BÓNG TRẮNG ÁO DÀI HỒ THAN THỞ ĐÀ LẠT - Chương 18: Khói Nhang Bay Lệch
Chiều ngày 13 tháng 12 năm 2027, Phan Quốc Bảo và Phạm Thùy Dương quay lại khu đồi thông hồ Than Thở theo đúng hẹn với ông Hùng. Đây là lần thắp nhang ở…
Nội dung chương
Chiều ngày 13 tháng 12 năm 2027, Phan Quốc Bảo và Phạm Thùy Dương quay lại khu đồi thông hồ Than Thở theo đúng hẹn với ông Hùng. Đây là lần thắp nhang ở đồi thông thứ nhất của Bảo, và nó diễn ra giữa ban ngày, dưới nắng chiều và gió đồi thông thổi đều qua những tán cây, hoàn toàn không có chút gì của một đêm sương mù hay một chuyện lạ nào. Ông Hùng đã chờ sẵn ở cổng khu hồ, tay cầm một chiếc bật lửa và một nắm nhang dự phòng, thấy hai người tới thì dẫn đường vào lối mòn như một người chủ nhà dẫn khách đi thăm một nơi trang trọng trong vùng đất của mình.
Chiếc bình gốm thứ nhất đựng nước đầu nguồn suối Cam Ly nấu hoa dã quỳ vàng được Dương cầm trên tay suốt quãng đường vào. Bó nhang trầm thứ nhất do Bảo cầm. Hai người đi qua ngã ba đồi thông, rẽ theo lối đất nhỏ khoảng ba mươi mét, và tới khoảng đất trống dưới gốc thông già. Hai nấm mộ đá phủ rêu xanh nằm yên trong nắng chiều xiên qua tán lá, lá thông khô phủ đầy quanh chân mộ như mọi ngày.
Ông Hùng nhắc lại từng bước của lệ bằng giọng ngắn gọn, thực tế, như nhắc một người học việc làm cho đúng tay.
- Rưới nước trước. - Ông nói. - Rưới chậm, đều lên cả hai nấm mộ. Rưới cho ướt mặt đá là được. Xong xuôi mới thắp nhang.
Dương trao chiếc bình gốm cho Bảo. Anh bước tới gần hai nấm mộ, cúi người, và bắt đầu rưới thứ nước hoa vàng nhạt lên mặt đá phủ rêu. Nước suối Cam Ly nấu dã quỳ chảy qua lớp rêu xanh, thấm xuống những kẽ đá mòn, mang theo mùi hoa dã quỳ rất nhẹ hòa trong mùi lá thông và đất ẩm. Anh rưới đều lên nấm mộ thứ nhất, rồi nấm mộ thứ hai, chậm rãi, cẩn thận, như ông Hùng đã dặn. Trong lúc tay anh làm việc ấy, đầu anh không nghĩ được gì nhiều ngoài một ý thức rất rõ ràng rằng đây là lần đầu tiên trong năm năm. Anh làm một việc gì đó bằng chính tay mình tại nơi này cho quá khứ của mình. Dù việc làm này, theo đúng lệ, là lời chúc phúc dành cho người nằm dưới hai nấm mộ đá vô danh, chứ không phải cho món nợ của riêng anh ở Đức Trọng.
Trong lúc rưới nước, Dương đứng phía sau anh một bước, giữ im lặng một cách tự nhiên như người ta vẫn im lặng trước mộ của người lạ. Ông Hùng cũng không nói gì. Chỉ có tiếng nước chảy rất nhỏ trên mặt đá, tiếng gió đi qua tán thông trên cao, và tiếng một con chim nào đó kêu ngắn trong rừng. Bảo nhận ra tay mình hơi run khi rưới tới những dòng nước cuối cùng lên nấm mộ thứ hai. Anh tự nhủ đó là vì phải cúi người lâu trong tư thế không quen, vì gió lạnh, vì khói nhang sắp thắp. Anh không tự nhủ tới lý do còn lại, lý do đã làm anh đứng lặng rất lâu ở chính khoảng đất này vào buổi sáng, khi không có ai bên cạnh để chứng kiến.
