BẠCH CỐT TINH TRONG ĐỘNG ĐÔN HOÀNG - Chương 49: Qua tử địa lần cuối
Ngày 12/10/1934, đường chính về Gia Dục Quan. Đó là mốc thời gian Cố Hành Chu ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối…
Nội dung chương
Ngày 12/10/1934, đường chính về Gia Dục Quan. Đó là mốc thời gian Cố Hành Chu ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu với sổ đoàn và lời khai của người trong cuộc. Đoàn Thẩm Ký lúc này vẫn giữ đủ lệ cũ: việc gì cũng có người chứng kiến, vật gì cũng có người giữ, lời gì cũng phải hỏi lại lần thứ hai.Đoàn lên đường về bằng đường chính đã thông, đi ngang vành tử địa ở khoảng cách xa. Lạc đà đi bình thản không còn chùn chân và không còn tiếng lách cách nào trong đêm gác của Cố Hành Chu dù tay anh còn treo băng. Anh ghi vào sổ gác một dòng ngắn: tử địa yên.
- Hàng hóa có ướt hay mốc thì còn cứu được, người mất thì không. - Cố Hành Chu nói câu ấy với giọng rất bình thản. Mấy phu xe nghe xong đều cúi đầu, vì ai cũng hiểu chuyến đi này đã khác hẳn những chuyến trước.
Thạch Tiểu Thạch buộc lại dây yên cho con lạc đà đầu đàn, kiểm tra chỗ da bị cọ xát. Con thú quỳ gối chịu đựng, thỉnh thoảng quay đầu nhìn chủ bằng con mắt ướt. Đi cát lâu, người và thú hiểu nhau qua những việc nhỏ như thế.
- Đoạn đường này trước kia có ai trú đêm chưa. - Cố Hành Chu hỏi người dẫn đường của trạm. Người kia đáp đã lâu không ai dám ở lâu, chỉ ghé lấy nước rồi đi ngay. Câu trả lời ngắn mà làm mấy phu xe trẻ im hẳn.
Cố Hành Chu đứng trên một mô đá thấp nhìn bao quát cả đoàn. Từ trên cao, người và lạc đà chỉ là những chấm nhỏ giữa biển cát mênh mông. Ông chợt thấy chuyến hàng này nhỏ bé biết chừng nào so với vùng đất đã nuốt không biết bao nhiêu đoàn người vô danh.
Một phu xe trẻ hỏi vì sao phải tụng kinh cho những bộ hài cốt không quen biết. Cố Hành Chu đáp rằng người sống làm việc tử tế cho người khuất thì lòng mình yên. Lòng yên thì tay không run và mắt nhìn rõ hơn trong đêm tối.
Cố Hành Chu nhớ lại lời dặn của Tang Đan về tử địa quanh vùng này. Hài cốt người và thú nằm lẫn trong cát hàng trăm năm không ai nhận. Đất như thế giữ âm khí nặng, người yếu bóng vía đi qua dễ sinh bệnh và mê sảng.
Thạch Tiểu Thạch rắc một vòng tro bếp quanh chỗ để hàng quý. Tro giữ dấu chân của bất cứ ai tới gần trong đêm, sáng ra nhìn là biết. Mẹo này do phu xe già truyền lại và đã cứu đoàn khỏi mất trộm hai lần.
Hồ Vĩnh Phúc đã đi bộ trở lại cùng tốp của mình, đoàn còn 12 người và 30 con lạc đà về tới trạm nghỉ đầu tiên an toàn.
Trời về chiều, cát đổi màu từ trắng sang vàng sẫm rồi xám lạnh. Cố Hành Chu cho đoàn thu dọn sớm hơn thường lệ một khắc. Ai cũng hiểu lý do mà không cần nói thành lời.
- Cát hôm nay lạ lắm, đi mãi mà dấu chân cũ vẫn còn nguyên. - La Đại Dũng nói nhỏ khi quay lại trại. Cố Hành Chu bảo mọi người ghi nhớ nhận xét ấy, vì dấu vết trên cát là thứ chữ viết trung thực nhất của sa mạc.
Cố Hành Chu tới đường chính về Gia Dục Quan khi nắng hanh rót xuống mặt cát trắng xóa. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.
Trong lúc chờ đoàn tập hợp, Cố Hành Chu hỏi thăm Tang Đan về đoạn đường sắp tới. Câu trả lời gồm toàn tên giếng, tên cồn và những chỗ cát lún phải tránh. Ông ghi hết vào trí nhớ theo thứ tự trước sau.
- Ai thấy điều gì lạ thì báo ngay cho người gác, đừng tự đi xem một mình. - Lệnh của Cố Hành Chu được truyền qua từng tốp. Thạch Tiểu Thạch nghe xong ôm chặt bó củi vào ngực và đi sát bên Mã Lục.
- Ngày mai đi sớm, tối nay ai cũng phải ngủ đủ giấc của ca mình. - Cố Hành Chu khép sổ và nói câu cuối cùng trước khi đứng dậy. Mấy người quanh lửa gật đầu rồi tản về chỗ nằm của từng tốp.
- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Cố Hành Chu nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. Thạch Tiểu Thạch gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.
Hậu quả của việc này được Cố Hành Chu ghi lại ngay trong đêm. Sổ dữ kiện của đoàn thêm một dòng mới: Hậu quả sau cao trào khóa: không hiện tượng nào nữa tới thời điểm này; số người 12, lạc đà 30 giữ nguyên; Cố Hành Chu còn bó tay trái. Dòng chữ ngắn mà nặng, vì từ nay mọi quyết định của đoàn đều phải đối chiếu với nó.
