BÓNG TRẮNG ÁO DÀI HỒ THAN THỞ ĐÀ LẠT - Chương 31: Bài Phát Biểu Về Chữ Tín
Chiều ngày 15 tháng 12 năm 2027, sảnh tiệc của khách sạn ở trung tâm Đà Lạt sáng rực ánh đèn và chật kín người. Đây là bữa tiệc ký kết mừng công khép lại…
Nội dung chương
Chiều ngày 15 tháng 12 năm 2027, sảnh tiệc của khách sạn ở trung tâm Đà Lạt sáng rực ánh đèn và chật kín người. Đây là bữa tiệc ký kết mừng công khép lại chuyến đi, nơi đối tác, quan khách và đại diện của cơ quan báo chí địa phương ngồi kín các dãy bàn tròn đã được sắp xếp từ sớm. Phan Quốc Bảo đứng sau cánh gà của sân khấu nhỏ ở cuối sảnh, chỉnh lại nút áo vest, lật nhanh mấy trang giấy của bài phát biểu đã chuẩn bị và nghe tiếng người dẫn chương trình xướng tên công ty của mình lên giữa tiếng nhạc nền. Chỉ mới buổi trưa nay, trong căn phòng làm việc ở biệt thự, anh vừa nghe trọn điều kiện của Nguyễn Ngọc Lan qua giọng chuyển lời cẩn trọng của Đinh Phương Linh: con gái anh cần một người cha xuất hiện đàng hoàng. Và tiền chỉ có ý nghĩa khi đi cùng sự xuất hiện ấy. Bây giờ, chưa đầy vài tiếng sau, anh sắp bước ra trước hàng trăm con người để nói về phẩm chất mà những người làm ăn quý nhất.
Người dẫn chương trình mời anh lên sân khấu. Bảo bước ra trong tiếng vỗ tay đầu tiên, đứng sau bục phát biểu, nhìn xuống một biển người đang ngước lên chờ đợi. Ở dãy bàn đầu tiên, Phạm Thùy Dương ngồi thẳng lưng trong bộ trang phục cô đã chọn từ buổi trưa, mỉm cười với anh bằng nụ cười rạng rỡ của một người đang hoàn toàn tự hào về người đàn ông của mình. Bên cạnh cô là cha của cô, nhà đầu tư chính đã rót vốn cho công ty của Bảo trong những năm qua. Người ngồi ngay ngắn với vẻ mặt hài lòng của một người sắp sửa chứng kiến thêm một dấu mốc thành công nữa của chàng rể tương lai. Xa hơn một chút, ở một bàn gần cuối sảnh, Hoàng Minh Tuấn ngồi lặng lẽ giữa những đối tác khác, ly rượu trên tay chưa vơi, ánh mắt hướng lên sân khấu không rời.
Bảo bắt đầu bài phát biểu bằng giọng trầm và rõ, thứ giọng anh đã luyện qua hàng trăm buổi thuyết trình trước nhà đầu tư. Anh nói về hành trình của công ty trong năm qua, về những hợp đồng đã ký, về những dự án nghỉ dưỡng sắp thành hình trên những triền đồi của vùng đất này. Rồi anh chuyển sang phần trọng tâm mà chính anh đã gạch chân trong bản thảo từ đêm hôm trước, phần nói về nền tảng của mọi cuộc làm ăn bền vững.
- Thưa quý vị, tiền có thể vay được, đất có thể mua được, đội ngũ có thể tuyển được. - Bảo nói, và sảnh tiệc lặng đi nghe anh. - Nhưng có một thứ vốn không vay được, không mua được và không ai cho mình mượn được. Đó là chữ tín. Một người làm ăn mất tiền thì còn làm lại được. Một người làm ăn mất chữ tín thì mất tất cả, vì từ đó trở đi, không còn ai dám đặt niềm tin vào anh ta nữa. Với công ty chúng tôi, chữ tín là vốn lớn nhất. Chúng tôi giữ lời hứa với đối tác như giữ chính sinh mạng của doanh nghiệp mình.
