BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 21: Thanh Huyền Thú Nhận Tiếng Gõ
Sáng ngày hai mươi lăm tháng mười, cổ miếu thức dậy trong một thứ yên tĩnh khác hẳn những buổi sáng của tuần trước. Sương còn nằm thấp trên mặt đá sân,…
Nội dung chương
Sáng ngày hai mươi lăm tháng mười, cổ miếu thức dậy trong một thứ yên tĩnh khác hẳn những buổi sáng của tuần trước. Sương còn nằm thấp trên mặt đá sân, rừng trúc ngoài tường chưa có gió, và hàng dấu chân cáo què ở khoảng đất phía sau gian tháp vẫn còn nguyên dưới mấy hòn đá đánh dấu từ đêm qua. Chờ người trong miếu ra xem lại một lần nữa dưới nắng sớm. Vương Thủ Nhất đã xem dấu xong từ lúc trời vừa hửng, đã nói câu đã tới lúc phải mở tòa sen, và đã quay vào chính điện ngồi yên bên bàn thờ. Không giục giã ai, không ra thêm một lệnh nào khác. Chính sự yên tĩnh ấy làm Lý Thanh Huyền hiểu rằng việc của sáng nay không còn nằm ở hàng dấu ngoài tường nữa. Nó nằm ở trong lòng anh, ở một việc đã giữ kín suốt sáu ngày, và nếu anh không tự tay nói ra trước khi tòa sen được mở, thì dù ngăn bí mật trong tòa sen có chứa thứ gì. Việc mở ra ấy cũng bắt đầu bằng một lời nói dối chưa được khép lại.
Thanh Huyền vào chính điện sau giờ thắp hương buổi sáng. Anh không mang theo sổ trực. Anh đã nghĩ suốt từ lúc theo sư phụ quay vào sân miếu đêm qua rằng nếu sáng nay mình còn mang sổ theo như mang một vật để che tay, thì lời thú nhận sẽ lại chệch đi một phần. Anh đứng trước tòa sen một lúc lâu, nhìn tượng Phật ngồi yên trên bệ đá, nhìn góc phía sau bên trái của tòa sen, đúng góc mà sáng ngày mười ba anh gõ nghe tiếng rỗng. Đúng góc mà chiều ngày hai mươi mốt mùi mực chu sa và tiếng giấy cuộn đã thoảng ra. Rồi anh quay sang Vương Thủ Nhất đang ngồi bên án thư nhỏ ở phía đông chính điện. Và sang Lâm Diệu Liên vừa từ gian tháp bước vào, tay còn giữ xâu chìa khóa niêm tháp, và anh quỳ xuống trên nền đá lạnh. Nói rằng đệ tử có một việc đã giấu sư phụ và giấu cả miếu, nay xin thưa trọn trước khi tòa sen được mở.
Vương Thủ Nhất không bảo anh đứng lên. Ông chỉ đặt cây bút đang cầm xuống án thư, nhìn anh một cái nhìn rất yên, và nói thưa đi. Diệu Liên cũng không nói gì. Bà đặt xâu chìa khóa xuống mép bàn, ngồi xuống chiếc ghế thấp bên cửa gian tháp, giữ đúng vị trí của người giữ niêm tháp trong một việc liên quan tới tòa sen và tháp xá lợi, vì theo lệ của miếu. Việc mở tòa sen phải có mặt bà và phải ghi vào sổ miếu trước mặt ít nhất hai người, và lời thú nhận của người đã nghe tiếng gõ trong tòa sen rõ ràng là một việc như thế.
Thanh Huyền thưa từ đầu. Anh thưa rằng đêm ngày mười chín tháng mười, trong đêm canh tháp thứ 2 của mình, giữa canh hai. Khi chính điện yên tĩnh và rừng trúc ngoài tường im tiếng, anh đã nghe ba tiếng gõ rất nhẹ vọng ra từ trong tòa sen tượng Phật Ba tiếng gõ ấy cách nhau đều nhau. Nhẹ tới mức nếu lúc ấy anh không đang thức một mình trong gian tháp và chính điện không yên tĩnh tới mức ấy, có lẽ anh đã không nghe thấy. Tiếng gõ chỉ có ba tiếng rồi im hẳn, không lặp lại lần nào nữa trong suốt đêm ấy, và anh đã đứng trước tòa sen nghe lại rất lâu mà không nghe thêm được tiếng nào. Anh thưa rõ anh đã không mở tòa sen trong đêm ấy, vì lệ miếu không cho phép một người mở tòa sen một mình trong đêm. Và anh cũng đã không ghi ba tiếng gõ ấy vào sổ trực, đó là chỗ sai thứ nhất của anh.
