BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 18: Đêm Canh Tháp Thứ 3
Đêm ngày hai mươi hai tháng mười là đêm canh tháp thứ 3 của Lý Thanh Huyền. Sau hai đêm canh đầu, một đêm hoàn toàn yên tĩnh và một đêm có ba tiếng gõ…
Nội dung chương
Đêm ngày hai mươi hai tháng mười là đêm canh tháp thứ 3 của Lý Thanh Huyền. Sau hai đêm canh đầu, một đêm hoàn toàn yên tĩnh và một đêm có ba tiếng gõ trong tòa sen mà anh đã giấu không ghi vào sổ. Đêm canh thứ 3 bắt đầu bằng một sự yên tĩnh quen thuộc tới mức Thanh Huyền gần như tự thuyết phục được mình rằng những đêm còn lại của tuần tang cũng sẽ trôi qua như thế. Anh châm dầu riêng cho đèn gian tháp từ lúc lên đèn, ghi sổ mở đầu đêm theo lệ, kiểm tra niêm tháp một lượt dưới ánh đèn. Và ngồi xuống chiếc ghế gỗ thấp bên gian tháp khi tiếng tụng tối trong chính điện vừa dứt.
Chu Phúc Sinh đêm nay ở lại chính điện lâu hơn thường lệ. Ông hương công vừa xong việc cài chốt cửa chính, tay còn cầm cây đèn lồng đã che kín, đi ngang qua gian tháp thì dừng lại nói chuyện với Thanh Huyền mấy câu trước khi về phòng nghỉ. Ông kể buổi chiều ông đã đi một vòng ngoài tường miếu theo việc mới nhận từ sáng nay, đất ngoài tường đã khô và nhòe gần hết dấu cũ, không có dấu chân mới nào in lên trên lớp đất ấy trong ngày hôm nay. Ông nói việc ấy bằng giọng bình thản của một người báo lại công việc đã làm xong, không thêm một lời lo lắng nào, rồi dặn Thanh Huyền đêm nay sương xuống sớm. Đèn gian tháp phải canh chừng tim đèn cẩn thận hơn mọi đêm.
Hai người đang nói tới đó thì tiếng tru đầu tiên vọng lên từ thung lũng sâu.
Tiếng tru ấy không lớn. Từ gian tháp trong chính điện, qua hai lớp cửa điện và một khoảng sân, nó vọng lên mơ hồ và xa, nhưng hình dáng của nó thì không lẫn vào đâu được: một tiếng cáo tru kéo dài, bắt đầu thấp. Vút lên cao ở giữa, rồi hạ xuống chậm rãi và tắt hẳn, để lại sau nó một khoảng im lặng dài hơn bình thường của rừng trúc về đêm Thanh Huyền và Chu Phúc Sinh cùng ngừng nói. Cả hai người đều nghe thấy. Cả hai người đều biết đó là tiếng gì, vì người sống trên núi Nga Mi lâu năm không ai lại không phân biệt được tiếng cáo tru với tiếng chó làng sủa hay tiếng thú rừng khác kêu trong đêm.
Một lúc lâu sau, tiếng tru thứ hai vọng lên, cũng từ phía thung lũng sâu, dài không kém tiếng đầu, và lần này chừng như có một tiếng khác đáp lại ở xa hơn nữa trong thung, ngắn hơn, rồi cả hai cùng tắt. Sau đó là một hồi tru dài nữa, không còn là một tiếng đơn độc, mà là nhiều tiếng cáo nối nhau, tiếng trước chưa dứt hẳn thì tiếng sau đã cất lên từ một chỗ khác trong bóng tối dưới chân núi. Làm cả thung lũng sâu trong một khoảng thời gian như có một đàn thú đang gọi nhau bằng một nhịp riêng mà người trên núi không hiểu được. Tiếng tru không tiến lại gần miếu. Nó ở yên dưới thung lũng, xa và đều, nhưng nó kéo dài lâu hơn bất cứ tiếng thú rừng nào mà Thanh Huyền từng nghe trong những đêm giữ miếu trước đây.
Chu Phúc Sinh đặt cây đèn lồng xuống thềm điện, đứng yên nghe hết hồi tru ấy rồi mới nói một câu rất khẽ.
