BẠCH CỐT TINH TRONG ĐỘNG ĐÔN HOÀNG - Chương 45: Chữ khắc trên thẻ bài

Sáng 04/10/1934, hang đá cổ sau bão. Đó là mốc thời gian Hạ Văn Bân ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu với sổ…

Nội dung chương

Sáng 04/10/1934, hang đá cổ sau bão. Đó là mốc thời gian Hạ Văn Bân ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu với sổ đoàn và lời khai của người trong cuộc. Đoàn Thẩm Ký lúc này vẫn giữ đủ lệ cũ: việc gì cũng có người chứng kiến, vật gì cũng có người giữ, lời gì cũng phải hỏi lại lần thứ hai.

Bão tan, Hạ Văn Bân dùng kẹp gỗ và vải ướt gắp thẻ bài đã nguội, đọc dưới ánh sáng cửa hang dòng chữ khắc: cung nhân Lý Tố Uyển, năm Khai Nguyên thứ mười ba thời Đường bị đưa đi tuẫn táng. Anh lấy mảnh đồng gói vải đỏ mà Tang Đan giữ từ chương 8 ra đối chiếu, góc gãy và nét khắc chữ Uyển khớp đúng là một góc của chính thẻ bài này đã gãy rời từ lâu.

Thẩm Vạn Thành rắc một vòng tro bếp quanh chỗ để hàng quý. Tro giữ dấu chân của bất cứ ai tới gần trong đêm, sáng ra nhìn là biết. Mẹo này do phu xe già truyền lại và đã cứu đoàn khỏi mất trộm hai lần.

Hạ Văn Bân nhớ lại lời dặn của Tang Đan về tử địa quanh vùng này. Hài cốt người và thú nằm lẫn trong cát hàng trăm năm không ai nhận. Đất như thế giữ âm khí nặng, người yếu bóng vía đi qua dễ sinh bệnh và mê sảng.

- Cát hôm nay lạ lắm, đi mãi mà dấu chân cũ vẫn còn nguyên. - Tang Đan nói nhỏ khi quay lại trại. Hạ Văn Bân bảo mọi người ghi nhớ nhận xét ấy, vì dấu vết trên cát là thứ chữ viết trung thực nhất của sa mạc.

Có lúc gió ngừng hẳn, im lặng dày tới mức nghe được tiếng tim mình đập. Hạ Văn Bân giữ nguyên tư thế ngồi và chờ cho qua hết cơn im lặng ấy. Ở tử địa, im lặng quá lâu cũng là một dấu hiệu phải ghi nhớ.

Khi đoàn dừng nghỉ, Tang Đan nhóm bếp ở chỗ khuất gió và đào hố cát đặt nồi. Khói bếp bay ngang mặt đất rồi tan nhanh. Mùi trà nóng làm không khí bớt căng hơn một chút.

- Hàng hóa có ướt hay mốc thì còn cứu được, người mất thì không. - Hạ Văn Bân nói câu ấy với giọng rất bình thản. Mấy phu xe nghe xong đều cúi đầu, vì ai cũng hiểu chuyến đi này đã khác hẳn những chuyến trước.

Việc phân nước được làm rất nghiêm trong đoàn. Mỗi người một phần, lạc đà uống theo lượt, phần dự trữ khóa trong thùng gỗ không ai tự ý mở. Hạ Văn Bân đứng nhìn tới lượt cuối cùng mới rời giếng.

Cả đoàn im lặng khi cái tên bị quên hơn một nghìn năm lần đầu được đọc thành tiếng.

Đá ở vùng này giữ nóng lâu và nứt ra những vệt đen mảnh. Hạ Văn Bân nhặt một mảnh đá lên xem rồi đặt trả lại chỗ cũ. Ông không muốn mang theo bất cứ thứ gì nhặt được quanh vùng đất có hài cốt vô danh.

Trời về chiều, cát đổi màu từ trắng sang vàng sẫm rồi xám lạnh. Hạ Văn Bân cho đoàn thu dọn sớm hơn thường lệ một khắc. Ai cũng hiểu lý do mà không cần nói thành lời.

Bữa ăn của đoàn chỉ có bánh khô, thịt muối và trà nóng pha trong ấm sắt. Tang Đan chia phần đều cho từng tốp, ai cũng nhận phần mình rồi ăn trong im lặng. Tiếng nhai bánh khô giòn tan nghe rõ giữa khoảng cát rộng.

Hạ Văn Bân đứng trên một mô đá thấp nhìn bao quát cả đoàn. Từ trên cao, người và lạc đà chỉ là những chấm nhỏ giữa biển cát mênh mông. Ông chợt thấy chuyến hàng này nhỏ bé biết chừng nào so với vùng đất đã nuốt không biết bao nhiêu đoàn người vô danh.

Hạ Văn Bân quan sát cách Thẩm Vạn Thành nói chuyện với dân trạm địa phương. Hỏi đường phải hỏi hai người khác nhau, hai câu trả lời khớp nhau mới đáng tin. Đó là lệ của thương đoàn đi xa, ông đã dạy cho lớp trẻ nhiều lần.

- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Hạ Văn Bân nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. Thẩm Vạn Thành gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.

Hạ Văn Bân mở thùng gỗ đựng trà ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.

Hậu quả của việc này được Hạ Văn Bân ghi lại ngay trong đêm.Sổ dữ kiện của đoàn thêm một dòng mới: Thẻ bài được đọc và đối chiếu: danh tính Lý Tố Uyển khóa; gieo mảnh đồng chương 8 gặt tại đây; thẻ bài được gói vải. Cất vào hộp gỗ của Hạ Văn Bân, chain of custody bắt đầu. Dòng chữ ngắn mà nặng, vì từ nay mọi quyết định của đoàn đều phải đối chiếu với nó.

