BẠCH CỐT TINH TRONG ĐỘNG ĐÔN HOÀNG - Chương 27: Bà lão mù tìm con

Đêm 27/09/1934, cổng nhà khách của chùa. Đó là mốc thời gian Thẩm Vạn Thành ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu…

Nội dung chương

Đêm 27/09/1934, cổng nhà khách của chùa. Đó là mốc thời gian Thẩm Vạn Thành ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu với sổ đoàn và lời khai của người trong cuộc. Đoàn Thẩm Ký lúc này vẫn giữ đủ lệ cũ: việc gì cũng có người chứng kiến, vật gì cũng có người giữ, lời gì cũng phải hỏi lại lần thứ hai.

Một bà lão mù chống gậy lần tới cổng nhà khách, khóc gọi tên Triệu Tam và nói mình là mẹ anh ta từ An Tây tới tìm con, biết cả vết sẹo ở vai anh ta. Thẩm Vạn Thành suýt bước ra cổng vì câu chuyện chạm đúng nỗi áy náy của ông, may Cố Hành Chu giữ lại và mời Tang Đan ra mặt.

- Ai thấy điều gì lạ thì báo ngay cho người gác, đừng tự đi xem một mình. - Lệnh của Thẩm Vạn Thành được truyền qua từng tốp. Thạch Tiểu Thạch nghe xong ôm chặt bó củi vào ngực và đi sát bên Mã Lục.

Khi đoàn dừng nghỉ, Hạ Văn Bân nhóm bếp ở chỗ khuất gió và đào hố cát đặt nồi. Khói bếp bay ngang mặt đất rồi tan nhanh. Mùi trà nóng làm không khí bớt căng hơn một chút.

Hạ Văn Bân mang tới một bát trà nóng và đặt xuống bên cạnh Thẩm Vạn Thành. Hai người uống trà mà không nói gì thêm. Tình đồng hành trên đường cát nhiều khi chỉ cần một bát trà đúng lúc.

- Hàng hóa có ướt hay mốc thì còn cứu được, người mất thì không. - Thẩm Vạn Thành nói câu ấy với giọng rất bình thản. Mấy phu xe nghe xong đều cúi đầu, vì ai cũng hiểu chuyến đi này đã khác hẳn những chuyến trước.

- Đêm nay chia gác làm ba ca, không ai gác một mình. - Thẩm Vạn Thành dặn và nhìn từng người một lượt. Lệnh này từ mấy ngày nay không còn ai cười nữa. Người nhận ca đầu ôm chăn ra ngồi cạnh đống lửa chưa tàn.

Đêm xuống rất nhanh ở sa mạc, cái lạnh ập tới ngay sau vệt nắng cuối cùng. Thẩm Vạn Thành khoác thêm áo bông và ngồi gần lửa hơn. Ông lật sổ ra ghi lại những việc đã xảy ra trong ngày bằng nét chữ nhỏ và đều.

Đàn lạc đà nằm rạp thành vòng ngoài, cổ ngẩng cao và tai luôn quay về phía gió. Chúng nhai chậm, mắt lim dim, nhưng chỉ một tiếng động lạ cũng đủ làm cả đàn ngẩng đầu cùng lúc. Người phu xe già nói thú đi cát nghe đất giỏi hơn người.

Bà lão nghe tên lạt ma thì lùi dần vào bóng tối ngoài cổng, vừa lùi vừa đổi giọng trẻ dần.

La Đại Dũng rắc một vòng tro bếp quanh chỗ để hàng quý. Tro giữ dấu chân của bất cứ ai tới gần trong đêm, sáng ra nhìn là biết. Mẹo này do phu xe già truyền lại và đã cứu đoàn khỏi mất trộm hai lần.

Phía xa, dãy núi đá đen sẫm đứng im như một bức tường không cửa. Thẩm Vạn Thành nhìn về hướng ấy rất lâu. Ông biết điểm đến của đoàn nằm ngay dưới chân bức tường đá đó, và cũng biết mọi lời đồn khó nghe nhất đều gắn với nơi ấy.

Thẩm Vạn Thành tới cổng nhà khách của chùa khi gió đổi chiều mang theo mùi đất khô và mùi phân lạc đà. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.

Triệu Tam kiểm lại yên lạc đà rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.

- Đoạn đường này trước kia có ai trú đêm chưa. - Thẩm Vạn Thành hỏi người dẫn đường của trạm. Người kia đáp đã lâu không ai dám ở lâu, chỉ ghé lấy nước rồi đi ngay. Câu trả lời ngắn mà làm mấy phu xe trẻ im hẳn.

Gió mang theo tiếng cát trượt trên sườn cồn, nghe như có bàn chân rất nhẹ đi qua. Thẩm Vạn Thành ngồi yên nghe hết một hồi lâu mới phân biệt được tiếng cát và tiếng thú. Đêm ở sa mạc dạy người ta kiên nhẫn trước khi kết luận.

Thẩm Vạn Thành kiểm tra lại nút buộc của các bao hàng lần cuối. Tơ lụa sợ ẩm, trà sợ mùi lạ, thuốc bắc sợ nắng gắt, mỗi thứ một tính nết riêng. Ông thuộc tính nết của hàng hóa như thuộc tính người trong đoàn.

Hậu quả của việc này được Thẩm Vạn Thành ghi lại ngay trong đêm.Sổ dữ kiện của đoàn thêm một dòng mới: Lần mượn da thứ ba bắt đầu: hình bà lão mù; nó dùng chi tiết về Triệu Tam học được từ đoàn để khoét vào người áy náy nhất; cổng chùa khiến nó không vào thẳng được. Dòng chữ ngắn mà nặng, vì từ nay mọi quyết định của đoàn đều phải đối chiếu với nó.