- Cáo dưới thung tru như thế này, hồi tôi mới lên miếu làm hương công cũng có nghe một năm. Năm ấy mùa đông về sớm, cáo đói kéo nhau lên gần làng. Nhưng năm nay mới cuối tháng mười, rừng trúc còn chưa hết măng non, cáo chưa tới nỗi đói mà phải tru gọi nhau cả đàn như thế này giữa đêm.
Thanh Huyền không đáp. Anh đứng dậy, đi ra cửa điện và đứng ở hiên chính điện nhìn xuống phía thung lũng. Sân miếu chìm trong sương đêm mỏng, rừng trúc ngoài tường tối đen thành một khối, và dưới chân núi, thung lũng sâu là một vùng tối còn sâu hơn nữa, không nhìn thấy được một ánh sáng nào. Chỉ có tiếng tru thỉnh thoảng lại vọng lên qua lớp sương, dài và buồn. Làm người đứng nghe trên hiên điện thấy rõ mình đang ở phía trên của một thứ rất đông và rất tỉnh thức trong đêm nay. Không con cáo nào lên tới sân. Không tiếng chân nào ngoài tường. Đàn thú ở yên dưới thung lũng của chúng, và chỉ có tiếng tru của chúng là vượt qua được rừng trúc và sương đêm mà lên tới gian tháp.
Khi Thanh Huyền quay vào gian tháp ghi lại việc tiếng cáo tru vào sổ trực, Chu Phúc Sinh vẫn còn đứng ở hiên điện. Chính lúc ấy, việc thứ hai của đêm canh tháp thứ 3 xảy ra, nhỏ hơn tiếng tru rất nhiều, nhưng vì nó xảy ra ngay trong sân miếu yên tĩnh nên nó làm cả hai người cùng giật mình quay lại.
Chuông gió treo ở hiên chính điện tự rung lên. Chuông gió của miếu là một chùm chuông đồng nhỏ treo dưới mái hiên từ nhiều năm nay, ngày thường chỉ kêu khi có gió đi qua sân hoặc khi có người đi dưới hiên làm rung cột gỗ. Đêm nay sân miếu không có gió. Sương nằm yên trên mặt đá sân thành một lớp mỏng không hề gợn, ngọn đèn lồng trong tay Chu Phúc Sinh đứng yên không chao, lá trúc ngoài tường cũng im phăng phắc trong mấy nhịp thở ấy. Vậy mà chùm chuông đồng nhỏ dưới mái hiên lại khẽ rung lên một lần, những chiếc chuông nhỏ chạm vào nhau thành mấy tiếng leng keng rất nhẹ, đều và rõ, rồi nằm yên trở lại.
Chu Phúc Sinh nhìn lên chùm chuông, rồi nhìn ra sân, rồi nhìn lại Thanh Huyền. Ông không nói gì ngay. Hai người đợi thêm một lúc lâu nữa trong im lặng của hiên điện, như thể cả hai đều biết việc mình đang chờ là gì mà không ai muốn nói ra trước. Rồi chùm chuông rung lên lần thứ hai. Vẫn nhẹ như lần đầu, vẫn là mấy tiếng chuông đồng nhỏ chạm vào nhau trong một sân miếu không có một cơn gió nào đi qua, rồi im hẳn. Sau lần thứ hai ấy, chuông gió không rung thêm lần nào nữa trong suốt phần đêm còn lại. Dù Thanh Huyền nhiều lần đổi canh đi ngang qua hiên điện đều cố ý dừng lại nhìn lên chùm chuông và nhìn xuống lớp sương yên trên mặt sân để chắc chắn với chính mình rằng việc anh vừa thấy là có thật.
- Chuông tự rung là điềm khách không mời sắp tới cửa. - Chu Phúc Sinh nói khẽ khi hai người quay vào gian tháp. - Người già trên núi vẫn nói thế. Chuông ở hiên nhà người ta không tự kêu vì gió lạ, nó kêu khi có thứ gì đi qua sân mà mắt người không thấy được, hoặc sắp có người tới mà không phải khách được mời. Tôi giữ chuông miếu này bao nhiêu năm, chuông kêu oan trong đêm không gió, tôi mới thấy đêm nay là lần đáng nhớ nhất.