- Đêm nay chia gác làm ba ca, không ai gác một mình. - Hạ Văn Bân dặn và nhìn từng người một lượt. Lệnh này từ mấy ngày nay không còn ai cười nữa. Người nhận ca đầu ôm chăn ra ngồi cạnh đống lửa chưa tàn.

Phía xa, dãy núi đá đen sẫm đứng im như một bức tường không cửa. Hạ Văn Bân nhìn về hướng ấy rất lâu. Ông biết điểm đến của đoàn nằm ngay dưới chân bức tường đá đó, và cũng biết mọi lời đồn khó nghe nhất đều gắn với nơi ấy.

Hạ Văn Bân kiểm tra lại nút buộc của các bao hàng lần cuối. Tơ lụa sợ ẩm, trà sợ mùi lạ, thuốc bắc sợ nắng gắt, mỗi thứ một tính nết riêng. Ông thuộc tính nết của hàng hóa như thuộc tính người trong đoàn.

Hạ Văn Bân đi một vòng quanh chỗ nghỉ, xem xét nền đất và hướng gió. Nơi nào cát xám hơn nơi khác, ông đều dừng lại nhìn lâu hơn một chút. Kinh nghiệm nhiều năm dạy ông rằng đất lạ thì phải hỏi người già và nhìn dấu chân thú trước.

- Ai thấy điều gì lạ thì báo ngay cho người gác, đừng tự đi xem một mình. - Lệnh của Hạ Văn Bân được truyền qua từng tốp. Thạch Tiểu Thạch nghe xong ôm chặt bó củi vào ngực và đi sát bên Mã Lục.

Một phu xe trẻ hỏi vì sao phải tụng kinh cho những bộ hài cốt không quen biết. Hạ Văn Bân đáp rằng người sống làm việc tử tế cho người khuất thì lòng mình yên. Lòng yên thì tay không run và mắt nhìn rõ hơn trong đêm tối.

Đêm xuống rất nhanh ở sa mạc, cái lạnh ập tới ngay sau vệt nắng cuối cùng. Hạ Văn Bân khoác thêm áo bông và ngồi gần lửa hơn. Ông lật sổ ra ghi lại những việc đã xảy ra trong ngày bằng nét chữ nhỏ và đều.

Ở hang đá cổ sau bão, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Hạ Văn Bân phủi cát trên vai áo rồi gọi Thẩm Vạn Thành lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.

Tang Đan mang tới một bát trà nóng và đặt xuống bên cạnh Hạ Văn Bân. Hai người uống trà mà không nói gì thêm. Tình đồng hành trên đường cát nhiều khi chỉ cần một bát trà đúng lúc.

- Ngày mai đi sớm, tối nay ai cũng phải ngủ đủ giấc của ca mình. - Hạ Văn Bân khép sổ và nói câu cuối cùng trước khi đứng dậy. Mấy người quanh lửa gật đầu rồi tản về chỗ nằm của từng tốp.

Hạ Văn Bân tới hang đá cổ sau bão khi gió tây bắc thổi cát mịn qua khe cửa. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.

Ở hang đá cổ sau bão, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Hạ Văn Bân phủi cát trên vai áo rồi gọi Quách Thiết Ngưu lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.

- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Hạ Văn Bân nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. Quách Thiết Ngưu gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.

Thạch Tiểu Thạch kiểm lại túi kinh rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.

Đàn lạc đà nằm rạp thành vòng ngoài, cổ ngẩng cao và tai luôn quay về phía gió. Chúng nhai chậm, mắt lim dim, nhưng chỉ một tiếng động lạ cũng đủ làm cả đàn ngẩng đầu cùng lúc. Người phu xe già nói thú đi cát nghe đất giỏi hơn người.

- Đoạn đường này trước kia có ai trú đêm chưa. - Hạ Văn Bân hỏi người dẫn đường của trạm. Người kia đáp đã lâu không ai dám ở lâu, chỉ ghé lấy nước rồi đi ngay. Câu trả lời ngắn mà làm mấy phu xe trẻ im hẳn.

Bữa ăn của đoàn chỉ có bánh khô, thịt muối và trà nóng pha trong ấm sắt. Mã Lục chia phần đều cho từng tốp, ai cũng nhận phần mình rồi ăn trong im lặng. Tiếng nhai bánh khô giòn tan nghe rõ giữa khoảng cát rộng.

Hạ Văn Bân mở đèn dầu ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.

Khi lửa trại cháy đều, mấy người ngồi gần nhau hơn để tránh gió. Câu chuyện quay về hàng hóa, tiền công và ngày về, những chuyện trần thế làm người ta tạm quên nỗi sợ mơ hồ. Chỉ có Quách Thiết Ngưu thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nghe ngóng phía ngoài vòng lửa.

Gió mang theo tiếng cát trượt trên sườn cồn, nghe như có bàn chân rất nhẹ đi qua. Hạ Văn Bân ngồi yên nghe hết một hồi lâu mới phân biệt được tiếng cát và tiếng thú. Đêm ở sa mạc dạy người ta kiên nhẫn trước khi kết luận.

Đêm đó, Hạ Văn Bân là người cuối cùng rời khỏi đống lửa. Ông nhìn lại một lượt người và hàng hóa rồi mới về chỗ nằm. Trong đầu ông, việc của ngày mai đã xếp thành hàng rõ ràng.

Chương khác

Xem thêm