Tiếng vỗ tay nổ lên rất lâu. Bảo đứng yên sau bục phát biểu, mỉm cười và gật đầu cảm ơn theo đúng phép lịch sự của một doanh nhân thành đạt, trong lúc từng chữ anh vừa nói quay trở lại trong đầu anh như một bản án được đọc to giữa sảnh tiệc. Chữ tín là vốn lớn nhất. Giữ lời hứa như giữ sinh mạng. Anh nghĩ về lời thề bên hồ Than Thở vào ngày 14 tháng 02 năm 2022. Lời thề cưới nhau sau khi lập nghiệp xong. Dù nghèo cũng không bỏ nhau. Mà người con gái tin trọn vẹn vào nó hiện đang một mình nuôi con gái của hai người ở Đức Trọng. Anh nghĩ về lời hứa sẽ cưới ngay sau khi lo xong đợt vốn đầu tiên mà anh nói với Lan vào tháng 03 năm 2022, khi cô báo tin có thai. Anh nghĩ về con số không đồng chu cấp trong suốt năm năm, về bốn tin nhắn chưa trả lời nằm im trong điện thoại của mình, về bức ảnh sinh nhật năm tuổi của con gái được anh giấu trong một thư mục ẩn có mật khẩu. Tất cả những điều ấy đều là chữ tín theo đúng nghĩa đen nhất của từ này, và ở tất cả những điều ấy, anh đều là kẻ trắng tay.
Anh nói tiếp, vì bài phát biểu chưa hết và hàng trăm con người vẫn đang chờ anh nói tiếp. Anh nói về trách nhiệm với cộng đồng địa phương, về việc một dự án chỉ thật sự có giá trị khi những người sống quanh nó được tôn trọng, về cam kết đồng hành lâu dài thay vì những cuộc làm ăn chụp giật rồi bỏ đi. Mỗi câu nói ra đều đúng, đều đẹp và đều nhận được những tràng vỗ tay hưởng ứng. Và mỗi câu nói ra đều làm Bảo nghe rõ hơn tiếng nói thầm trong đầu mình. Thứ tiếng nói đã đi theo anh suốt từ buổi trưa nay: nói về trách nhiệm lâu dài thì dễ. Còn xuất hiện trước cổng một ngôi nhà ở Đức Trọng thì anh đã hẹn với chính mình vào ngày 17 tháng 12 trong một sự kiện lịch không một ai biết tới, và chính anh cũng chưa chắc mình dám bước qua cánh cổng ấy khi ngày đó tới.
Khi Bảo kết thúc bài phát biểu bằng lời cảm ơn và lời hẹn đồng hành cùng Đà Lạt trong những năm tới, tiếng vỗ tay vang lên lần nữa, dài hơn tất cả những lần trước. Dương đứng dậy vỗ tay, mắt cô long lanh vì tự hào. Cha của Dương cũng đứng lên, gật đầu liên tục về phía sân khấu. Bảo bước xuống, bắt tay từng đối tác trên đường trở về bàn của mình, nhận những lời chúc mừng về một bài phát biểu được khen là vừa có tầm vừa có tâm. Anh đáp lại từng người bằng nụ cười và những câu xã giao hoàn hảo, trong lúc điện thoại trong túi áo vest rung lên một nhịp ngắn.
Đó là tin nhắn của Tuấn. Bảo mở máy dưới gầm bàn, trong lúc Dương đang quay sang nói chuyện với vợ của một đối tác ngồi bên cạnh. Trên màn hình chỉ có một dòng chữ ngắn, không dấu chấm câu hoa mỹ, không một lời chúc mừng nào đi kèm: nói hay lắm, làm được không.
Bảo đọc dòng chữ ấy ba lần. Tuấn là người duy nhất trong sảnh tiệc này biết trọn vẹn mọi chuyện: biết lời nói dối về tiền chu cấp trong bữa tiệc ngày 06 tháng 12. Biết lời thú nhận trọn vẹn của anh trong cuộc gọi tối hôm qua. Biết tối hậu thư về chữ cha mà Tuấn đã đặt ra. Câu hỏi của Tuấn không cần thêm một chữ nào nữa. Nó đặt bài phát biểu về chữ tín vừa được vỗ tay suốt mấy phút cạnh năm năm hành vi của chính người phát biểu, và để hai thứ ấy tự đối chiếu với nhau trong im lặng. Bảo nhìn lên sân khấu trống, nơi bục phát biểu vẫn còn đứng đó dưới ánh đèn, rồi nhìn xuống dòng chữ trên màn hình điện thoại của mình. Anh không trả lời tin nhắn. Không phải vì anh không có gì để nói, mà vì anh biết rõ Tuấn không hỏi để nghe một câu trả lời bằng chữ. Tuấn hỏi để chờ một câu trả lời bằng việc làm, và việc làm ấy, theo đúng tối hậu thư đã đặt ra, chỉ có một địa chỉ duy nhất là Đức Trọng.