Thanh Huyền ghi cả hai việc của đêm nay vào sổ trực, ghi tách bạch và rõ ràng như nếp anh vẫn giữ từ đầu tuần tang tới giờ, trừ một việc duy nhất của đêm mười chín mà anh vẫn đang giấu. Anh ghi: đêm ngày hai mươi hai tháng mười, đêm canh tháp thứ 3, từ đầu canh hai, cáo tru từng hồi dài từ thung lũng sâu vọng lên, nhiều tiếng nối nhau, kéo dài qua nhiều canh giờ, không tiến lại gần miếu. Và: cùng đêm, chuông gió ở hiên chính điện tự rung hai lần trong lúc sân miếu không có gió, người chứng kiến có hương công Chu Phúc Sinh đang ở hiên điện. Anh ghi rõ số lần chuông rung là hai lần, không ghi thêm, không ghi bớt, và ghi rõ cả câu nói của Chu Phúc Sinh về điềm khách không mời, đánh dấu đó là lời của ông hương công theo lời người già trên núi. Không phải kết luận của miếu.
Phần đêm còn lại, tiếng cáo tru dưới thung lũng thưa dần. Tới canh tư, chỉ còn một hai tiếng tru đơn lẻ vọng lên cách nhau rất xa, rồi rừng trúc và thung lũng cùng chìm vào im lặng cho tới gần sáng. Thanh Huyền vẫn làm trọn lệ canh của mình: đi vòng kiểm tra gian tháp theo từng canh, ghi sổ đều đặn, châm thêm dầu cho đèn gian tháp đúng phần dầu đã dành riêng cho đêm. Niêm tháp suốt đêm không động. Cửa tháp khép kín như buổi sáng sau lần kiểm có đủ mặt người. Tháp xá lợi nguyên vị sau niêm, và viên xá lợi ngọc bích ở trong tháp vẫn nằm cố định trên bảo tọa của nó như buổi kiểm sáng nay đã xác nhận trước mặt mọi người.
Trước khi về phòng nghỉ, Chu Phúc Sinh còn quay lại gian tháp một lần cuối, tự tay thử lại chốt của cửa điện và nhìn một lượt niêm tháp dưới ánh đèn dầu. Ông nói người giữ cửa và người canh tháp trong một đêm như đêm nay phải làm đúng một việc giống nhau: nghe thấy gì thì nhớ lấy, thấy gì thì ghi lấy, đừng vì sợ mà bớt đi, cũng đừng vì lo mà thêm vào. Ông nói câu ấy rất bình thản, như một lời dặn về công việc thường ngày, rồi cầm đèn lồng đi về phía phòng hương công, bóng ông nhỏ dần trên sân miếu còn đầy sương. Thanh Huyền đứng ở cửa điện nhìn theo một lúc, trong lòng biết rõ câu dặn bình thản ấy, nếu đặt cạnh trang sổ của đêm mười chín trong cuốn sổ trực này. Sẽ nặng tới mức nào đối với người vừa ghi xong trang sổ của đêm nay.
Gần sáng, khi Thanh Huyền ghi dòng cuối của đêm canh tháp thứ 3 vào sổ trực, anh ngồi yên một lúc với trang sổ mở trước mặt. Trang sổ của đêm nay đầy đủ hơn trang sổ của đêm mười chín rất nhiều: tiếng tru có đủ, chuông rung có đủ, người làm chứng có tên rõ ràng. Chỉ có người ghi sổ là tự biết, trong cuốn sổ này vẫn còn thiếu một đêm không bao giờ viết lại cho đầy được nữa nếu anh không tự mình thú nhận. Và khoảng thiếu ấy nằm cách trang sổ của đêm nay đúng ba ngày, yên tĩnh và kín như tòa sen trong chính điện Anh khép sổ lại khi tiếng chuông sớm của miếu vang lên ngoài sân. Đứng dậy mở cửa điện đón ánh sáng đầu tiên của ngày hai mươi ba tháng mười, và tự nhủ đêm canh tháp thứ 3 đã qua như thế: tháp vẫn nguyên. Niêm vẫn nguyên, nhưng dưới thung lũng sâu, đàn cáo đã tru suốt một đêm dài, và trong sân miếu, chuông gió đã tự rung hai lần trong một đêm không có gió.