BẠCH CỐT TINH TRONG ĐỘNG ĐÔN HOÀNG - Chương 9: Truyền thuyết Bạch Cốt Phu Nhân

Tối 15/09/1934, trại đêm gần phế thôn. Đó là mốc thời gian Tang Đan ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu với sổ…

Nội dung chương

Tối 15/09/1934, trại đêm gần phế thôn. Đó là mốc thời gian Tang Đan ghi vào trí nhớ trước tiên, vì mọi việc xảy ra trong ngày đều phải đối chiếu với sổ đoàn và lời khai của người trong cuộc. Đoàn Thẩm Ký lúc này vẫn giữ đủ lệ cũ: việc gì cũng có người chứng kiến, vật gì cũng có người giữ, lời gì cũng phải hỏi lại lần thứ hai.Trước bếp lửa, Tang Đan kể truyền thuyết Bạch Cốt Phu Nhân vùng Tây Bắc: hài cốt một người phụ nữ chết oan nơi tử địa. Xương không tan, tự gắn bằng tơ nhện độc và rêu đá, biết mượn da mọc thịt tạm thời để lừa lòng trắc ẩn người qua đường. Ông nhấn mạnh da mượn không có hơi ấm, người hiện hình không thở ra hơi và tay lạnh như đá giếng.

Trời về chiều, cát đổi màu từ trắng sang vàng sẫm rồi xám lạnh. Tang Đan cho đoàn thu dọn sớm hơn thường lệ một khắc. Ai cũng hiểu lý do mà không cần nói thành lời.

Tang Đan tới trại đêm gần phế thôn khi gió đổi chiều mang theo mùi đất khô và mùi phân lạc đà. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.

Trong lúc chờ đoàn tập hợp, Tang Đan hỏi thăm Hạ Văn Bân về đoạn đường sắp tới. Câu trả lời gồm toàn tên giếng, tên cồn và những chỗ cát lún phải tránh. Ông ghi hết vào trí nhớ theo thứ tự trước sau.

Đàn lạc đà nằm rạp thành vòng ngoài, cổ ngẩng cao và tai luôn quay về phía gió. Chúng nhai chậm, mắt lim dim, nhưng chỉ một tiếng động lạ cũng đủ làm cả đàn ngẩng đầu cùng lúc. Người phu xe già nói thú đi cát nghe đất giỏi hơn người.

Hạ Văn Bân thử độ sâu của cát bằng một cây gậy dài. Gậy lún xuống gần một gang ở chỗ cát xám, trong khi chỗ cát vàng bên cạnh chỉ lún nửa gang. Cả nhóm lặng lẽ vòng tránh vùng cát xám ấy.

Tang Đan đứng trên một mô đá thấp nhìn bao quát cả đoàn. Từ trên cao, người và lạc đà chỉ là những chấm nhỏ giữa biển cát mênh mông. Ông chợt thấy chuyến hàng này nhỏ bé biết chừng nào so với vùng đất đã nuốt không biết bao nhiêu đoàn người vô danh.

- Đoạn đường này trước kia có ai trú đêm chưa. - Tang Đan hỏi người dẫn đường của trạm. Người kia đáp đã lâu không ai dám ở lâu, chỉ ghé lấy nước rồi đi ngay. Câu trả lời ngắn mà làm mấy phu xe trẻ im hẳn.

Ông không nói thêm cách nhận diện nào khác, và dặn đoàn từ nay gặp người lạ xin cứu phải gọi ông trước.

Triệu Tam mang tới một bát trà nóng và đặt xuống bên cạnh Tang Đan. Hai người uống trà mà không nói gì thêm. Tình đồng hành trên đường cát nhiều khi chỉ cần một bát trà đúng lúc.

Tang Đan nhớ lại lời dặn của Tang Đan về tử địa quanh vùng này. Hài cốt người và thú nằm lẫn trong cát hàng trăm năm không ai nhận. Đất như thế giữ âm khí nặng, người yếu bóng vía đi qua dễ sinh bệnh và mê sảng.

Ánh đèn dầu trong lều chao nghiêng theo gió lùa qua khe vải. Tang Đan lấy tay che miệng đèn và nhìn ra ngoài qua khe hở. Bên ngoài chỉ có cát, đá và mấy đống hàng phủ bạt im lìm.

