BẠCH CỐT TINH TRONG ĐỘNG ĐÔN HOÀNG - Chương 28: Tràng hạt đứt dây

Đêm 27/09/1934, sân trước nhà khách của chùa. Đó là mốc thời gian Tang Đan ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu…

Nội dung chương

Đêm 27/09/1934, sân trước nhà khách của chùa. Đó là mốc thời gian Tang Đan ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu với sổ đoàn và lời khai của người trong cuộc. Đoàn Thẩm Ký lúc này vẫn giữ đủ lệ cũ: việc gì cũng có người chứng kiến, vật gì cũng có người giữ, lời gì cũng phải hỏi lại lần thứ hai.

Tang Đan bước ra sân, quăng tràng hạt bồ đề phát sáng vàng quấn lấy cổ tay bà lão, da thịt trên tay nó lập tức rữa ra để lộ xương trắng. Nó tự tháo khớp vai, tuột khỏi vòng hạt, đồng thời vung móng vuốt đánh văng chùy Phurba khỏi tay Tang Đan và làm ông bị thương ở cánh tay trái.

- Hàng hóa có ướt hay mốc thì còn cứu được, người mất thì không. - Tang Đan nói câu ấy với giọng rất bình thản. Mấy phu xe nghe xong đều cúi đầu, vì ai cũng hiểu chuyến đi này đã khác hẳn những chuyến trước.

La Đại Dũng buộc lại dây yên cho con lạc đà đầu đàn, kiểm tra chỗ da bị cọ xát. Con thú quỳ gối chịu đựng, thỉnh thoảng quay đầu nhìn chủ bằng con mắt ướt. Đi cát lâu, người và thú hiểu nhau qua những việc nhỏ như thế.

Tang Đan mở ống nhòm đồng ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.

- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Tang Đan nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. La Đại Dũng gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.

Đêm xuống rất nhanh ở sa mạc, cái lạnh ập tới ngay sau vệt nắng cuối cùng. Tang Đan khoác thêm áo bông và ngồi gần lửa hơn. Ông lật sổ ra ghi lại những việc đã xảy ra trong ngày bằng nét chữ nhỏ và đều.

- Ngày mai đi sớm, tối nay ai cũng phải ngủ đủ giấc của ca mình. - Tang Đan khép sổ và nói câu cuối cùng trước khi đứng dậy. Mấy người quanh lửa gật đầu rồi tản về chỗ nằm của từng tốp.

Đàn lạc đà nằm rạp thành vòng ngoài, cổ ngẩng cao và tai luôn quay về phía gió. Chúng nhai chậm, mắt lim dim, nhưng chỉ một tiếng động lạ cũng đủ làm cả đàn ngẩng đầu cùng lúc. Người phu xe già nói thú đi cát nghe đất giỏi hơn người.

Hộ vệ La Đại Dũng lao vào che cho Thạch Tiểu Thạch đang đứng chết trân ở sân, bị móng vuốt quệt trúng ngực và chết trước khi thầy thuốc trong thành tới kịp.

Hạ Văn Bân mang tới một bát trà nóng và đặt xuống bên cạnh Tang Đan. Hai người uống trà mà không nói gì thêm. Tình đồng hành trên đường cát nhiều khi chỉ cần một bát trà đúng lúc.

Khi đoàn dừng nghỉ, Hạ Văn Bân nhóm bếp ở chỗ khuất gió và đào hố cát đặt nồi. Khói bếp bay ngang mặt đất rồi tan nhanh. Mùi trà nóng làm không khí bớt căng hơn một chút.

Ở sân trước nhà khách của chùa, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Tang Đan phủi cát trên vai áo rồi gọi La Đại Dũng lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.

Tang Đan kiểm tra lại nút buộc của các bao hàng lần cuối. Tơ lụa sợ ẩm, trà sợ mùi lạ, thuốc bắc sợ nắng gắt, mỗi thứ một tính nết riêng. Ông thuộc tính nết của hàng hóa như thuộc tính người trong đoàn.

Tang Đan nhớ lại lời dặn của Tang Đan về tử địa quanh vùng này. Hài cốt người và thú nằm lẫn trong cát hàng trăm năm không ai nhận. Đất như thế giữ âm khí nặng, người yếu bóng vía đi qua dễ sinh bệnh và mê sảng.

Ánh đèn dầu trong lều chao nghiêng theo gió lùa qua khe vải. Tang Đan lấy tay che miệng đèn và nhìn ra ngoài qua khe hở. Bên ngoài chỉ có cát, đá và mấy đống hàng phủ bạt im lìm.

Thẩm Vạn Thành kiểm lại yên lạc đà rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.

Hậu quả của việc này được Tang Đan ghi lại ngay trong đêm.Sổ dữ kiện của đoàn thêm một dòng mới: Thua thật lớn của lạt ma khóa: giao đấu đêm 27/09 thất bại, tràng hạt bị tuột. Phurba bị đánh văng, Tang Đan bị thương tay trái; người chết thứ hai khóa: hộ vệ La Đại Dũng. Dòng chữ ngắn mà nặng, vì từ nay mọi quyết định của đoàn đều phải đối chiếu với nó.

Tang Đan đứng trên một mô đá thấp nhìn bao quát cả đoàn. Từ trên cao, người và lạc đà chỉ là những chấm nhỏ giữa biển cát mênh mông. Ông chợt thấy chuyến hàng này nhỏ bé biết chừng nào so với vùng đất đã nuốt không biết bao nhiêu đoàn người vô danh.

