BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 23: Mở Lớp Ngoài Của Tòa Sen

Sáng ngày hai mươi sáu tháng mười, chính điện của cổ miếu được dọn yên hơn mọi buổi sáng khác của tháng này. Chu Phúc Sinh đã quét sân từ lúc trời chưa…

Nội dung chương

Sáng ngày hai mươi sáu tháng mười, chính điện của cổ miếu được dọn yên hơn mọi buổi sáng khác của tháng này. Chu Phúc Sinh đã quét sân từ lúc trời chưa sáng, đã cài cửa ngách cẩn thận và đã mang ra chính điện một cây đèn dầu lớn đặt ở phía đông tòa sen. Vì sư phụ dặn việc sáng nay cần ánh sáng nhìn rõ từng khe đá chứ không cần khói hương làm mờ mắt người làm việc Hà Tú Anh ở lại gian chép kinh ngoài hiên, không vào chính điện. Phương Tiểu An được Diệu Liên cho sang nhà bếp phụ Chu Phúc Sinh đun nước, không có mặt trong việc này. Trong chính điện chỉ có ba người: Vương Thủ Nhất, Lâm Diệu Liên và Lý Thanh Huyền, đúng ba người đã ngồi với nhau trong buổi thú nhận sáng hôm qua. Và sự có mặt của cả ba người ấy không phải là chuyện ngẫu nhiên mà là lệ của miếu đã khóa từ lâu: tòa sen chỉ mở khi có mặt sư phụ và ni sư giữ niêm tháp. Ghi vào sổ miếu trước mặt ít nhất hai người, và không bao giờ được mở bởi một người ở một mình trong đêm.

Việc ghi sổ được làm trước tiên, trước khi bất cứ bàn tay nào chạm vào phiến đá. Diệu Liên mở sổ miếu trên án thư, đọc lại thành tiếng dòng ghi của sáng hôm qua về lời thú nhận của Thanh Huyền và quyết định kiểm tra tòa sen, rồi ghi tiếp dòng ghi của sáng nay: ngày hai mươi sáu tháng mười. Miếu mở lớp ngoài của tòa sen tượng Phật trong chính điện để kiểm tra tiếng rỗng, mùi giấy và tiếng gõ đã được báo trong sổ trực, có mặt Vương Thủ Nhất chủ trì, Lâm Diệu Liên giữ niêm tháp chứng kiến. Lý Thanh Huyền phụ việc. Bà ghi xong, đặt bút xuống, và cả ba người cùng nhìn vào sổ một lần trước khi Vương Thủ Nhất gật đầu cho bắt đầu. Thanh Huyền đứng bên án thư đọc lại dòng ghi ấy trong đầu một lần nữa, và cảm thấy dòng chữ khô khan ấy nặng hơn nhiều việc tay chân sắp làm, vì từ lúc nó nằm trên mặt giấy. Việc mở tòa sen không còn là việc riêng của ba người trong phòng nữa mà là việc của cả miếu, có ngày tháng, có người chứng, có trách nhiệm rõ ràng nếu về sau ai hỏi lại.

Vương Thủ Nhất hướng dẫn cách mở lớp ngoài. Ông nói tòa sen đá dưới tượng Phật không phải một khối đá đặc như người ngoài nhìn vào vẫn tưởng. Người xưa dựng tượng đã làm tòa sen thành nhiều lớp: lớp cánh sen ngoài cùng là lớp trang sức của bệ, có thể tháo ra từng phiến theo một thứ tự nhất định nếu biết chỗ ngàm đá nằm ở đâu. Còn phần ruột bên trong là việc khác hẳn và không nằm trong buổi kiểm tra sáng nay nếu lớp ngoài chưa cho thấy điều gì. Ông bảo Thanh Huyền quỳ xuống bên góc phía sau bên trái của tòa sen. Đúng góc gõ nghe rỗng sáng ngày mười ba, đúng góc thoảng mùi mực chu sa sáng ngày mười bốn và chiều ngày hai mươi mốt. Và tìm một đường khe rất mảnh chạy dọc theo chân của cánh sen thứ ba tính từ góc ấy Anh tìm một lúc mới thấy. Đường khe mảnh tới mức trong ánh sáng thường ngày của chính điện, người lau tượng đi qua nó trăm lần cũng không nhận ra nó là khe của một ngàm đá chứ không phải vết nứt tự nhiên của đá già.