Việc phân nước được làm rất nghiêm trong đoàn. Mỗi người một phần, lạc đà uống theo lượt, phần dự trữ khóa trong thùng gỗ không ai tự ý mở. Cố Hành Chu đứng nhìn tới lượt cuối cùng mới rời giếng.
Cố Hành Chu đi một vòng quanh chỗ nghỉ, xem xét nền đất và hướng gió. Nơi nào cát xám hơn nơi khác, ông đều dừng lại nhìn lâu hơn một chút. Kinh nghiệm nhiều năm dạy ông rằng đất lạ thì phải hỏi người già và nhìn dấu chân thú trước.
Phía xa, dãy núi đá đen sẫm đứng im như một bức tường không cửa. Cố Hành Chu nhìn về hướng ấy rất lâu. Ông biết điểm đến của đoàn nằm ngay dưới chân bức tường đá đó, và cũng biết mọi lời đồn khó nghe nhất đều gắn với nơi ấy.
Khi lửa trại cháy đều, mấy người ngồi gần nhau hơn để tránh gió. Câu chuyện quay về hàng hóa, tiền công và ngày về, những chuyện trần thế làm người ta tạm quên nỗi sợ mơ hồ. Chỉ có Thạch Tiểu Thạch thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nghe ngóng phía ngoài vòng lửa.
Tang Đan kiểm lại thùng gỗ đựng trà rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.
Tang Đan kể rằng những người đi cát lâu năm đều thuộc một lệ chung. Gặp hài cốt vô danh bên đường thì vùi lại tử tế, gặp người lạ ban đêm thì hỏi rõ lai lịch trước khi cho vào trại. Lệ ấy không ghi trong sổ nào mà truyền miệng qua nhiều thế hệ phu xe.
Khi đoàn dừng nghỉ, La Đại Dũng nhóm bếp ở chỗ khuất gió và đào hố cát đặt nồi. Khói bếp bay ngang mặt đất rồi tan nhanh. Mùi trà nóng làm không khí bớt căng hơn một chút.
Có lúc gió ngừng hẳn, im lặng dày tới mức nghe được tiếng tim mình đập. Cố Hành Chu giữ nguyên tư thế ngồi và chờ cho qua hết cơn im lặng ấy. Ở tử địa, im lặng quá lâu cũng là một dấu hiệu phải ghi nhớ.
Ở đường chính về Gia Dục Quan, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Cố Hành Chu phủi cát trên vai áo rồi gọi Thạch Tiểu Thạch lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.
Cố Hành Chu quan sát cách Thạch Tiểu Thạch nói chuyện với dân trạm địa phương. Hỏi đường phải hỏi hai người khác nhau, hai câu trả lời khớp nhau mới đáng tin. Đó là lệ của thương đoàn đi xa, ông đã dạy cho lớp trẻ nhiều lần.
Cố Hành Chu tới đường chính về Gia Dục Quan khi cát bay sát mặt đất như một lớp khói mỏng. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.
Ở đường chính về Gia Dục Quan, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Cố Hành Chu phủi cát trên vai áo rồi gọi Hồ Vĩnh Phúc lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.
- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Cố Hành Chu nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. Hồ Vĩnh Phúc gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.
Quách Thiết Ngưu kiểm lại đèn dầu rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.
Đàn lạc đà nằm rạp thành vòng ngoài, cổ ngẩng cao và tai luôn quay về phía gió. Chúng nhai chậm, mắt lim dim, nhưng chỉ một tiếng động lạ cũng đủ làm cả đàn ngẩng đầu cùng lúc. Người phu xe già nói thú đi cát nghe đất giỏi hơn người.
Bữa ăn của đoàn chỉ có bánh khô, thịt muối và trà nóng pha trong ấm sắt. Hạ Văn Bân chia phần đều cho từng tốp, ai cũng nhận phần mình rồi ăn trong im lặng. Tiếng nhai bánh khô giòn tan nghe rõ giữa khoảng cát rộng.
Cố Hành Chu mở tấm chăn len dày ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.
Khi lửa trại cháy đều, mấy người ngồi gần nhau hơn để tránh gió. Câu chuyện quay về hàng hóa, tiền công và ngày về, những chuyện trần thế làm người ta tạm quên nỗi sợ mơ hồ. Chỉ có Hồ Vĩnh Phúc thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nghe ngóng phía ngoài vòng lửa.
- Đêm nay chia gác làm ba ca, không ai gác một mình. - Cố Hành Chu dặn và nhìn từng người một lượt. Lệnh này từ mấy ngày nay không còn ai cười nữa. Người nhận ca đầu ôm chăn ra ngồi cạnh đống lửa chưa tàn.
Gió mang theo tiếng cát trượt trên sườn cồn, nghe như có bàn chân rất nhẹ đi qua. Cố Hành Chu ngồi yên nghe hết một hồi lâu mới phân biệt được tiếng cát và tiếng thú. Đêm ở sa mạc dạy người ta kiên nhẫn trước khi kết luận.
Cố Hành Chu đứng dậy, phủi cát trên đầu gối và đi về phía tốp của mình. Sau lưng ông, trại đêm yên tĩnh trở lại. Chỉ còn tiếng lạc đà nhai cỏ khô đều đều trong bóng tối.