CHẰN TINH GÁC CỔNG CHÙA TRÀ VINH - Chương 35: Phần Việc Còn Lại Ở Mặt Tượng

Chiều ngày hai mươi ba tháng chín, những phần việc dưới đất đã được thu xếp gọn gàng. Kim Sóc Khênh gọi Thạch Văn Sang và Thạch Văn Rith lên khu vực mặt…

Nội dung chương

Chiều ngày hai mươi ba tháng chín, những phần việc dưới đất đã được thu xếp gọn gàng. Kim Sóc Khênh gọi Thạch Văn Sang và Thạch Văn Rith lên khu vực mặt cổng để rà soát lần cuối phần việc còn lại. Cả ba người đứng trong khoảng làm việc hẹp trước mặt tượng, nơi khung giá đỡ gỗ bao quanh đầu tượng với những tấm đệm vải mềm đã được kiểm tra lại từ buổi sáng. Ánh sáng cuối ngày chiếu nghiêng qua mặt cổng, làm rõ từng đường nét còn dang dở của phần đá ốp phía trên.

Khênh chỉ tay dọc theo một dải đá hẹp chạy sát phần mặt tượng, từ phía trên sống mũi đá kéo dài xuống gần mép ngoài của gò má tượng. Dải đá ấy là phần duy nhất của mặt cổng chưa được ốp hoàn thiện trong toàn bộ đợt trùng tu tính tới buổi chiều hôm nay. Chiều rộng của dải chỉ vừa một viên đá cỡ nhỏ đặt nằm dọc, và vị trí của nó nằm đúng trong vùng thao tác khó nhất của cả công trình.

Sang đưa tay đo thử khoảng trống giữa giá đỡ và đầu tượng bằng gang tay của chính mình như cách thợ vẫn làm khi chưa cần tới thước. Khoảng trống ấy chỉ vừa cho một cánh tay cầm dụng cụ nhỏ luồn vào, cổ tay người thợ gần như không có chỗ để xoay trở thoải mái khi gõ chỉnh đá. Anh hiểu ngay vì sao phần việc này được để lại sau cùng và vì sao nó đòi hỏi người thợ chắc tay nhất của đội đứng làm.

Khênh giải thích cặn kẽ những khó khăn riêng của dải đá này cho hai cha con cùng nghe trước khi bất kỳ ai chạm tay vào việc. Dụng cụ phải đưa qua khoảng hẹp giữa giá đỡ và đầu tượng theo một góc nghiêng cố định, không được để chuôi dụng cụ chạm vào mặt đá cổ ở bất kỳ điểm nào. Mỗi thao tác gõ chỉnh đều phải nhẹ và ngắn, vì lực dội ngược trong khoảng hẹp rất dễ làm người thợ mất kiểm soát ở những nhát gõ cuối cùng.

Rith đứng ở phía sau, ông nhìn dải đá hẹp rồi nhìn sang cổ tay đang nẹp nhẹ của con trai mà không giấu được vẻ lo lắng trong ánh mắt. Ông hỏi Khênh liệu phần việc này có thể chia làm hai buổi ngắn thay vì dồn vào một buổi sáng duy nhất của ngày mai hay không. Khênh đáp rằng chia buổi thì được, nhưng mỗi buổi đều phải có sư đứng cạnh từ đầu tới cuối và không buổi nào được kéo dài qua giờ đã định của nhà chùa.

Ba người thống nhất ngay tại chỗ phương án làm việc cho sáng ngày mai, ngày hai mươi bốn tháng chín, ngày cuối trước hạn nghiệm thu. Phần dải đá sát mặt tượng sẽ được làm vào buổi sáng, có Khênh đứng cạnh suốt buổi ở vị trí quan sát đã định từ trước. Nhịp làm sẽ chậm hơn mọi buổi trước, mỗi viên đá đặt xong đều dừng lại kiểm tra khoảng hở và mặt phẳng trước khi chuyển sang viên tiếp theo.

