BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 15: Sương Đỏ Lần Đầu Ở Thung Lũng

Rạng sáng ngày hai mươi mốt tháng mười, khi Lý Thanh Huyền vừa mở cửa phòng sau một đêm gần như không ngủ. Triệu Đại Sơn đã đứng chờ ở sân miếu. Ông tiều…

Nội dung chương

Rạng sáng ngày hai mươi mốt tháng mười, khi Lý Thanh Huyền vừa mở cửa phòng sau một đêm gần như không ngủ. Triệu Đại Sơn đã đứng chờ ở sân miếu. Ông tiều phu tới sớm hơn cả giờ đốn trúc thường ngày, gánh dây thừng chưa mang theo, dao rựa cũng không đeo bên hông. Chỉ có một cây gậy trúc cầm trong tay và nét mặt nghiêm lại khác hẳn buổi sáng hai hôm trước khi ông gọi Thanh Huyền ra xem dấu chân cáo ngoài tường. Ông nói đêm qua về làng. Gần sáng ông dậy sớm định lên núi thì đứng ở đầu đường mòn nhìn lên, thấy dưới thung lũng sâu có một thứ sương không giống sương mọi ngày. Ông không dám chắc mắt mình trong bóng tối có nhìn nhầm hay không, nên lên thẳng miếu gọi người giữ miếu ra mỏm đá sau miếu mà xem tận mắt khi trời vừa sáng.

Mỏm đá sau cổ miếu là một phiến đá lớn nhô ra ở sườn núi phía sau chính điện, nơi người giữ miếu vẫn đứng nhìn xuống thung lũng sâu mỗi khi cần xem thời tiết dưới chân núi trước một ngày làm việc trên cao. Từ mỏm đá ấy, cả thung lũng mở ra ở phía dưới: rừng trúc phủ kín hai sườn, một con suối nhỏ chạy ở đáy thung mà ngày thường chỉ nghe tiếng chứ ít khi nhìn thấy mặt nước. Và xa hơn nữa là những khe đá tối nơi rừng trúc thưa dần về phía cuối thung. Buổi sáng thường ngày, thung lũng đầy sương trắng, sương dâng từ đáy thung lên chậm rãi, trắng đục và lạnh. Tới khi nắng lên cao mới tan dần từ phía trên xuống.

Sáng nay sương dưới thung lũng không trắng.

Thanh Huyền đứng trên mỏm đá, tay vịn vào một thân trúc mọc ở mép đá, nhìn xuống một lúc lâu cho mắt quen dần với ánh sáng còn yếu của rạng sáng. Ban đầu anh chỉ thấy sương vẫn là sương, một biển hơi ẩm mênh mông phủ kín đáy thung như mọi buổi sáng anh từng nhìn từ ngày giữ miếu tới nay. Nhưng khi nắng đầu ngày vừa chạm tới những ngọn trúc cao nhất ở sườn đối diện, và ánh sáng xiên xuống mặt sương ở một góc thấp, anh nhìn thấy rõ ràng một điều khác hẳn: ở tầng sương thấp nhất. Sát mặt rừng trúc dưới đáy thung, có một lớp sương mang màu hồng nhạt đang bò chậm giữa rừng trúc, khác hẳn màu trắng của lớp sương ở phía trên nó.

Màu hồng ấy rất nhạt. Nhạt tới mức nếu nắng lên cao thêm một chút nữa, hoặc nếu người nhìn không đứng yên đủ lâu, nó sẽ lẫn hẳn vào màu trắng của sương thường và không còn phân biệt được nữa. Nhưng trong ánh sáng xiên của rạng sáng, nó hiện lên thành một dải màu riêng, mỏng, dài, bò chậm theo chiều của đáy thung từ phía khe đá xa nhất về hướng dưới chân núi của cổ miếu. Chậm tới mức phải nhìn một lúc lâu mới nhận ra nó thật sự đang di chuyển chứ không nằm yên. Nó không bốc lên cao như sương thường khi gặp nắng. Nó nằm sát xuống, len qua những gốc trúc ở tầng thấp nhất của rừng, như một thứ hơi ẩm nặng hơn sương thường, không tan đi dù nắng đã bắt đầu xuống tới sườn núi.