Theo lời sư phụ chỉ từng bước, Thanh Huyền đặt hai tay lên phiến cánh sen, ấn nhẹ vào phía trong rồi đẩy trượt phiến đá sang trái đúng một đốt ngón tay, không nhấc bổng, không cạy. Phiến đá trượt đi với một tiếng khẽ khô khốc của đá cọ đá, để lộ một khoảng tối phía sau. Rồi tới phiến thứ hai, rồi phiến thứ ba ở vòng trong. Mỗi phiến đều được anh đặt ngay ngắn xuống tấm vải dày mà Diệu Liên đã trải sẵn trên nền điện, theo đúng thứ tự tháo ra, và mỗi lần một phiến được đặt xuống. Diệu Liên lại ghi thêm một dòng ngắn vào sổ miếu: phiến thứ mấy, tháo ở phía nào, tình trạng ngàm đá ra sao. Không ai nói to trong suốt việc ấy. Chính điện chỉ có tiếng đá chạm vải, tiếng bút chạy trên giấy và tiếng thở đều của ba người đang làm một việc mà ngôi miếu nghìn năm này không biết đã bao nhiêu đời chưa làm lại.

Khi lớp cánh sen ngoài ở góc phía sau bên trái được tháo ra đủ rộng. Cây đèn dầu lớn được Chu Phúc Sinh đặt ngoài cửa điện từ trước được Diệu Liên tự tay mang vào và hạ thấp xuống ngang khoảng tối vừa lộ ra. Ánh đèn đi vào trong tòa sen.

Bên trong rỗng.

Thanh Huyền là người nhìn thấy điều ấy rõ nhất vì anh đang quỳ ngay trước khoảng mở. Ruột tòa sen ở phần vừa mở ra không đặc đá như phần bệ còn lại. Nó là một khoang rỗng khá rộng, thành đá bên trong nhẵn và khô, không có nước đọng, không có tổ chuột, không có xác côn trùng chất đống như anh từng tự nhủ trong đêm canh tháp thứ 2 để giải thích ba tiếng gõ. Khoang rỗng ấy đủ lớn để một tiếng gõ từ phía trong, dù rất nhẹ, cũng vang lên khác hẳn tiếng gõ trên đá đặc. Và đủ kín để giữ lại mùi giấy cũ và mùi mực trong nhiều ngày không thoát ra ngoài trừ qua một đường khe mảnh. Mọi điều anh đã nghe và ngửi thấy trong những ngày qua, ba tiếng gõ. Mùi mực chu sa và giấy Tuyên, tiếng giấy cuộn sột soạt. Bỗng đứng lại với nhau trong đầu anh thành một hàng thẳng: chúng không phải tiếng trong tai của một người thức đêm quá nhiều. Chúng là tiếng của một khoang rỗng thật, nằm ngay dưới tượng Phật. Trong một tòa sen mà cả miếu vẫn lau chùi hằng ngày mà không ai biết ruột nó rỗng tới mức này.

Vương Thủ Nhất quỳ xuống bên cạnh anh, một tay chống lên đầu gối chân phải vì chân trái của ông yếu sau trận ốm năm trước, và nhìn vào khoang rỗng rất lâu. Ông không đưa tay vào trong ngay. Ông chỉ nhìn, như cách ông nhìn hàng dấu chân cáo ngoài tường trúc sáng hôm qua, nhìn cho tới khi đã nhìn đủ mọi góc mà ánh đèn dầu soi tới được từ khoảng mở này. Diệu Liên đứng phía sau hai người, giữ cây đèn bằng cả hai tay cho ánh sáng không chao, và ghi thêm vào sổ bằng trí nhớ những gì mắt bà đang thấy để lát nữa sẽ viết lại trọn vẹn.

Rồi sư phụ chỉ cho Thanh Huyền nhìn xuống đáy của khoang rỗng.

Ở đáy khoang, thấp hơn mặt nền của ruột tòa sen một bậc đá, có một phiến đá mỏng nằm ngang, khít với bốn cạnh của một ô vuông được cắt rất đều trong đá. Phiến đá mỏng ấy khác hẳn đá của thành khoang: mặt nó phẳng hơn, màu nó sẫm hơn một chút. Và ở góc phía phải của nó có một vật nhỏ nhô lên khỏi mặt đá vừa đủ để một đầu ngón tay nhận ra khi chạm tới Vương Thủ Nhất bảo Thanh Huyền đưa một ngón tay vào chạm nhẹ lên vật nhỏ ấy. Chỉ chạm, không ấn, không xoay. Anh làm theo. Đầu ngón tay anh chạm vào một vật cứng, mát lạnh, bề mặt nhẵn theo kiểu của ngọc đã được mài chứ không phải đá thô, nhỏ như một đầu đũa, nằm lọt trong một hõm đá vừa khít với nó.