Bảo ngẩng lên tìm Tuấn giữa những dãy bàn. Tuấn vẫn ngồi ở chỗ cũ, không vỗ tay thêm, chỉ nhìn anh bằng ánh mắt của một nhân chứng đã nghe đủ mọi lời thú nhận và không còn tin vào thêm bất cứ lời nào nữa. Buổi tối hôm qua, qua điện thoại, chính Bảo đã nói hết với Tuấn bằng miệng của mình: chưa từng gửi một đồng nào trong năm năm. Lời nói trong bữa tiệc ngày 06 tháng 12 là một lời nói dối. Cuộc gọi đầu tiên sau năm năm đã bị chính anh cúp ngang giữa chừng. Tuấn nghe xong và đặt ra thời hạn cuối cùng về chữ cha. Chiều nay, Tuấn không cần nhắc lại thời hạn ấy. Tuấn chỉ cần ngồi yên trong một sảnh tiệc đang vỗ tay cho hai chữ chữ tín, và để sự im lặng của mình làm phần việc còn lại. Bảo hiểu rõ, giữa hàng trăm con người trong sảnh tiệc này, chỉ có một người nghe bài phát biểu của anh bằng đôi tai của sự thật, và người ấy vừa hỏi anh câu hỏi duy nhất đáng hỏi trong buổi chiều hôm nay.
Anh cũng nghĩ về chính mình trong khoảnh khắc bước xuống khỏi sân khấu. Trước đối tác, anh là người giữ chữ tín bằng những hợp đồng được thực hiện đúng hẹn, bằng những khoản thanh toán không chậm một ngày, bằng những cam kết trên giấy trắng mực đen chưa từng sai một lần. Hồ sơ làm ăn của anh sạch tới mức không một đối tác nào trong sảnh tiệc này có lý do để nghi ngờ anh. Chỉ có một món nợ duy nhất trong đời anh không nằm trong bất cứ hồ sơ nào. Không có chữ ký. Không có thời hạn ghi trên giấy. Và cũng là món nợ duy nhất anh đã trốn tránh suốt năm năm bằng đủ mọi cách: cúp máy. Xóa tin nhắn, im lặng và cả một màn hình chuyển tiền bị thoát ra giữa chừng trong đêm ngày 10 tháng 12. Bài phát biểu chiều nay, với Bảo, vì vậy không phải là một thành công. Nó là một bản kê khai công khai về một phẩm chất mà đời tư của anh đang thiếu hụt trầm trọng nhất, được đọc to trước hàng trăm người mà không một ai trong số họ, trừ một người, biết được sự thật ấy.
Anh khóa màn hình, cho điện thoại trở lại túi áo và quay về với bữa tiệc đang tiếp diễn quanh mình. Người phục vụ rót thêm rượu. Một đối tác nâng ly chúc mừng anh và công ty thêm một lần nữa. Dương khoác tay anh, ghé sát và nói nhỏ rằng cô chưa bao giờ thấy anh phát biểu hay như chiều nay, rằng cha cô ngồi dưới đã gật đầu suốt từ đầu tới cuối. Bảo mỉm cười với cô và nâng ly cùng mọi người, giữ vẻ mặt của một người đàn ông đang ở trên đỉnh của một ngày hoàn hảo. Trong đầu anh, câu hỏi ngắn của Tuấn vẫn nằm nguyên ở đó, không ồn ào, không biến mất, chờ tới ngày nó được trả lời bằng một việc thật hoặc bị chôn thêm một lần nữa dưới những tràng vỗ tay.
Bữa tiệc bước vào phần cuối khi người dẫn chương trình mời cha của Dương lên sân khấu nói vài lời. Ông bước lên bục phát biểu trong tiếng vỗ tay, cảm ơn các đối tác đã đồng hành cùng hai gia đình trong dự án lần này, rồi mỉm cười nhìn xuống dãy bàn đầu tiên, nơi Bảo và Dương đang ngồi cạnh nhau. Ông nói rằng niềm vui làm ăn hôm nay chỉ là một nửa của niềm vui, vì sắp tới đây, hai gia đình còn có một chuyện vui lớn hơn nữa muốn chia sẻ cùng mọi người. Cả sảnh tiệc rộ lên tiếng xì xào thích thú và những tràng vỗ tay sớm. Dương siết nhẹ tay Bảo dưới gầm bàn, còn Bảo ngồi yên, mỉm cười đúng mực, biết rõ chuyện vui mà ông vừa nhắc tới sẽ được nói thành lời ngay trong buổi chiều muộn này.