CHẰN TINH GÁC CỔNG CHÙA TRÀ VINH - Chương 37: Đen Cho Nghỉ Vì Giông Tới
Đầu giờ chiều ngày hai mươi bốn tháng chín, bầu trời phía trên đầm lầy sau chùa Đầm Chằn bắt đầu đổi màu sớm hơn mọi buổi chiều trước trong đợt trùng tu.…
Nội dung chương
Đầu giờ chiều ngày hai mươi bốn tháng chín, bầu trời phía trên đầm lầy sau chùa Đầm Chằn bắt đầu đổi màu sớm hơn mọi buổi chiều trước trong đợt trùng tu. Những đám mây xám dày kéo tới từ phía chân trời, che dần ánh nắng cuối ngày và làm sân chùa tối sầm xuống dù đồng hồ mới chỉ qua giờ nghỉ trưa không lâu. Gió bắt đầu nổi lên từng cơn, quật những tán cỏ cao quanh đầm nằm rạp xuống mặt nước đen và lùa qua sân cổng thành từng đợt rào rào.
Sơn Văn Đen đứng giữa sân cổng ngẩng lên nhìn trời hồi lâu, ông quan sát hướng mây di chuyển và lắng nghe tiếng gió đổi nhịp qua khung giàn giáo gỗ. Kinh nghiệm nhiều năm làm thợ ở vùng đầm này mách bảo ông cơn giông dự báo đang tới sớm hơn khung giờ chạng vạng mà đài khí tượng đã thông báo hôm trước. Ông không chờ thêm bất kỳ dấu hiệu rõ ràng nào nữa, vì điều kiện đã ký với Sư Cả ghi rất rõ hễ có giông kéo tới là đội phải nghỉ ngay.
Đen thổi một hồi còi ngắn quen thuộc để tập hợp toàn bộ đội thợ xuống khỏi mọi vị trí làm việc trên giàn và dưới sân cổng. Ông tuyên bố rõ ràng buổi làm việc hôm nay kết thúc tại đây, toàn đội chuyển sang thu dọn dụng cụ, che lại mặt cổng và rời chùa trước khi mưa đổ xuống. Không một người thợ nào trong đội thắc mắc hay xin nán lại thêm ít phút, vì ai cũng đã nghe điều kiện nghỉ việc khi có giông được nhắc lại công khai ở buổi họp sáng hôm trước.
Đội thợ chia nhau làm những phần việc thu dọn cuối cùng trong không khí khẩn trương nhưng không hề rối loạn hay vội vã nguy hiểm. Thạch Văn Rith cùng Kiên Văn Tài kéo tấm bạt che lớn phủ kín toàn bộ mặt cổng, siết chặt các mối dây chằng theo đúng vị trí đã chuẩn bị từ buổi sáng. Thạch Văn Sang phụ trách gom dụng cụ nhỏ vào kho, đối chiếu danh sách dụng cụ với Na để chắc chắn không món nào bị bỏ quên trên sàn giàn cao.
Khu vực quanh tượng được kiểm tra lại một lượt cuối cùng trước khi đội rời đi, dù buổi sáng hôm ấy không có bất kỳ thao tác nào chạm tới dải đá sát mặt tượng. Tấm vải mềm che tạm ở bệ tượng vẫn nằm nguyên vị trí, khung giá đỡ đứng vững và các tấm đệm vải đều khô ráo ở đúng vị trí đã định. Đen tự mình đi vòng quanh khung giá đỡ một lượt, sờ tay kiểm tra từng mối buộc quan trọng rồi mới gật đầu cho phép khóa kho dụng cụ.
Sư Cả Kim Muni đứng ở hiên chánh điện nhìn đội thợ thu dọn trong gió đang mạnh dần lên từng đợt qua sân chùa. Ông gọi Đen lại gần và nói nhà chùa đồng ý hoàn toàn với quyết định cho nghỉ sớm của tổ trưởng trong buổi chiều hôm nay. Ông nhắc lại buổi làm việc ở dải đá cuối cùng vẫn giữ nguyên lịch sáng sớm ngày mai với chính ông đứng cạnh chứng kiến, đội không cần lo lắng thêm bất kỳ điều gì về phía nhà chùa trong đêm giông này.
