. - Cố Hành Chu nói nhỏ khi quay lại trại. Hạ Văn Bân bảo mọi người ghi nhớ nhận xét ấy, vì dấu vết trên cát là thứ chữ viết trung thực nhất của sa mạc.

Có lúc gió ngừng hẳn, im lặng dày tới mức nghe được tiếng tim mình đập. Hạ Văn Bân giữ nguyên tư thế ngồi và chờ cho qua hết cơn im lặng ấy. Ở tử địa, im lặng quá lâu cũng là một dấu hiệu phải ghi nhớ.

Một phu xe trẻ hỏi vì sao phải tụng kinh cho những bộ hài cốt không quen biết. Hạ Văn Bân đáp rằng người sống làm việc tử tế cho người khuất thì lòng mình yên. Lòng yên thì tay không run và mắt nhìn rõ hơn trong đêm tối.

- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Hạ Văn Bân nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. Mã Lục gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.

- Đêm nay chia gác làm ba ca, không ai gác một mình. - Hạ Văn Bân dặn và nhìn từng người một lượt. Lệnh này từ mấy ngày nay không còn ai cười nữa. Người nhận ca đầu ôm chăn ra ngồi cạnh đống lửa chưa tàn.Cùng tối đó Hạ chép vào sổ một đoạn khảo cứu đọc được trong sách cũ của chùa về phép của đạo sĩ Mao Sơn ở đất khác. Và Tang Đan sau này nói rõ đoàn không có người Mao Sơn, phép đó không phải đường của đoàn này.

- Hàng hóa có ướt hay mốc thì còn cứu được, người mất thì không. - Hạ Văn Bân nói câu ấy với giọng rất bình thản. Mấy phu xe nghe xong đều cúi đầu, vì ai cũng hiểu chuyến đi này đã khác hẳn những chuyến trước.

Khi lửa trại cháy đều, mấy người ngồi gần nhau hơn để tránh gió. Câu chuyện quay về hàng hóa, tiền công và ngày về, những chuyện trần thế làm người ta tạm quên nỗi sợ mơ hồ. Chỉ có Mã Lục thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nghe ngóng phía ngoài vòng lửa.

Hạ Văn Bân kiểm tra lại nút buộc của các bao hàng lần cuối. Tơ lụa sợ ẩm, trà sợ mùi lạ, thuốc bắc sợ nắng gắt, mỗi thứ một tính nết riêng. Ông thuộc tính nết của hàng hóa như thuộc tính người trong đoàn.

Hạ Văn Bân tới hẻm xóm ngoài thành khi trời lạnh dần khi mặt trời lặn sau dãy núi xa. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.

Mã Lục buộc lại dây yên cho con lạc đà đầu đàn, kiểm tra chỗ da bị cọ xát. Con thú quỳ gối chịu đựng, thỉnh thoảng quay đầu nhìn chủ bằng con mắt ướt. Đi cát lâu, người và thú hiểu nhau qua những việc nhỏ như thế.

Trời về chiều, cát đổi màu từ trắng sang vàng sẫm rồi xám lạnh. Hạ Văn Bân cho đoàn thu dọn sớm hơn thường lệ một khắc. Ai cũng hiểu lý do mà không cần nói thành lời.

Hạ Văn Bân đi một vòng quanh chỗ nghỉ, xem xét nền đất và hướng gió. Nơi nào cát xám hơn nơi khác, ông đều dừng lại nhìn lâu hơn một chút. Kinh nghiệm nhiều năm dạy ông rằng đất lạ thì phải hỏi người già và nhìn dấu chân thú trước.

Tối hôm đó, Hạ Văn Bân chép vào sổ tay một đoạn khảo cứu đọc được trong sách cũ của chùa. Sách chép phép của đạo sĩ Mao Sơn ở đất khác, dùng châm bạc dài bảy tấc đâm huyệt Bách Hội và bùa Lôi Đình để trấn xương yêu. Anh chép nguyên văn để tra cứu về sau, ghi rõ đây là chuyện trong sách vở. Tang Đan đọc xong lắc đầu và nói đoàn này không có người Mao Sơn nào, phép trong sách không phải đường của đoàn. Ông bảo pháp khí của đoàn chỉ có chùy Phurba và tràng hạt bồ đề, ngoài ra không trông vào thứ gì khác. Hạ Văn Bân gạch một đường dưới đoạn chép và ghi thêm hai chữ không dùng.