- Hàng hóa có ướt hay mốc thì còn cứu được, người mất thì không. - Tang Đan nói câu ấy với giọng rất bình thản. Mấy phu xe nghe xong đều cúi đầu, vì ai cũng hiểu chuyến đi này đã khác hẳn những chuyến trước.

- Ngày mai đi sớm, tối nay ai cũng phải ngủ đủ giấc của ca mình. - Tang Đan khép sổ và nói câu cuối cùng trước khi đứng dậy. Mấy người quanh lửa gật đầu rồi tản về chỗ nằm của từng tốp.

Thạch Tiểu Thạch buộc lại dây yên cho con lạc đà đầu đàn, kiểm tra chỗ da bị cọ xát. Con thú quỳ gối chịu đựng, thỉnh thoảng quay đầu nhìn chủ bằng con mắt ướt. Đi cát lâu, người và thú hiểu nhau qua những việc nhỏ như thế.

Phía xa, dãy núi đá đen sẫm đứng im như một bức tường không cửa. Tang Đan nhìn về hướng ấy rất lâu. Ông biết điểm đến của đoàn nằm ngay dưới chân bức tường đá đó, và cũng biết mọi lời đồn khó nghe nhất đều gắn với nơi ấy.

Hậu quả của việc này được Tang Đan ghi lại ngay trong đêm. Sổ dữ kiện của đoàn thêm một dòng mới: Cơ chế Hóa Cốt Sinh Cơ vào sổ ở mức truyền thuyết do Tang Đan kể; dấu hiệu nhỏ khóa được nêu: không hơi ấm, không hơi thở, tay lạnh. Dòng chữ ngắn mà nặng, vì từ nay mọi quyết định của đoàn đều phải đối chiếu với nó.

Gió mang theo tiếng cát trượt trên sườn cồn, nghe như có bàn chân rất nhẹ đi qua. Tang Đan ngồi yên nghe hết một hồi lâu mới phân biệt được tiếng cát và tiếng thú. Đêm ở sa mạc dạy người ta kiên nhẫn trước khi kết luận.

Thạch Tiểu Thạch rắc một vòng tro bếp quanh chỗ để hàng quý. Tro giữ dấu chân của bất cứ ai tới gần trong đêm, sáng ra nhìn là biết. Mẹo này do phu xe già truyền lại và đã cứu đoàn khỏi mất trộm hai lần.

Một phu xe trẻ hỏi vì sao phải tụng kinh cho những bộ hài cốt không quen biết. Tang Đan đáp rằng người sống làm việc tử tế cho người khuất thì lòng mình yên. Lòng yên thì tay không run và mắt nhìn rõ hơn trong đêm tối.

Khi lửa trại cháy đều, mấy người ngồi gần nhau hơn để tránh gió. Câu chuyện quay về hàng hóa, tiền công và ngày về, những chuyện trần thế làm người ta tạm quên nỗi sợ mơ hồ. Chỉ có Thạch Tiểu Thạch thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nghe ngóng phía ngoài vòng lửa.

Đêm xuống rất nhanh ở sa mạc, cái lạnh ập tới ngay sau vệt nắng cuối cùng. Tang Đan khoác thêm áo bông và ngồi gần lửa hơn. Ông lật sổ ra ghi lại những việc đã xảy ra trong ngày bằng nét chữ nhỏ và đều.

Tang Đan đi một vòng quanh chỗ nghỉ, xem xét nền đất và hướng gió. Nơi nào cát xám hơn nơi khác, ông đều dừng lại nhìn lâu hơn một chút. Kinh nghiệm nhiều năm dạy ông rằng đất lạ thì phải hỏi người già và nhìn dấu chân thú trước.

Bữa ăn của đoàn chỉ có bánh khô, thịt muối và trà nóng pha trong ấm sắt. Triệu Tam chia phần đều cho từng tốp, ai cũng nhận phần mình rồi ăn trong im lặng. Tiếng nhai bánh khô giòn tan nghe rõ giữa khoảng cát rộng.