Khênh nhấn mạnh thêm một điều kiện riêng cho khu vực thao tác hẹp này mà ông muốn hai cha con ghi nhớ thật kỹ. Ở khoảng sát mặt tượng, đội không được dùng búa lớn dưới bất kỳ hình thức nào, chỉ dùng búa nhỏ và đục ngắn đã được nhà chùa đồng ý từ buổi lắp giá đỡ. Ông nói búa lớn tuy giúp việc nhanh hơn nhưng lực vung trong khoảng hẹp là thứ không người thợ nào kiểm soát trọn vẹn được, nhất là khi tay đã mỏi sau nhiều viên đá liên tiếp.

Sang nghe điều kiện ấy mà gật đầu ghi nhận, anh tự nhẩm lại trong đầu danh sách dụng cụ nhỏ mình sẽ mang lên giàn vào sáng mai. Anh nghĩ tới chiếc búa nhỏ cán ngắn vẫn nằm trong ngăn dưới cùng của túi đồ nghề, món dụng cụ anh vẫn dùng cho những chỗ cần độ chính xác cao nhất. Anh cũng nghĩ tới cổ tay phải của mình, tới lời dặn hạn chế vận động mạnh của trạm y tế và tới cảm giác nhói nhẹ mỗi lần anh xoay cổ tay quá một góc nhất định.

Rith đề nghị sáng mai ông sẽ đứng ở vị trí phụ ngay phía dưới khoảng hẹp, sẵn sàng đỡ dụng cụ và giữ tấm vải hứng ở dưới dải đá đang làm. Tấm vải hứng ấy có nhiệm vụ đón bất kỳ mảnh đá vụn hay vật nhỏ nào rơi xuống trong lúc thao tác, tránh để chúng rơi thẳng xuống bệ tượng hay sân cổng phía dưới. Khênh nghe phương án phụ việc ấy mà đồng ý ngay, ông nói có người giữ vải hứng ở dưới thì người thợ phía trên mới yên tâm tập trung hoàn toàn vào tay gõ của mình.

Na được gọi lên chân giàn để ghi lại toàn bộ phương án vừa thống nhất vào nhật ký công trình ngay trong buổi chiều hôm ấy. Cô ghi rõ tên phần việc, vị trí dải đá, giờ dự kiến làm việc buổi sáng ngày mai và tên sư chứng kiến là Kim Sóc Khênh. Cô ghi thêm điều kiện không dùng búa lớn ở khoảng sát mặt tượng thành một dòng riêng, gạch chân cẩn thận để bất kỳ ai đọc lại hồ sơ cũng nhận ra ngay mức độ quan trọng của điều kiện này.

Đen đi ngang qua khu vực mặt cổng sau khi kiểm tra xong kho vật liệu, ông dừng lại nghe Khênh nhắc lại phương án sáng mai một lần nữa cho chắc chắn. Ông nói đội sẽ dồn toàn bộ nhân lực phụ cho buổi sáng ngày mai quanh khu vực mặt cổng, các phần việc phụ khác đều có thể chờ tới sau giờ nghiệm thu. Ông cũng nhắc Sang tối nay về nhà nghỉ sớm, giữ cổ tay thật yên để sáng mai đôi tay ở trạng thái tốt nhất có thể cho phần việc khó nhất đợt này.

Trước khi rời khu vực mặt tượng, Khênh còn cùng Sang và Rith kiểm tra lại một lượt những tấm đệm vải ở phía gần dải đá nhất. Một tấm đệm ở góc trên đã hơi ẩm vì sương đêm những ngày qua, ông cho thay ngay bằng tấm đệm khô dự phòng mà đội vừa bổ sung theo danh sách của Đen. Việc thay đệm được ghi thêm một dòng ngắn vào sổ nhỏ của nhà chùa, đúng với lệ ghi chép mọi thay đổi quanh tượng dù là thay đổi nhỏ nhất.

Sang đứng lại trong khoảng hẹp thêm một lúc sau khi Khênh và cha mình đã bước xuống khỏi khu vực giàn giáo. Anh nhìn dải đá chưa ốp chạy dọc sát mặt tượng trong ánh sáng đang tắt dần của buổi chiều ngày hai mươi ba. Anh thầm tính nhẩm số viên đá cần đặt, số lần gõ chỉnh ước lượng cho từng viên và khoảng thời gian một buổi sáng có thể cho phép đội làm việc an toàn.