Sau khi việc che chắn hoàn tất, Đen phát tiền ứng của đợt trùng tu cho từng người thợ ngay tại sân chùa theo danh sách ông đã chuẩn bị sẵn. Mỗi người ký nhận vào sổ ứng tiền của tổ, khoản ứng này là phần tiền công tạm ứng trước buổi nghiệm thu chính thức vào sáng ngày mai. Sang ký nhận phần của mình mà trong đầu tự động cộng dồn với phần tiền công còn lại sẽ được quyết toán sau nghiệm thu, con số tổng vừa đủ để gia đình anh trả phần lớn món nợ vật liệu đang treo tới cuối tháng.
Rith nhận phần tiền ứng của mình rồi đứng chờ con trai khóa xong tủ đồ cá nhân ở góc kho trước khi hai cha con cùng rời chùa. Ông dặn Sang bằng giọng nghiêm khắc hiếm thấy trong suốt đợt làm việc vừa qua, dặn anh về thẳng nhà ngay khi rời khỏi cổng chùa chiều nay. Ông nói trời giông ở vùng đầm này không phải là thứ một người thợ được phép coi thường, nhất là khi đường làng về nhà còn phải đi qua đoạn trũng dễ ngập nước sau mưa lớn.
Sang gật đầu nhận lời dặn của cha, anh khoác túi đồ nghề lên vai và cùng cả đội bước ra khỏi cổng chùa khi những hạt mưa đầu tiên còn chưa kịp đổ xuống sân. Tài đi bên cạnh anh, cậu nói về nhà cậu sẽ phụ mẹ che lại mái hiên trước khi giông tới, giọng cậu nhẹ nhõm như một người vừa trút được một ngày làm việc đầy áp lực. Đen đi ở cuối đoàn thợ, ông ngoái lại nhìn cổng chùa một lần cuối để chắc chắn bạt che vẫn căng đều trong gió rồi mới quay lưng đi theo đội.
Đoàn thợ đi dọc đường làng trong tiếng gió quật qua những rặng tre ven đường ngày càng mạnh và dồn dập hơn trước. Mây đen phía trên đầm lầy đã lan rộng ra gần kín cả bầu trời buổi chiều, ánh sáng cuối ngày tắt dần sau lớp mây dày đặc không còn kẽ hở. Sang đi giữa đoàn mà thỉnh thoảng vẫn ngoái đầu nhìn về phía cổng chùa đang khuất dần sau những tán cây ven đường, nơi dải đá cuối cùng vẫn còn nằm nguyên chưa được chạm vào.
Tới ngã ba đường làng, nơi đoàn thợ bắt đầu tản ra từng hướng về nhà của từng người trong đội sau một ngày làm việc, Rith còn dặn lại con trai thêm một lần nữa trước khi rẽ sang lối về nhà họ Thạch. Ông nói tối nay Sang cứ ở yên trong nhà với mẹ và em gái, sáng mai dậy thật sớm cùng ông quay lại chùa làm buổi việc cuối cùng cho trọn vẹn. Sang đáp lời cha bằng một cái gật đầu rõ ràng, anh nhìn bóng cha và mấy người thợ khác khuất dần ở khúc quanh của đường làng trong gió chiều.
Gió lúc đội rời chùa đã mạnh tới mức những tấm biển nhỏ treo ở đầu đường làng kêu lạch cạch liên hồi trong từng đợt quật qua. Sang kéo cao cổ áo khoác, một tay giữ chặt quai túi đồ nghề trên vai để túi không đung đưa va vào hông trong lúc bước nhanh theo đoàn. Anh cảm thấy cổ tay phải của mình hôm nay yên ổn hơn hẳn sau một ngày chỉ làm việc dưới đất, cảm giác yên ổn ấy làm anh càng tin buổi sáng mai mình sẽ đủ sức hoàn thành dải đá cuối cùng một cách trọn vẹn nhất.