Đá ở vùng này giữ nóng lâu và nứt ra những vệt đen mảnh. Tang Đan nhặt một mảnh đá lên xem rồi đặt trả lại chỗ cũ. Ông không muốn mang theo bất cứ thứ gì nhặt được quanh vùng đất có hài cốt vô danh.

- Cát hôm nay lạ lắm, đi mãi mà dấu chân cũ vẫn còn nguyên. - Triệu Tam nói nhỏ khi quay lại trại. Tang Đan bảo mọi người ghi nhớ nhận xét ấy, vì dấu vết trên cát là thứ chữ viết trung thực nhất của sa mạc.

Hạ Văn Bân kiểm lại bó đuốc rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.

Tang Đan tới trại đêm gần phế thôn khi bầu trời cao và trong, sao hiện rõ từng chòm một. Việc đầu tiên ông làm là đếm lại người và lạc đà theo thói quen của đoàn buôn. Con số khớp với sổ thì lòng mới yên được một nửa.

Ở trại đêm gần phế thôn, cát lọt vào mọi khe hở của áo quần và giày vải. Tang Đan phủi cát trên vai áo rồi gọi Thạch Tiểu Thạch lại gần để dặn việc. Giọng ông giữ mức vừa đủ nghe, không muốn làm cả trại chú ý.

- Việc hôm nay phải xong trước khi trời tối hẳn. - Tang Đan nói và chỉ tay về phía đoàn lạc đà đang được dỡ hàng. Thạch Tiểu Thạch gật đầu, quay đi truyền lại cho tốp của mình.

Mã Lục kiểm lại tấm chăn len dày rồi ghi thêm một dòng vào giấy nhớ. Mực tàu gặp gió khô rất mau đặc, phải chấm nhiều lần mới viết tròn nét. Tờ giấy được gấp tư và cất vào ngực áo.

Tang Đan mở bó đuốc ra xem lại, đối chiếu từng khoản bằng đầu ngón tay. Sổ sách của đoàn buôn là mạng người thứ hai, mất sổ là mất đường về. Ông ghi thêm ngày tháng ở góc trang rồi mới khép lại.

- Đêm nay chia gác làm ba ca, không ai gác một mình. - Tang Đan dặn và nhìn từng người một lượt. Lệnh này từ mấy ngày nay không còn ai cười nữa. Người nhận ca đầu ôm chăn ra ngồi cạnh đống lửa chưa tàn.

Mã Lục kể rằng những người đi cát lâu năm đều thuộc một lệ chung. Gặp hài cốt vô danh bên đường thì vùi lại tử tế, gặp người lạ ban đêm thì hỏi rõ lai lịch trước khi cho vào trại. Lệ ấy không ghi trong sổ nào mà truyền miệng qua nhiều thế hệ phu xe.

Việc phân nước được làm rất nghiêm trong đoàn. Mỗi người một phần, lạc đà uống theo lượt, phần dự trữ khóa trong thùng gỗ không ai tự ý mở. Tang Đan đứng nhìn tới lượt cuối cùng mới rời giếng.

Trong lúc chờ đoàn tập hợp, Tang Đan hỏi thăm Mã Lục về đoạn đường sắp tới. Câu trả lời gồm toàn tên giếng, tên cồn và những chỗ cát lún phải tránh. Ông ghi hết vào trí nhớ theo thứ tự trước sau.

Khi đoàn dừng nghỉ, Triệu Tam nhóm bếp ở chỗ khuất gió và đào hố cát đặt nồi. Khói bếp bay ngang mặt đất rồi tan nhanh. Mùi trà nóng làm không khí bớt căng hơn một chút.

Tang Đan quan sát cách Thạch Tiểu Thạch nói chuyện với dân trạm địa phương. Hỏi đường phải hỏi hai người khác nhau, hai câu trả lời khớp nhau mới đáng tin. Đó là lệ của thương đoàn đi xa, ông đã dạy cho lớp trẻ nhiều lần.

Tang Đan đứng dậy, phủi cát trên đầu gối và đi về phía tốp của mình. Sau lưng ông, trại đêm yên tĩnh trở lại. Chỉ còn tiếng lạc đà nhai cỏ khô đều đều trong bóng tối.

Chương khác

Xem thêm