Đó là một chốt ngọc, và nó đã kẹt cứng.

Sư phụ nói khẽ rằng phiến đá mỏng ở đáy khoang là miệng của một ngăn bí mật trong tòa sen, bịt lại bằng phiến đá và giữ bằng chốt ngọc ở góc. Bụi nghìn năm đã lọt vào hõm chốt theo đường khe mảnh, cộng với sức nặng của phiến đá nằm yên không biết bao nhiêu đời, làm chốt ngọc kẹt cứng trong hõm của nó. Không xoay được bằng tay thường và tuyệt đối không được cạy bằng sức. Ông nói người xưa làm chốt ngọc không phải để khóa chặt tới mức không mở được. Mà để ngăn không cho ngăn bí mật bị mở ra bởi một bàn tay vội vàng hoặc một người không biết cách. Cạy phiến đá trong buổi sáng nay là việc bị cấm ngay tại chỗ, ông nói rõ như thế trước mặt Diệu Liên để bà ghi vào sổ: sáng nay miếu chỉ mở lớp ngoài, nhìn thấy khoang rỗng và ngăn bí mật. Ghi sổ đầy đủ, rồi đóng lớp ngoài lại hoặc để nguyên hiện trạng có người trông, chờ tới buổi chiều làm tiếp theo đúng cách nới chốt mà ông sẽ dạy.

Thanh Huyền rút tay ra khỏi khoang rỗng. Ngón tay anh dính một lớp bụi đá mịn màu xám, thứ bụi không biết đã nằm yên trong đó bao nhiêu năm không có ánh sáng. Anh nhìn ngón tay mình một lúc rồi nhìn lại phiến đá mỏng ở đáy khoang. Một ngăn bí mật có thật. Không ai trong ba người nói trong ngăn có gì. Sư phụ không nói, Diệu Liên không nói, và anh cũng không hỏi. Sau sáu ngày giấu một tiếng gõ và một buổi sáng thú nhận, anh đã học được rằng có những việc của miếu phải đi từng bước một, và bước của buổi sáng nay chỉ đi tới miệng ngăn, không đi xa hơn.

Diệu Liên ghi vào sổ miếu kết quả của buổi kiểm tra: lớp ngoài của tòa sen đã mở ở góc phía sau bên trái, ruột tòa sen rỗng như tiếng gõ đã báo. Đáy tòa sen có một ngăn bí mật bịt bằng phiến đá mỏng có chốt ngọc đã kẹt cứng vì bụi nghìn năm. Ngăn chưa mở được trong buổi sáng này và chưa ai thấy vật bên trong. Bà đọc lại dòng ghi thành tiếng cho cả ba người cùng nghe. Rồi Vương Thủ Nhất quyết định buổi chiều cùng ngày sẽ quay lại việc này: ông sẽ dạy Thanh Huyền cách lau bụi quanh hõm chốt và cách nới chốt ngọc bằng nước ấm và khăn mềm, chậm rãi. Không dùng bất cứ vật cứng nào chạm vào ngọc. Lớp cánh sen ngoài được để nguyên ở trạng thái đã mở, chính điện được khóa lại trong giờ nghỉ trưa, và chìa khóa cửa điện do Diệu Liên giữ.

Khi ba người bước ra khỏi chính điện, nắng đã lên cao trên sân miếu và rừng trúc bắt đầu động gió như mọi ngày. Diệu Liên đi sau cùng, quay lại nhìn tòa sen một lần trước khi khép cửa điện, và nói một câu rất khẽ, khẽ tới mức nếu Thanh Huyền không đi ngay bên cạnh bà thì đã không nghe thấy. Một câu mà bà nói như nói với chính những năm tháng của mình trong ngôi miếu này hơn là nói với hai thầy trò.

- Phiến đá này, từ ngày tôi vào miếu tới nay, chưa từng có ai nhắc tới. - Lâm Diệu Liên nói.

Thanh Huyền không đáp. Anh đi xuống bậc thềm chính điện, mang theo hình ảnh phiến đá mỏng và chiếc chốt ngọc kẹt cứng nằm yên ở đáy một khoang rỗng nghìn năm, và hiểu rằng buổi chiều nay, lần đầu tiên trong đời mình. Anh sẽ đặt tay lên một thứ mà người vào miếu trước anh cả một đời người cũng chưa từng biết là nó tồn tại.

Chương khác

Xem thêm