Khi nước trong bình đã cạn tới những giọt cuối, mặt đá của cả hai nấm mộ đều ướt và sẫm màu hơn, lớp rêu xanh thẫm lại, mấy cánh hoa dã quỳ nhỏ nấu lẫn trong nước mắc lại trên mặt mộ thành những đốm vàng mỏng. Trông hai nấm mộ như vừa được ai đó chăm sóc bằng một bàn tay cẩn thận sau một thời gian dài nằm yên dưới lá thông khô. Dương khẽ nói rằng nhìn thế này thấy hai nấm mộ bớt cô quạnh hẳn. Ông Hùng gật đầu, bảo đó chính là ý của lệ: người sống tới, làm một việc nhỏ, để nơi này biết rằng vẫn có người nhớ tới bằng một lời chúc tử tế.
Rưới xong, Bảo đặt chiếc bình gốm đã nhẹ đi nhiều xuống bên chân mộ. Ông Hùng châm lửa vào đầu ba nén nhang trầm trong tay Dương, đợi cho lửa bắt đều, rồi ra hiệu cho hai người cắm nhang xuống khoảnh đất trước hai nấm mộ. Đúng ba nén nhang trầm, không hơn không kém, được cắm ngay ngắn thành một hàng nhỏ. Khói nhang bắt đầu bốc lên, mảnh và thơm, mang theo mùi trầm ấm giữa không khí lạnh của buổi chiều trên đồi.
Dương chắp tay, khấn nhỏ một lời cầu phúc cho chuyến đi của hai người được bình an, cho những người nằm dưới hai nấm mộ đá được yên lành nơi cõi xa. Bảo đứng bên cạnh cô, cũng chắp tay theo. Anh không khấn thành tiếng. Trong đầu anh, lời khấn chúc phúc theo lệ bị chen ngang bởi quá nhiều thứ không thuộc về nơi này: một lời thề đã phá, một người phụ nữ đang nuôi con một mình, một màn hình chuyển tiền bị thoát ra giữa chừng. Anh cố sắp xếp lại ý nghĩ của mình cho hợp với buổi lễ ban ngày yên bình này, nhưng chúng cứ trở lại như những vị khách không mời.
Đúng lúc đó, một đợt gió từ phía mặt hồ tạt ngang qua khoảng đất trống.
Gió đồi thông buổi chiều vốn không mạnh, nhưng đợt gió này tới bất ngờ, luồn qua kẽ giữa những thân thông, quét qua mặt đất phủ lá khô và tạt thẳng vào ba nén nhang đang cháy. Ba làn khói nhang, thay vì bốc thẳng lên ngọn thông già như dấu hiệu đẹp mà ông Hùng đã kể chiều hôm qua, bị gió bẻ gập sang một bên, bay lệch thành một vệt xiên dài, rồi cuộn lại và xộc thẳng vào mặt Bảo. Khói trầm cay xộc vào mắt và mũi làm anh ho sặc, mắt cay xè, phải quay mặt đi và đưa tay lên dụi mắt. Dương giật mình, vội đỡ lấy tay anh, hỏi anh có sao không.
- Không sao. - Bảo nói, giọng khàn đi vì khói. - Khói tạt vào mặt thôi.
Ông Hùng đứng phía sau hai người, nhìn ba làn khói đang bay lệch trong gió bằng vẻ mặt bình thản của một người đã chứng kiến cảnh này nhiều lần trong đời bán hoa ở cổng khu hồ. Ông không giật mình, không hạ giọng, không nói một lời nào về điềm báo hay chuyện lạ.
- Gió hôm nay không yên. - Ông nói gọn, chỉ có vậy. - Chiều nào gió tạt ngang thế này, khói cũng lệch hết. Không có gì phải lo đâu, cô cậu ạ.
Câu nói của ông đặt mọi thứ trở lại đúng chỗ của nó: một buổi chiều có gió, ba nén nhang, và một làn khói bị gió thổi lệch như bất cứ làn khói nào khác trên đời gặp gió. Không có hiện tượng lạ nào được khẳng định trong buổi chiều này, và Bảo, dù mắt còn cay xè và lòng còn nặng, cũng không cho phép mình gán cho làn khói lệch ấy một ý nghĩa nào vượt quá lời giải thích của ông lão. Anh biết rõ sự khác biệt giữa một cơn gió tự nhiên và một dấu hiệu, ít nhất là vào lúc này, giữa ban ngày, khi mọi thứ còn nhìn rõ bằng mắt thường.