- Ai thấy điều gì lạ thì báo ngay cho người gác, đừng tự đi xem một mình. - Lệnh của Tang Đan được truyền qua từng tốp. Thạch Tiểu Thạch nghe xong ôm chặt bó củi vào ngực và đi sát bên Mã Lục.

Có lúc gió ngừng hẳn, im lặng dày tới mức nghe được tiếng tim mình đập. Tang Đan giữ nguyên tư thế ngồi và chờ cho qua hết cơn im lặng ấy. Ở tử địa, im lặng quá lâu cũng là một dấu hiệu phải ghi nhớ.

- Đoạn đường này trước kia có ai trú đêm chưa. - Tang Đan hỏi người dẫn đường của trạm. Người kia đáp đã lâu không ai dám ở lâu, chỉ ghé lấy nước rồi đi ngay. Câu trả lời ngắn mà làm mấy phu xe trẻ im hẳn.

- Cát hôm nay lạ lắm, đi mãi mà dấu chân cũ vẫn còn nguyên. - Hạ Văn Bân nói nhỏ khi quay lại trại. Tang Đan bảo mọi người ghi nhớ nhận xét ấy, vì dấu vết trên cát là thứ chữ viết trung thực nhất của sa mạc.

Trong lúc chờ đoàn tập hợp, Tang Đan hỏi thăm Thẩm Vạn Thành về đoạn đường sắp tới. Câu trả lời gồm toàn tên giếng, tên cồn và những chỗ cát lún phải tránh. Ông ghi hết vào trí nhớ theo thứ tự trước sau.

Một phu xe trẻ hỏi vì sao phải tụng kinh cho những bộ hài cốt không quen biết. Tang Đan đáp rằng người sống làm việc tử tế cho người khuất thì lòng mình yên. Lòng yên thì tay không run và mắt nhìn rõ hơn trong đêm tối.

Thẩm Vạn Thành kể rằng những người đi cát lâu năm đều thuộc một lệ chung. Gặp hài cốt vô danh bên đường thì vùi lại tử tế, gặp người lạ ban đêm thì hỏi rõ lai lịch trước khi cho vào trại. Lệ ấy không ghi trong sổ nào mà truyền miệng qua nhiều thế hệ phu xe.

Khi lửa trại cháy đều, mấy người ngồi gần nhau hơn để tránh gió. Câu chuyện quay về hàng hóa, tiền công và ngày về, những chuyện trần thế làm người ta tạm quên nỗi sợ mơ hồ. Chỉ có La Đại Dũng thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nghe ngóng phía ngoài vòng lửa.

Tang Đan quan sát cách La Đại Dũng nói chuyện với dân trạm địa phương. Hỏi đường phải hỏi hai người khác nhau, hai câu trả lời khớp nhau mới đáng tin. Đó là lệ của thương đoàn đi xa, ông đã dạy cho lớp trẻ nhiều lần.

Tang Đan tới sân trước nhà khách của chùa khi nắng hanh rót xuống mặt cát trắng xóa. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.

Ở sân trước nhà khách của chùa, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Tang Đan phủi cát trên vai áo rồi gọi Quách Thiết Ngưu lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.

- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Tang Đan nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. Quách Thiết Ngưu gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.

Hồ Vĩnh Phúc kiểm lại ống nhòm đồng rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.

Tang Đan đi một vòng quanh chỗ nghỉ, xem xét nền đất và hướng gió. Nơi nào cát xám hơn nơi khác, ông đều dừng lại nhìn lâu hơn một chút. Kinh nghiệm nhiều năm dạy ông rằng đất lạ thì phải hỏi người già và nhìn dấu chân thú trước.

Bữa ăn của đoàn chỉ có bánh khô, thịt muối và trà nóng pha trong ấm sắt. Thẩm Vạn Thành chia phần đều cho từng tốp, ai cũng nhận phần mình rồi ăn trong im lặng. Tiếng nhai bánh khô giòn tan nghe rõ giữa khoảng cát rộng.

Tang Đan mở nồi gang nấu cháo ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.

Khi lửa trại cháy đều, mấy người ngồi gần nhau hơn để tránh gió. Câu chuyện quay về hàng hóa, tiền công và ngày về, những chuyện trần thế làm người ta tạm quên nỗi sợ mơ hồ. Chỉ có Quách Thiết Ngưu thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nghe ngóng phía ngoài vòng lửa.

- Đêm nay chia gác làm ba ca, không ai gác một mình. - Tang Đan dặn và nhìn từng người một lượt. Lệnh này từ mấy ngày nay không còn ai cười nữa. Người nhận ca đầu ôm chăn ra ngồi cạnh đống lửa chưa tàn.

Gió mang theo tiếng cát trượt trên sườn cồn, nghe như có bàn chân rất nhẹ đi qua. Tang Đan ngồi yên nghe hết một hồi lâu mới phân biệt được tiếng cát và tiếng thú. Đêm ở sa mạc dạy người ta kiên nhẫn trước khi kết luận.

Trước khi đi ngủ, Tang Đan dặn người gác ca đầu gọi ông dậy ngay khi có tiếng động lạ. Lệnh ấy được nhắc lại hai lần cho chắc. Lửa trại được vùi tro, chỉ để lại một đốm sáng nhỏ giữa đêm.

Chương khác

Xem thêm