Thẩm Vạn Thành mở bản đồ vẽ tay ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.

Ở cổng nhà khách của chùa, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Thẩm Vạn Thành phủi cát trên vai áo rồi gọi La Đại Dũng lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.

Thẩm Vạn Thành nhớ lại lời dặn của Tang Đan về tử địa quanh vùng này. Hài cốt người và thú nằm lẫn trong cát hàng trăm năm không ai nhận. Đất như thế giữ âm khí nặng, người yếu bóng vía đi qua dễ sinh bệnh và mê sảng.

- Cát hôm nay lạ lắm, đi mãi mà dấu chân cũ vẫn còn nguyên. - Hạ Văn Bân nói nhỏ khi quay lại trại. Thẩm Vạn Thành bảo mọi người ghi nhớ nhận xét ấy, vì dấu vết trên cát là thứ chữ viết trung thực nhất của sa mạc.

- Ngày mai đi sớm, tối nay ai cũng phải ngủ đủ giấc của ca mình. - Thẩm Vạn Thành khép sổ và nói câu cuối cùng trước khi đứng dậy. Mấy người quanh lửa gật đầu rồi tản về chỗ nằm của từng tốp.

Triệu Tam thử độ sâu của cát bằng một cây gậy dài. Gậy lún xuống gần một gang ở chỗ cát xám, trong khi chỗ cát vàng bên cạnh chỉ lún nửa gang. Cả nhóm lặng lẽ vòng tránh vùng cát xám ấy.

Ánh đèn dầu trong lều chao nghiêng theo gió lùa qua khe vải. Thẩm Vạn Thành lấy tay che miệng đèn và nhìn ra ngoài qua khe hở. Bên ngoài chỉ có cát, đá và mấy đống hàng phủ bạt im lìm.

Trong lúc chờ đoàn tập hợp, Thẩm Vạn Thành hỏi thăm Triệu Tam về đoạn đường sắp tới. Câu trả lời gồm toàn tên giếng, tên cồn và những chỗ cát lún phải tránh. Ông ghi hết vào trí nhớ theo thứ tự trước sau.

Việc phân nước được làm rất nghiêm trong đoàn. Mỗi người một phần, lạc đà uống theo lượt, phần dự trữ khóa trong thùng gỗ không ai tự ý mở. Thẩm Vạn Thành đứng nhìn tới lượt cuối cùng mới rời giếng.

Triệu Tam kể rằng những người đi cát lâu năm đều thuộc một lệ chung. Gặp hài cốt vô danh bên đường thì vùi lại tử tế, gặp người lạ ban đêm thì hỏi rõ lai lịch trước khi cho vào trại. Lệ ấy không ghi trong sổ nào mà truyền miệng qua nhiều thế hệ phu xe.

Thẩm Vạn Thành tới cổng nhà khách của chùa khi mây mỏng che mặt trăng thành một quầng sáng đục. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.

Ở cổng nhà khách của chùa, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Thẩm Vạn Thành phủi cát trên vai áo rồi gọi Hồ Vĩnh Phúc lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.

- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Thẩm Vạn Thành nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. Hồ Vĩnh Phúc gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.

Triệu Tam kiểm lại thùng gỗ đựng trà rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.

Thẩm Vạn Thành đi một vòng quanh chỗ nghỉ, xem xét nền đất và hướng gió. Nơi nào cát xám hơn nơi khác, ông đều dừng lại nhìn lâu hơn một chút. Kinh nghiệm nhiều năm dạy ông rằng đất lạ thì phải hỏi người già và nhìn dấu chân thú trước.

Bữa ăn của đoàn chỉ có bánh khô, thịt muối và trà nóng pha trong ấm sắt. Tang Đan chia phần đều cho từng tốp, ai cũng nhận phần mình rồi ăn trong im lặng. Tiếng nhai bánh khô giòn tan nghe rõ giữa khoảng cát rộng.

Thẩm Vạn Thành mở sổ đoàn ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.

Khi lửa trại cháy đều, mấy người ngồi gần nhau hơn để tránh gió. Câu chuyện quay về hàng hóa, tiền công và ngày về, những chuyện trần thế làm người ta tạm quên nỗi sợ mơ hồ. Chỉ có Hồ Vĩnh Phúc thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nghe ngóng phía ngoài vòng lửa.

- Cát hôm nay lạ lắm, đi mãi mà dấu chân cũ vẫn còn nguyên. - Tang Đan nói nhỏ khi quay lại trại. Thẩm Vạn Thành bảo mọi người ghi nhớ nhận xét ấy, vì dấu vết trên cát là thứ chữ viết trung thực nhất của sa mạc.

Hồ Vĩnh Phúc buộc lại dây yên cho con lạc đà đầu đàn, kiểm tra chỗ da bị cọ xát. Con thú quỳ gối chịu đựng, thỉnh thoảng quay đầu nhìn chủ bằng con mắt ướt. Đi cát lâu, người và thú hiểu nhau qua những việc nhỏ như thế.

Thẩm Vạn Thành khép sổ lại và thắt nút dây buộc sổ bằng một nút kép. Ông biết những dòng chữ hôm nay sẽ còn được đọc lại nhiều lần. Đoàn chìm vào giấc ngủ chập chờn của người đi cát.

Chương khác

Xem thêm