Dương hỏi ông Hùng có phải lần nào thắp nhang ở đây khói cũng bị gió tạt như vậy không. Ông cười, nói tùy ngày, tùy gió, có ngày khói lên thẳng đẹp lắm, có ngày gió quẩn thì khói bay ngang bay dọc, người thắp đứng gần còn bị xộc vào mặt như cậu Bảo vừa rồi. Ông kể có lần một đoàn khách đông người tới thắp nhang cầu phúc, gió tạt làm khói bay vào mặt cả đoàn, ai cũng chảy nước mắt mà cười, rồi họ ra về vui vẻ như thường. Câu chuyện nhỏ và đời thường ấy làm Dương bật cười theo. Không khí dưới gốc thông già nhẹ hẳn đi. Chỉ còn Bảo là không cười được trọn vẹn, vì trong đầu anh, câu chuyện về làn khói bay thẳng mà ông Hùng kể chiều hôm qua vẫn nằm nguyên ở đó. Đối chiếu một cách lặng lẽ với làn khói lệch vừa xộc vào mặt anh ban nãy. Dù anh đã tự cấm mình không được gán cho sự đối chiếu ấy bất cứ ý nghĩa nào.
Anh tự nhắc mình bằng chính những lời ông Hùng đã nói: lệ là của người sống, khói lệch là vì gió chưa yên. Một buổi lễ ban ngày với gió tự nhiên không nói lên điều gì về món nợ của anh cả. Món nợ của anh nằm ở một nơi khác, được đo bằng một thứ khác, và nó sẽ không thay đổi dù khói nhang chiều nay có bay theo hướng nào. Ý nghĩ ấy, lạ thay, không làm anh nhẹ nhõm. Nó làm anh thấy rõ hơn rằng không có làn khói nào, thẳng hay lệch, đứng ra phán xét thay anh được. Việc phán xét, nếu có, vẫn nằm ở những gì anh làm và không làm khi quay về với đời sống thật của mình.
Ba nén nhang cháy hết dần trong gió chiều. Hai người đứng lại dưới gốc thông già thêm một lúc cho tới khi tàn nhang gục xuống, rồi thu dọn chiếc bình gốm đã dùng và ra về theo lối đất cũ. Ông Hùng đi cùng hai người tới cổng khu hồ, dặn Dương giữ ấm vào buổi tối vì gió hồ về đêm lạnh hơn ban ngày nhiều. Dương cảm ơn ông, nói buổi thắp nhang hôm nay làm cô thấy chuyến đi trọn vẹn hơn hẳn.
Trên đường lái xe về biệt thự, Bảo thỉnh thoảng vẫn dụi con mắt còn hơi cay. Anh nghĩ về bộ vật chứng còn lại trong cốp xe của mình. Bộ bình gốm và nhang trầm thứ hai vẫn nằm nguyên trong cốp, trong góc có lót khăn mà anh đã đặt chiều hôm qua, không hề được đụng tới trong buổi lễ hôm nay. Nó ở đó, đầy đủ và yên lặng, như một phần lễ thứ hai chưa biết dành cho dịp nào. Anh không nói gì về nó với Dương, vì với cô, phần lễ trong cốp chỉ là đồ dự phòng mua sẵn của một chuyến đi, không hơn.
Xe về tới biệt thự khi trời vừa sẩm tối. Dương vào nhà trước, nói sẽ pha trà gừng cho hai người ấm bụng. Bảo ở lại sân thêm một lúc, mở cốp xe kiểm tra lại theo thói quen của một người sắp xếp đồ đạc: chiếc bình gốm thứ hai vẫn đứng yên trong góc lót khăn, bó nhang trầm thứ hai nằm ngay ngắn bên cạnh, khô ráo và nguyên vẹn. Anh đóng cốp lại, khóa xe, và đi vào nhà trong lúc điện thoại trong túi áo bắt đầu rung lên những nhịp ngắn của một tin nhắn mới vừa tới.