Cả đội rời chùa khi mưa chưa đổ, sân cổng để lại sau lưng họ là một khoảng yên tĩnh khác thường giữa tiếng gió đang gào qua khung giàn trống. Không còn tiếng gõ đá, không còn hiệu lệnh đưa vật liệu, chỉ còn tấm bạt che mặt cổng phấp phới nhè nhẹ trong từng đợt gió mạnh dần. Pho tượng sau lớp bạt che và sau khung giá đỡ gỗ vẫn đứng nguyên ở vị trí gác cổng quen thuộc, chờ buổi làm việc cuối cùng vào sáng sớm ngày mai theo đúng lệ đã định.
Trong lúc thu dọn, Na còn cẩn thận ghi vào nhật ký công trình giờ phút đội chính thức dừng việc trong buổi chiều giông tới sớm hôm nay. Cô ghi rõ lý do dừng việc là thực hiện đúng điều kiện đã ký với Sư Cả, ghi tên người ra quyết định là tổ trưởng Sơn Văn Đen và ghi thêm tình trạng mặt cổng đã được che kín trước khi đội rời chùa. Trang ghi ấy sau này sẽ là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy đội đã làm đúng lệ cho tới tận buổi chiều cuối cùng trước ngày nghiệm thu quan trọng.
Tài trong lúc phụ kéo bạt che còn tranh thủ kiểm tra lại toàn bộ dây chằng ở phía chân giàn giáo sát mặt đất. Cậu phát hiện một mối dây ở góc phía đông đã hơi lỏng sau nhiều ngày chịu gió, liền báo ngay cho Rith để hai người cùng siết lại trước khi trời tối hẳn. Việc phát hiện nhỏ ấy được Đen khen là đúng tinh thần làm việc của cả đội trong những ngày cuối: thấy điều chưa ổn thì nói ra ngay, sửa ngay tại chỗ và không để dành sang ngày hôm sau trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Bà Danh Thị Út từ trong kho bước ra sân với một chiếc đèn dầu trên tay, bà dặn đội thợ đi đường cẩn thận vì gió lớn thường làm cành khô rơi xuống lối đi ven đầm vào những buổi chiều như hôm nay. Bà nói bà sẽ ở lại chùa cùng nhà chùa qua đêm giông này như lệ của những người giữ kho lâu năm mỗi khi chùa có việc lớn vào ngày hôm sau. Lời dặn dò của bà làm không khí thu dọn của đội thêm phần ấm áp giữa tiếng gió đang lạnh dần qua sân cổng.
Sang trước khi rời kho còn quay lại nhìn một lần cuối khu vực để dụng cụ nhỏ dành riêng cho buổi làm việc sáng mai ở dải đá cuối. Bộ dụng cụ đã được anh sắp xếp gọn gàng từ buổi sáng, búa nhỏ và đục ngắn nằm đúng ngăn trên cùng của giá để đồ chung trong kho của đội. Anh tự nhủ sáng mai chỉ cần tới sớm, lấy đúng bộ dụng cụ ấy và chờ Sư Cả có mặt là buổi việc cuối cùng sẽ diễn ra đúng như mọi kế hoạch đã bàn suốt mấy ngày qua.
Đen khóa cửa kho bằng ổ khóa lớn quen thuộc, ông thử giật mạnh cánh cửa hai lần để chắc chắn khóa đã ăn khớp hoàn toàn trước khi giao chìa khóa lại cho người trực của nhà chùa. Ông nói với cả đội rằng một đêm giông đi qua một công trường được khóa kỹ và che chắn kỹ sẽ không để lại bất kỳ hậu quả nào cho buổi nghiệm thu sáng mai. Cả đội nghe tổ trưởng nói mà cùng gật đầu, ai cũng tin buổi sáng ngày rằm sẽ bắt đầu bằng một mặt cổng khô ráo và một dải đá chờ được hoàn thiện nốt.
Sang đi được nửa đường về nhà thì những bước chân của anh chậm dần lại một cách vô thức giữa đường làng vắng người qua lại. Anh đứng lại ở ngã ba cuối cùng trước lối rẽ vào xóm nhà mình, một mình giữa tiếng gió quật qua đồng và tiếng mây giông đang dồn về phía chùa. Trước mặt anh là lối về nhà ấm áp có mẹ và em gái đang chờ cơm tối, sau lưng anh là cổng chùa đang đen dần trong mây giông với một dải đá chưa xong và một hạn nghiệm thu không thể dời đang chờ vào sáng mai.