Rồi anh thưa tới chỗ sai thứ hai, chỗ sai nặng hơn. Tối ngày hai mươi, sư phụ đã hỏi anh mấy đêm canh tháp vừa rồi trong chính điện có nghe thấy gì lạ không. Lúc ấy anh nhớ rõ ba tiếng gõ của đêm trước như nhớ một việc vừa xảy ra ngay bên tai, nhưng anh đã đáp rằng không có gì lạ. Anh thưa rằng mình nói dối không phải vì đã làm điều gì khuất tất trong tòa sen, mà vì sợ. Anh sợ giữa tuần tang của cố hòa thượng, khi cả miếu đang giữ tang và giữ tháp, một tiểu đạo sĩ mười chín tuổi nói mình nghe tiếng gõ từ trong bệ Phật sẽ bị cho là mê tâm. Là thức đêm nhiều mà sinh ra tiếng trong tai Anh sợ nếu nói ra, sư phụ sẽ phải mở tòa sen giữa lúc chưa đúng lệ, hoặc sẽ trách anh không giữ được tâm yên khi canh tháp. Những nỗi sợ ấy, anh thưa, đều là sợ cho bản thân mình, không phải sợ cho miếu, và chính vì thế lời nói dối mới là lời nói dối trọn vẹn, không có chỗ nào bào chữa được.
Diệu Liên nghe tới đó thì khẽ thở dài, nhưng bà vẫn không chen vào. Vương Thủ Nhất cũng không chen vào. Ông để Thanh Huyền tự thưa hết phần còn lại, phần mà anh đã giữ lại ngay cả trong sổ trực của chính mình.
Anh thưa rằng chiều ngày hai mươi mốt, khi lau tượng Phật cùng Phương Tiểu An, anh lại ngửi thấy mùi mực chu sa và mùi giấy cũ thoảng ra từ khe tòa sen ở góc phía sau bên trái. Và lần này anh còn nghe một tiếng sột soạt rất nhẹ như giấy cuộn cọ vào đá từ phía trong tòa sen, chỉ một lần rồi im hẳn. Việc ấy anh có ghi vào sổ trực ngày hai mươi mốt. Ghi cả mùi và tiếng, nhưng anh chỉ ghi vào sổ chứ không báo miệng với sư phụ. Và không nhân vật nào khác trong miếu đã đọc được dòng ghi ấy trong buổi chiều hôm ấy Anh thưa rằng dòng ghi trong sổ không phải là lời thú nhận. Ghi vào sổ rồi để sổ nằm yên trong ngăn bàn là một cách khác để giấu, khéo hơn lời nói dối ở chỗ nó cho anh tự nhủ rằng mình đã không hoàn toàn im lặng. Nhưng với miếu thì kết quả vẫn như nhau: sư phụ không biết, người giữ niêm tháp không biết. Và tòa sen vẫn nằm yên thêm mấy ngày trong lúc dấu chân cáo què đã đi vòng quanh tường và bóng người đã đứng ngoài tường trúc nhìn vào gian tháp.
Khi Thanh Huyền thưa xong, chính điện im lặng một lúc lâu. Đèn dầu trên án thư cháy đều, khói hương buổi sáng còn vướng trên xà gỗ, và tiếng trúc ngoài tường bắt đầu khẽ động khi gió sớm đầu tiên của ngày lùa qua rừng. Anh vẫn quỳ trên nền đá, không ngẩng đầu lên xin tha, cũng không nói thêm một lời nào để làm nhẹ việc mình đã làm. Anh hiểu lời thú nhận chỉ có giá trị khi người nói chịu đứng yên ở cuối của nó, không chạy trước tới phần được tha thứ.
Vương Thủ Nhất lúc ấy mới lên tiếng. Ông không mắng to. Ông không nhắc tới việc đuổi anh khỏi việc canh tháp, cũng không nói câu nào về mê tâm như anh từng sợ. Ông chỉ nói chậm rãi, từng chữ một, như cách ông vẫn dạy anh đọc những trang sách cổ khó nhất trong kinh các.
- Người giữ miếu giấu một tiếng gõ là giấu cả một cánh cửa. - Vương Thủ Nhất nói. - Tiếng gõ ấy không phải của con. Nó là của miếu. Con nghe thay cho miếu, thì con không có quyền giữ nó cho riêng mình, dù là giữ vì sợ.