- Thấy chưa? - Triệu Đại Sơn nói khẽ, như sợ tiếng nói lớn sẽ làm thứ ở dưới thung nghe thấy. - Sương trắng thì ở trên. Cái sắc hồng ở dưới mới là cái tôi gọi cậu ra xem. Tôi đứng ở đầu đường mòn dưới làng nhìn lên cũng thấy đúng một dải như thế, còn tưởng mắt mình hoa vì dậy sớm.

Thanh Huyền gật đầu mà mắt vẫn không rời đáy thung. Anh hỏi Đại Sơn đã từng thấy sương màu này bao giờ chưa. Ông tiều phu lắc đầu ngay, không cần nghĩ lâu. Mấy chục năm sống dưới chân núi Nga Mi, đốn trúc qua không biết bao nhiêu buổi rạng sáng trong thung lũng này, ông đã thấy sương trắng dày tới mức không nhìn thấy bàn tay mình khi đưa ra trước mặt. Thấy sương vàng nhạt những hôm trời sắp đổ mưa lớn, thấy cả sương xám tro trong những ngày cuối thu lạnh nhất. Nhưng sương mang màu hồng như sáng nay. Nằm thành một lớp riêng ở đáy thung và bò chậm giữa rừng trúc như một vật còn sống, thì đây là lần đầu tiên trong đời ông nhìn thấy.

Hai người đứng yên trên mỏm đá thêm một lúc nữa thì thấy việc thứ hai của buổi sáng hôm ấy. Ở mép của dải sương hồng nhạt, phía gần khe đá tối ở cuối thung, có một đàn cáo đang đi thành hàng. Chúng hiện ra từng con một từ trong lớp sương thấp, đi nối nhau theo một đường cong men theo mép sương, con trước con sau giữ một khoảng cách đều nhau, đầu cúi thấp, đuôi kéo dài phía sau. Bước đi chậm và đều như đang đi theo một lối mòn quen thuộc dưới chân chứ không phải đang chạy trốn hay đang rượt đuổi con mồi nào. Từ mỏm đá nhìn xuống. Đàn cáo chỉ là những bóng nhỏ màu xám nâu di chuyển giữa rừng trúc xanh sẫm và dải sương hồng nhạt, nhỏ tới mức nếu chúng đứng yên. Thanh Huyền đã không nhận ra chúng giữa những gốc trúc ở đáy thung.

Đàn cáo đi hết đường cong ở mép sương rồi lần lượt khuất vào khe đá tối ở phía cuối thung, con cuối cùng biến mất sau một mỏm đá phủ trúc như thể chưa từng có đàn thú nào đi qua đó. Từ lúc chúng hiện ra tới lúc chúng khuất hẳn, không có một tiếng kêu nào vọng lên tới mỏm đá. Rừng trúc dưới thung vẫn yên, lớp sương hồng nhạt vẫn bò chậm theo đáy thung, nắng vẫn đang lên dần trên sườn núi đối diện. Mọi việc diễn ra lặng lẽ tới mức Thanh Huyền phải tự hỏi một lần nữa xem mắt mình có nhìn nhầm không, giống hệt cảm giác của anh trong đêm nghe ba tiếng gõ ở tòa sen. Nhưng lần này anh không đứng một mình. Bên cạnh anh là một người tiều phu đã sống mấy chục năm trên ngọn núi này, và người ấy cũng vừa nhìn thấy đúng những gì anh thấy.

- Cáo đi thành hàng như thế, tôi cũng ít thấy lắm. - Đại Sơn nói, giọng ông trầm xuống. - Cáo thường đi lẻ, giỏi lắm thì mẹ dẫn con đi một đoạn ngắn. Đi thành hàng dài, con trước con sau đều nhau, đi ở mép sương lúc rạng sáng thế này, không kêu một tiếng, không con nào rẽ ra khỏi hàng... nó giống như cả đàn đang dời đi một lượt tới một chỗ nào đó, chứ không phải đi kiếm ăn.

Thanh Huyền không đáp ngay. Trong đầu anh, những việc rời nhau của mấy ngày qua tự tìm tới nhau mà anh không cần cố nối: tin gà vịt bị cắn chết với hàng rào không hề bị phá mà cô giáo mang lên miếu. Vòng dấu chân cáo què đi trọn quanh tường miếu và dừng lâu nhất ở phía sau gian tháp, ba tiếng gõ trong tòa sen mà anh đã giấu sư phụ. Và sáng nay là lớp sương hồng nhạt dưới đáy thung cùng một đàn cáo đi thành hàng ở mép sương rồi khuất vào khe đá Anh không kết luận được gì từ những việc ấy. Vì mỗi việc đứng riêng vẫn có thể có một cách giải thích thường tình. Nhưng đặt cạnh nhau trong đầu một người giữ miếu đã mấy đêm không ngủ yên, chúng không còn nhẹ như khi đứng riêng nữa.

