BẠCH CỐT TINH TRONG ĐỘNG ĐÔN HOÀNG - Chương 44: Chùy Phurba giữa trán
Rạng sáng 04/10/1934, khoang giữa hang đá cổ. Đó là mốc thời gian Tang Đan ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu…
Nội dung chương
Rạng sáng 04/10/1934, khoang giữa hang đá cổ. Đó là mốc thời gian Tang Đan ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu với sổ đoàn và lời khai của người trong cuộc. Đoàn Thẩm Ký lúc này vẫn giữ đủ lệ cũ: việc gì cũng có người chứng kiến, vật gì cũng có người giữ, lời gì cũng phải hỏi lại lần thứ hai.Khi Bạch Cốt bị tràng hạt giữ lại một cổ tay và vùng sáng đuốc ổn định trở lại. Tang Đan dồn hết sức tay phải phóng chùy Phurba bằng đồng đen cắm ngập vào giữa trán bộ xương. Đồng thời siết vòng tràng hạt bồ đề sáng vàng trói chặt toàn bộ khung xương. Lửa tam muội theo chú của ông bốc lên từ dầu đèn và bó đuốc, thiêu rụi bộ xương thành đống tro xám ngay giữa hang.
La Đại Dũng rắc một vòng tro bếp quanh chỗ để hàng quý. Tro giữ dấu chân của bất cứ ai tới gần trong đêm, sáng ra nhìn là biết. Mẹo này do phu xe già truyền lại và đã cứu đoàn khỏi mất trộm hai lần.
Phía xa, dãy núi đá đen sẫm đứng im như một bức tường không cửa. Tang Đan nhìn về hướng ấy rất lâu. Ông biết điểm đến của đoàn nằm ngay dưới chân bức tường đá đó, và cũng biết mọi lời đồn khó nghe nhất đều gắn với nơi ấy.
Quách Thiết Ngưu mang tới một bát trà nóng và đặt xuống bên cạnh Tang Đan. Hai người uống trà mà không nói gì thêm. Tình đồng hành trên đường cát nhiều khi chỉ cần một bát trà đúng lúc.
- Đêm nay chia gác làm ba ca, không ai gác một mình. - Tang Đan dặn và nhìn từng người một lượt. Lệnh này từ mấy ngày nay không còn ai cười nữa. Người nhận ca đầu ôm chăn ra ngồi cạnh đống lửa chưa tàn.
Trời về chiều, cát đổi màu từ trắng sang vàng sẫm rồi xám lạnh. Tang Đan cho đoàn thu dọn sớm hơn thường lệ một khắc. Ai cũng hiểu lý do mà không cần nói thành lời.
Thạch Tiểu Thạch thử độ sâu của cát bằng một cây gậy dài. Gậy lún xuống gần một gang ở chỗ cát xám, trong khi chỗ cát vàng bên cạnh chỉ lún nửa gang. Cả nhóm lặng lẽ vòng tránh vùng cát xám ấy.
Một phu xe trẻ hỏi vì sao phải tụng kinh cho những bộ hài cốt không quen biết. Tang Đan đáp rằng người sống làm việc tử tế cho người khuất thì lòng mình yên. Lòng yên thì tay không run và mắt nhìn rõ hơn trong đêm tối.
Trong tro rơi ra một chiếc thẻ bài kim loại thời Đường còn nguyên, mặt thẻ nóng rực không ai dám chạm tay trực tiếp.
Trong lúc chờ đoàn tập hợp, Tang Đan hỏi thăm Thạch Tiểu Thạch về đoạn đường sắp tới. Câu trả lời gồm toàn tên giếng, tên cồn và những chỗ cát lún phải tránh. Ông ghi hết vào trí nhớ theo thứ tự trước sau.
Thạch Tiểu Thạch kể rằng những người đi cát lâu năm đều thuộc một lệ chung. Gặp hài cốt vô danh bên đường thì vùi lại tử tế, gặp người lạ ban đêm thì hỏi rõ lai lịch trước khi cho vào trại. Lệ ấy không ghi trong sổ nào mà truyền miệng qua nhiều thế hệ phu xe.
Đêm xuống rất nhanh ở sa mạc, cái lạnh ập tới ngay sau vệt nắng cuối cùng. Tang Đan khoác thêm áo bông và ngồi gần lửa hơn. Ông lật sổ ra ghi lại những việc đã xảy ra trong ngày bằng nét chữ nhỏ và đều.
Tang Đan đi một vòng quanh chỗ nghỉ, xem xét nền đất và hướng gió. Nơi nào cát xám hơn nơi khác, ông đều dừng lại nhìn lâu hơn một chút. Kinh nghiệm nhiều năm dạy ông rằng đất lạ thì phải hỏi người già và nhìn dấu chân thú trước.
Tang Đan mở sổ đoàn ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.
Đàn lạc đà nằm rạp thành vòng ngoài, cổ ngẩng cao và tai luôn quay về phía gió. Chúng nhai chậm, mắt lim dim, nhưng chỉ một tiếng động lạ cũng đủ làm cả đàn ngẩng đầu cùng lúc. Người phu xe già nói thú đi cát nghe đất giỏi hơn người.
La Đại Dũng buộc lại dây yên cho con lạc đà đầu đàn, kiểm tra chỗ da bị cọ xát. Con thú quỳ gối chịu đựng, thỉnh thoảng quay đầu nhìn chủ bằng con mắt ướt. Đi cát lâu, người và thú hiểu nhau qua những việc nhỏ như thế.