Thanh Huyền cúi đầu thấp hơn. Câu nói ấy không nặng về giọng, nhưng nó đặt đúng việc của anh vào đúng chỗ của nó: sáu ngày qua, mỗi đêm anh canh tháp, mỗi lần anh đi qua tòa sen, mỗi dòng anh ghi vào sổ trực. Đều thiếu một dòng quan trọng nhất, và sự thiếu ấy đã làm miếu mất cơ hội kiểm tra tòa sen sớm hơn, vào một lúc miếu còn chủ động hơn bây giờ rất nhiều Anh thưa rằng đệ tử nhận lỗi. Và xin sư phụ cho mình được làm một việc gì đó bằng tay để nhận lỗi ấy, chứ không chỉ nhận bằng miệng trong một buổi sáng rồi thôi.
Diệu Liên lúc ấy mới nói. Bà nói việc thú nhận sáng nay phải được ghi vào sổ miếu, ghi rõ ba việc: ba tiếng gõ trong tòa sen ở đêm canh tháp thứ 2, câu nói dối vào tối ngày hai mươi. Và dòng ghi trong sổ trực ngày hai mươi mốt chỉ ghi mà không báo miệng. Bà nói ghi như thế không phải để bêu tên người trẻ trong miếu, mà để từ nay về sau. Bất cứ ai đọc lại sổ của những ngày này đều biết vì sao tòa sen được mở vào ngày hai mươi sáu chứ không sớm hơn, và biết rằng việc mở chậm ấy có một phần nguyên nhân nằm ở trong miếu. Không phải chỉ vì bầy thú ngoài núi tới chậm. Thanh Huyền gật đầu. Anh xin được tự tay ghi phần thú nhận ấy vào sổ miếu trước mặt sư phụ và Diệu Liên ngay trong buổi sáng, ghi đúng lời mình vừa thưa, không bớt một chữ nào ở chỗ nói dối.
Vương Thủ Nhất đồng ý việc ghi sổ, rồi ông quyết định việc tiếp theo một cách rõ ràng. Tòa sen sẽ được kiểm tra vào sáng ngày mai, ngày hai mươi sáu tháng mười, đúng lệ: có mặt ông, có mặt Diệu Liên giữ niêm tháp, có mặt Thanh Huyền, ghi vào sổ miếu trước khi động vào bất cứ phiến đá nào. Và chỉ mở ở mức mà lệ cho phép trong lần đầu. Ông nói quyết định mở tòa sen vốn đã được nói ra từ sáng nay bên hàng dấu chân ngoài tường. Nhưng lời thú nhận của Thanh Huyền làm cho quyết định ấy trở nên trọn vẹn. Vì từ giờ miếu sẽ mở tòa sen với tất cả những gì mình biết, không còn một tiếng gõ nào bị giấu lại ở phía trong nữa.
Sau cùng, sư phụ giao cho Thanh Huyền một việc nhỏ mà nặng. Trước ngày mở tòa sen, anh phải tự tay lau lại tòa sen, lau từng cánh sen đá, từng khe đá ở góc phía sau bên trái, lau bằng khăn sạch và nước trong, không dùng dầu, không dùng hương liệu. Lau chậm như lau một vật mà mình đã có lỗi với nó. Ông nói đó là cách nhận lỗi của người giữ miếu: không phải quỳ thêm, không phải thưa thêm. Mà là đặt tay mình lên đúng chỗ mình đã đi qua rất nhiều lần mà không nói thật. Thanh Huyền nhận việc, đứng dậy, đi lấy khăn và chậu nước trong nhà bếp, và bắt đầu lau tòa sen ngay trong buổi sáng ấy, trước mặt tượng Phật. Trong lúc Diệu Liên mở sổ miếu ghi lại lời thú nhận và quyết định kiểm tra tòa sen vào ngày mai.
Anh lau rất chậm. Bụi đá nghìn năm nằm trong các khe sen xám lại trên khăn trắng, góc phía sau bên trái vẫn yên tĩnh như mọi ngày, không có tiếng gõ nào đáp lại tay anh. Và chính sự yên tĩnh ấy làm anh hiểu thêm một điều: tòa sen không cần phải lên tiếng lần nữa. Việc nó cần, từ đêm mười chín tới nay. Chỉ là một người đã nghe nó lên tiếng chịu nói lại cho cả miếu cùng nghe, và việc ấy, dù muộn sáu ngày, cuối cùng đã được làm xong trong sáng ngày hai mươi lăm.