Hậu quả của việc này được Hạ Văn Bân ghi lại ngay trong đêm.Sổ dữ kiện của đoàn thêm một dòng mới: Dấu hiệu nhỏ thứ hai vào sổ: không hơi thở trên gương đồng; răng dài thoáng lộ; khảo cứu Mao Sơn chỉ xuất hiện như kiến thức trong sách của Hạ Văn Bân. Không thành phương án của đoàn. Dòng chữ ngắn mà nặng, vì từ nay mọi quyết định của đoàn đều phải đối chiếu với nó.

Đêm xuống rất nhanh ở sa mạc, cái lạnh ập tới ngay sau vệt nắng cuối cùng. Hạ Văn Bân khoác thêm áo bông và ngồi gần lửa hơn. Ông lật sổ ra ghi lại những việc đã xảy ra trong ngày bằng nét chữ nhỏ và đều.

- Đoạn đường này trước kia có ai trú đêm chưa. - Hạ Văn Bân hỏi người dẫn đường của trạm. Người kia đáp đã lâu không ai dám ở lâu, chỉ ghé lấy nước rồi đi ngay. Câu trả lời ngắn mà làm mấy phu xe trẻ im hẳn.

- Ngày mai đi sớm, tối nay ai cũng phải ngủ đủ giấc của ca mình. - Hạ Văn Bân khép sổ và nói câu cuối cùng trước khi đứng dậy. Mấy người quanh lửa gật đầu rồi tản về chỗ nằm của từng tốp.

Mã Lục rắc một vòng tro bếp quanh chỗ để hàng quý. Tro giữ dấu chân của bất cứ ai tới gần trong đêm, sáng ra nhìn là biết. Mẹo này do phu xe già truyền lại và đã cứu đoàn khỏi mất trộm hai lần.

Cố Hành Chu mang tới một bát trà nóng và đặt xuống bên cạnh Hạ Văn Bân. Hai người uống trà mà không nói gì thêm. Tình đồng hành trên đường cát nhiều khi chỉ cần một bát trà đúng lúc.

Hạ Văn Bân quan sát cách Mã Lục nói chuyện với dân trạm địa phương. Hỏi đường phải hỏi hai người khác nhau, hai câu trả lời khớp nhau mới đáng tin. Đó là lệ của thương đoàn đi xa, ông đã dạy cho lớp trẻ nhiều lần.

Ở hẻm xóm ngoài thành, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Hạ Văn Bân phủi cát trên vai áo rồi gọi Mã Lục lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.

Triệu Tam kiểm lại túi kinh rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.

Đá ở vùng này giữ nóng lâu và nứt ra những vệt đen mảnh. Hạ Văn Bân nhặt một mảnh đá lên xem rồi đặt trả lại chỗ cũ. Ông không muốn mang theo bất cứ thứ gì nhặt được quanh vùng đất có hài cốt vô danh.

Hạ Văn Bân đứng trên một mô đá thấp nhìn bao quát cả đoàn. Từ trên cao, người và lạc đà chỉ là những chấm nhỏ giữa biển cát mênh mông. Ông chợt thấy chuyến hàng này nhỏ bé biết chừng nào so với vùng đất đã nuốt không biết bao nhiêu đoàn người vô danh.

Hạ Văn Bân tới hẻm xóm ngoài thành khi bầu trời cao và trong, sao hiện rõ từng chòm một. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.

Ở hẻm xóm ngoài thành, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Hạ Văn Bân phủi cát trên vai áo rồi gọi Thẩm Vạn Thành lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.

- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Hạ Văn Bân nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. Thẩm Vạn Thành gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.

Cố Hành Chu kiểm lại ống nhòm đồng rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.

Đàn lạc đà nằm rạp thành vòng ngoài, cổ ngẩng cao và tai luôn quay về phía gió. Chúng nhai chậm, mắt lim dim, nhưng chỉ một tiếng động lạ cũng đủ làm cả đàn ngẩng đầu cùng lúc. Người phu xe già nói thú đi cát nghe đất giỏi hơn người.

Bữa ăn của đoàn chỉ có bánh khô, thịt muối và trà nóng pha trong ấm sắt. La Đại Dũng chia phần đều cho từng tốp, ai cũng nhận phần mình rồi ăn trong im lặng. Tiếng nhai bánh khô giòn tan nghe rõ giữa khoảng cát rộng.

Hạ Văn Bân mở yên lạc đà ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.

Hạ Văn Bân đứng dậy, phủi cát trên đầu gối và đi về phía tốp của mình. Sau lưng ông, trại đêm yên tĩnh trở lại. Chỉ còn tiếng lạc đà nhai cỏ khô đều đều trong bóng tối.

Chương khác

Xem thêm