Hai người đứng trên mỏm đá cho tới khi nắng lên cao hẳn và màu hồng của lớp sương dưới đáy thung nhạt dần đi, lẫn vào màu trắng của sương thường, không còn phân biệt được nữa bằng mắt người từ trên cao nhìn xuống. Đàn cáo không quay lại. Khe đá ở cuối thung nằm yên trong bóng trúc rậm. Đại Sơn nói có thể lớp sương ấy vẫn còn ở dưới đó, chỉ là nắng lên thì mắt người không thấy được màu của nó nữa. Cũng như nhiều thứ dưới thung lũng này chỉ lộ ra vào đúng một lúc rạng sáng rồi giấu mình đi suốt phần ngày còn lại.

Trên đường từ mỏm đá quay vào miếu, Thanh Huyền hỏi Đại Sơn một câu cuối: thung lũng sâu ấy, người làng có thường xuống tới đáy không. Đại Sơn lắc đầu. Người làng chỉ xuống tới lưng chừng thung để lấy củi và hái măng ở những chỗ rừng trúc còn thưa. Phần đáy thung và những khe đá ở cuối thung thì từ đời ông nội của ông đã không ai xuống tới, vì dưới ấy trúc rậm, đá trơn. Sương quanh năm không tan hết và thú rừng tụ về đó nhiều hơn bất cứ chỗ nào khác trên núi. Nghe ông nói vậy. Thanh Huyền ghi nhớ thêm một điều vào đầu: thung lũng sâu là nơi đàn cáo ở, là nơi lớp sương lạ bò qua, và là nơi không một người làng nào thật sự biết rõ bên trong có những gì.

Về tới sân miếu, Thanh Huyền vào chính điện thắp hương buổi sáng rồi ngồi xuống bên sổ trực. Lần này anh ghi đầy đủ, không giấu một chữ nào. Anh ghi: rạng sáng ngày hai mươi mốt tháng mười, cùng tiều phu Triệu Đại Sơn ra mỏm đá sau miếu, thấy dưới thung lũng sâu một lớp sương hồng nhạt khác hẳn sương trắng thường ngày, bò chậm giữa rừng trúc ở đáy thung. Và một đàn cáo đi thành hàng ở mép sương rồi khuất vào khe đá ở cuối thung Anh ghi rõ màu sương là hồng nhạt theo mắt thấy lúc rạng sáng, không ghi quá lên một chữ nào. Và ghi rõ đàn cáo chỉ được nhìn từ xa, không đếm được. Không rõ trong đàn có con nào mang dấu chân què như vòng dấu quanh tường miếu hai hôm trước hay không.

Ghi xong, anh ngồi yên một lúc với cuốn sổ mở trước mặt. Việc của buổi sáng nay anh đã ghi trọn và không giấu ai, người trong miếu ai đọc sổ cũng sẽ thấy. Chỉ có điều, khi đặt bút viết dòng cuối của trang, trong lòng anh vẫn còn nguyên một việc khác của hai đêm trước chưa hề có một dòng nào trong cuốn sổ này, một việc mà sáng nay. Đứng trên mỏm đá nhìn đàn cáo đi thành hàng dưới lớp sương lạ, anh thấy nó nặng hơn hẳn lúc anh mới nói dối sư phụ tối qua. Nhưng anh vẫn chưa nói ra. Anh khép sổ lại, đứng dậy ra sân làm việc của một ngày mới trong tuần tang, mang theo cảm giác rằng dưới chân ngọn núi mình đang đứng. Có một điều lạ vừa lộ ra một góc rất nhỏ vào lúc rạng sáng rồi lại giấu mình đi, và không ai trong miếu này, kể cả anh, biết được bao giờ nó mới lộ ra lần nữa.

Trước khi rời mỏm đá sáng nay, Triệu Đại Sơn đã nói một câu mà Thanh Huyền ghi thêm vào cuối trang sổ, ghi rõ là lời của người tiều phu. Ông nói: sống ở núi này mấy chục năm, ông chưa thấy sương có màu như máu loãng bao giờ.

Chương khác

Xem thêm