Hậu quả của việc này được Tang Đan ghi lại ngay trong đêm.Sổ dữ kiện của đoàn thêm một dòng mới: Cao trào khóa hoàn tất đúng hồ sơ: Phurba đồng đen cắm giữa trán. Tràng hạt bồ đề trói chặt. Lửa tam muội thiêu thành tro xám; thẻ bài kim loại thời Đường xuất hiện trong tro; đấu pháp đúng bộ ba khóa của hồ sơ. Không thêm pháp khí nào khác. Dòng chữ ngắn mà nặng, vì từ nay mọi quyết định của đoàn đều phải đối chiếu với nó.
Ánh đèn dầu trong lều chao nghiêng theo gió lùa qua khe vải. Tang Đan lấy tay che miệng đèn và nhìn ra ngoài qua khe hở. Bên ngoài chỉ có cát, đá và mấy đống hàng phủ bạt im lìm.
- Ai thấy điều gì lạ thì báo ngay cho người gác, đừng tự đi xem một mình. - Lệnh của Tang Đan được truyền qua từng tốp. Thạch Tiểu Thạch nghe xong ôm chặt bó củi vào ngực và đi sát bên Mã Lục.
Khi lửa trại cháy đều, mấy người ngồi gần nhau hơn để tránh gió. Câu chuyện quay về hàng hóa, tiền công và ngày về, những chuyện trần thế làm người ta tạm quên nỗi sợ mơ hồ. Chỉ có La Đại Dũng thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nghe ngóng phía ngoài vòng lửa.
Tang Đan kiểm tra lại nút buộc của các bao hàng lần cuối. Tơ lụa sợ ẩm, trà sợ mùi lạ, thuốc bắc sợ nắng gắt, mỗi thứ một tính nết riêng. Ông thuộc tính nết của hàng hóa như thuộc tính người trong đoàn.
Bữa ăn của đoàn chỉ có bánh khô, thịt muối và trà nóng pha trong ấm sắt. Quách Thiết Ngưu chia phần đều cho từng tốp, ai cũng nhận phần mình rồi ăn trong im lặng. Tiếng nhai bánh khô giòn tan nghe rõ giữa khoảng cát rộng.
Việc phân nước được làm rất nghiêm trong đoàn. Mỗi người một phần, lạc đà uống theo lượt, phần dự trữ khóa trong thùng gỗ không ai tự ý mở. Tang Đan đứng nhìn tới lượt cuối cùng mới rời giếng.
Tang Đan tới khoang giữa hang đá cổ khi trời lạnh dần khi mặt trời lặn sau dãy núi xa. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.
Tang Đan nhớ lại lời dặn của Tang Đan về tử địa quanh vùng này. Hài cốt người và thú nằm lẫn trong cát hàng trăm năm không ai nhận. Đất như thế giữ âm khí nặng, người yếu bóng vía đi qua dễ sinh bệnh và mê sảng.
Tang Đan đứng trên một mô đá thấp nhìn bao quát cả đoàn. Từ trên cao, người và lạc đà chỉ là những chấm nhỏ giữa biển cát mênh mông. Ông chợt thấy chuyến hàng này nhỏ bé biết chừng nào so với vùng đất đã nuốt không biết bao nhiêu đoàn người vô danh.
- Hàng hóa có ướt hay mốc thì còn cứu được, người mất thì không. - Tang Đan nói câu ấy với giọng rất bình thản. Mấy phu xe nghe xong đều cúi đầu, vì ai cũng hiểu chuyến đi này đã khác hẳn những chuyến trước.
Tang Đan tới khoang giữa hang đá cổ khi cát bay sát mặt đất như một lớp khói mỏng. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.
Ở khoang giữa hang đá cổ, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Tang Đan phủi cát trên vai áo rồi gọi La Đại Dũng lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.
- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Tang Đan nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. La Đại Dũng gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.
Quách Thiết Ngưu kiểm lại ống nhòm đồng rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.
- Đoạn đường này trước kia có ai trú đêm chưa. - Tang Đan hỏi người dẫn đường của trạm. Người kia đáp đã lâu không ai dám ở lâu, chỉ ghé lấy nước rồi đi ngay. Câu trả lời ngắn mà làm mấy phu xe trẻ im hẳn.
Bữa ăn của đoàn chỉ có bánh khô, thịt muối và trà nóng pha trong ấm sắt. Triệu Tam chia phần đều cho từng tốp, ai cũng nhận phần mình rồi ăn trong im lặng. Tiếng nhai bánh khô giòn tan nghe rõ giữa khoảng cát rộng.
Tang Đan mở nồi gang nấu cháo ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.
Gió mang theo tiếng cát trượt trên sườn cồn, nghe như có bàn chân rất nhẹ đi qua. Tang Đan ngồi yên nghe hết một hồi lâu mới phân biệt được tiếng cát và tiếng thú. Đêm ở sa mạc dạy người ta kiên nhẫn trước khi kết luận.
Quách Thiết Ngưu kể rằng những người đi cát lâu năm đều thuộc một lệ chung. Gặp hài cốt vô danh bên đường thì vùi lại tử tế, gặp người lạ ban đêm thì hỏi rõ lai lịch trước khi cho vào trại. Lệ ấy không ghi trong sổ nào mà truyền miệng qua nhiều thế hệ phu xe.
- Cát hôm nay lạ lắm, đi mãi mà dấu chân cũ vẫn còn nguyên. - Triệu Tam nói nhỏ khi quay lại trại. Tang Đan bảo mọi người ghi nhớ nhận xét ấy, vì dấu vết trên cát là thứ chữ viết trung thực nhất của sa mạc.
Tang Đan đứng dậy, phủi cát trên đầu gối và đi về phía tốp của mình. Sau lưng ông, trại đêm yên tĩnh trở lại. Chỉ còn tiếng lạc đà nhai cỏ khô đều đều trong bóng tối.