Trên đường xuống sân, Sang còn ngoái nhìn lại vị trí đặt tấm vải hứng mà cha anh vừa đề xuất thêm lớp lót cho buổi sáng mai. Anh ghi nhớ vị trí ấy như ghi nhớ một điểm tựa an toàn cuối cùng giữa khoảng hẹp đầy rủi ro phía trên đầu mình.

Anh biết phần việc này xong thì toàn bộ đợt trùng tu cổng tam quan coi như hoàn thành về mặt hiện trường, chỉ còn chờ buổi nghiệm thu chính thức của xã vào sáng ngày rằm. Ý nghĩ ấy vừa làm anh háo hức vừa làm anh nặng lòng, vì nó đồng nghĩa với việc mọi sai sót từ đây tới sáng mai đều không còn thời gian để sửa chữa lại từ đầu như những phần việc trước. Anh tự hứa với lòng mình sẽ làm buổi sáng mai thật chậm, thật chắc và đúng mọi điều kiện đã thống nhất cùng nhà chùa.

Trong lúc rà soát, Khênh còn yêu cầu Sang thực hành thử một thao tác khô ngay tại chỗ để cả ba cùng đánh giá độ vừa tay của khoảng hẹp. Sang cầm chiếc đục ngắn không lưỡi, đưa qua khe giữa khung gỗ và đầu tượng theo đúng góc nghiêng đã bàn, rồi rút tay ra chậm rãi không để chuôi chạm vào bất kỳ điểm đá nào. Thao tác thử ấy diễn ra gọn gàng, nhưng Sang tự cảm nhận được cổ tay phải của mình phải gồng lên nhiều hơn bình thường mới giữ được đường đưa thẳng và đều như yêu cầu.

Khênh quan sát thao tác thử mà hỏi thẳng Sang về tình trạng cổ tay sau buổi khám ở trạm y tế xã hôm trước. Sang đáp thật rằng cán bộ y tế dặn anh hạn chế vận động mạnh thêm một tuần, và anh dự tính sáng mai sẽ dồn phần lớn lực sang tay trái như những buổi làm việc gần đây. Khênh nghe xong gật đầu, ông nói nhà chùa thà chấp nhận nhịp làm chậm thêm một phần ba thời gian còn hơn để một người thợ tay yếu phải cố sức ở khoảng hẹp nguy hiểm nhất của cả công trình.

Rith nhân lúc ấy đề xuất thêm một lớp vải mềm nữa lót ở mép dưới của dải đá, nơi tấm vải hứng sẽ được căng ra vào sáng mai. Ông nói kinh nghiệm nhiều năm làm việc gần đá cổ cho ông thấy những mảnh vụn nhỏ nhất cũng có thể làm xước mặt đá nếu rơi xuống mà không có lớp đệm đón ở phía dưới. Khênh đồng ý với đề xuất của người thợ già và cho Na ghi thêm chi tiết lớp vải bổ sung này vào cùng trang nhật ký với phương án làm việc buổi sáng.

Đen sau đó mang lên chân giàn một danh sách dụng cụ đã được ông rà soát và rút gọn riêng cho buổi việc ở khoảng hẹp ngày mai. Danh sách chỉ gồm búa nhỏ, đục ngắn, bay nhỏ, thước ngắn và một chiếc đèn pin đội đầu để soi vào khe tối giữa khung gỗ với mặt tượng. Ông gạch bỏ khỏi danh sách mọi dụng cụ cán dài và mọi món đồ không thật sự cần thiết, vì ông muốn sàn giàn buổi sáng mai gọn nhất có thể để người thợ không vướng víu trong lúc thao tác.

Rith đứng dưới chân giàn gọi con trai xuống để cùng đội thu dọn dụng cụ và chuẩn bị bạt che cho mặt cổng qua đêm nay. Sang buộc lại dây giày, kiểm tra lần cuối khoảng hở của khung giá đỡ rồi mới bước xuống theo thang gỗ trong ánh chiều đã ngả sang màu tím nhạt. Khi cả ba người vừa rời khỏi khu vực giàn, Khênh nhìn lại dải đá hẹp lần cuối rồi nói với Sang bằng giọng tin cậy của một người đã chứng kiến anh làm việc suốt nhiều ngày qua. Ông nói:

- Dải đá này xong là cả đợt trùng tu xong.

Chương khác

Xem thêm