CHẰN TINH GÁC CỔNG CHÙA TRÀ VINH - Chương 33: Sang Thú Nhận Cổ Tay

Chiều ngày hai mươi hai tháng chín, buổi làm việc ở mặt cổng vừa kết thúc. Đội thợ đang thu dọn dụng cụ vào kho vật liệu. Thạch Văn Sang không đi theo…

Nội dung chương

Chiều ngày hai mươi hai tháng chín, buổi làm việc ở mặt cổng vừa kết thúc. Đội thợ đang thu dọn dụng cụ vào kho vật liệu. Thạch Văn Sang không đi theo cha ra vòi nước rửa tay như mọi ngày. Anh đứng lại trong kho, chờ Sơn Văn Đen khóa xong tủ dụng cụ chung rồi mới lên tiếng xin gặp riêng tổ trưởng và cha mình ít phút. Giọng anh nhỏ và dứt khoát cùng lúc, như một người đã cân nhắc câu mở đầu suốt cả buổi chiều làm việc.

Trong kho vật liệu chỉ còn ba người: Sang, Đen và Thạch Văn Rith vừa được gọi quay lại từ sân chùa. Sang tháo chiếc khăn quấn ở cổ tay phải ra trước mặt hai người, để lộ chỗ sưng đã kéo dài nhiều ngày chưa tan hẳn. Anh nói thẳng cổ tay phải của mình đã bong gân từ ngày mười sáu tháng chín, trong lúc khiêng một phiến đá ốp lên giàn ở cột phải cùng đội.

Anh kể tiếp rằng từ hôm ấy tới nay anh đã tự xoa dầu, tự quấn khăn và giấu kín chuyện này với cả tổ trưởng lẫn cha mình. Anh giấu vì sợ bị cho nghỉ ca giữa đợt, sợ bị trừ thêm tiền công sau vụ trộn vữa sai và sợ mất vị trí thợ chính ở phần mặt cổng. Anh nói rõ chiếc thước thép rơi xuống sân hôm sau đó cũng là hậu quả trực tiếp của cổ tay cầm không chắc, chứ không phải do thước trơn như lời anh từng biện bạch trước đội.

Đen nghe hết lời thú nhận mà không chen vào một câu nào cho tới khi Sang tự dừng lại. Ông hỏi lại duy nhất một điều: trong những ngày giấu bong gân, Sang có lần nào thấy tay mình không giữ nổi vật đang đưa qua khu vực sát tượng hay không. Sang đáp thật rằng ở phần cột thì chưa, nhưng hai hôm nay làm ở mặt cổng anh đã phải dồn gần hết sức sang tay trái và anh không dám chắc mình giữ được nhịp ấy thêm nhiều ngày nữa.

Rith đứng bên cạnh con trai, nét mặt ông vừa giận vừa thương theo cách của một người cha thợ già nghe con thú nhận một việc dại dột. Ông nói ông đã nghi ngờ từ hôm thấy Sang đổi tay cầm bay liên tục trên sàn giàn mà không hỏi thẳng, vì ông chờ con trai tự nói ra như lệ ông từng dạy từ nhỏ. Ông nói thêm rằng chờ được tới hôm nay thì mừng vì con đã tự nói, nhưng giận vì con để cả đội cùng đứng trên giàn suốt mấy ngày mà không ai biết một mối nguy đang ở ngay trên đầu họ.

Đen mở sổ tay tổ trưởng, lật tới trang ghi lỗi an toàn của Sang ở vụ rơi thước thép và ghi thêm một mục mới ngay bên dưới. Ông quyết định rút Sang khỏi giàn cao trọn một ngày làm việc kể từ ngày mai, chuyển anh xuống làm các việc dưới đất như trộn vữa, sắp đá và phụ kiểm vật liệu. Kèm theo đó, phụ cấp ca cao của ngày bị rút khỏi giàn sẽ bị cắt toàn bộ, không xét bù sang bất kỳ buổi làm bù nào khác trong đợt.

Sang nghe quyết định của tổ trưởng mà gật đầu nhận ngay, không xin giảm nhẹ và không viện thêm bất kỳ lý do nào để cãi. Anh nói anh đã lường trước mất mát này từ lúc quyết định mở miệng trong kho, và anh thà mất một ngày phụ cấp còn hơn để cả đội tiếp tục làm việc trong tình trạng không ai biết tay anh đang yếu. Lời nhận quyết định bình thản ấy làm Đen dịu giọng xuống khi ông dặn tiếp những việc cụ thể cho ngày làm dưới đất của Sang.

Đen nói thêm rằng quyết định rút khỏi giàn chỉ áp dụng đúng một ngày, sau đó ông sẽ căn cứ vào tình trạng cổ tay thực tế để xếp việc lại cho Sang. Ông cũng dặn Sang phải tới trạm y tế xã khám lại cổ tay trong buổi tối hôm nay, mang giấy khám về nộp cho tổ để hồ sơ an toàn của đợt trùng tu được đầy đủ. Việc khám chữa này là điều kiện để Sang được quay lại sàn giàn, không phải là một hình thức ghi cho có trong sổ.

Rith đề nghị tự tay ghi lời thú nhận của con trai vào nhật ký công trình, nhưng Sang xin được tự mình cầm bút ghi mục này. Anh nói lỗi này do anh giấu, chữ cũng phải do anh viết thì anh mới nhớ suốt đời thợ của mình được. Đen đồng ý, ông cho gọi Thạch Thị Na mang nhật ký ra kho để Sang ghi ngay trong buổi chiều hôm ấy trước mặt cả ba người.

Na tới kho với cuốn nhật ký đã kẹp thêm trang biên bản vết mẻ cũ ký lúc sáng cùng ngày. Cô đọc nhanh qua mục ghi mới của anh trai mà không bình luận một lời, chỉ lặng lẽ ghi thêm số trang đối chiếu và ký tên ở phần người chứng kiến việc ghi sổ. Sự im lặng tôn trọng của em gái làm Sang dễ thở hơn nhiều so với những lời an ủi dài dòng mà anh từng sợ phải nghe trong khoảnh khắc này.

Sang cầm bút ghi vào nhật ký từng dòng chậm rãi: ngày bong gân, số ngày đã giấu, vụ thước thép rơi và lời cam kết không giấu bất kỳ chấn thương nào nữa trong thời gian còn lại của đợt. Chữ viết của anh ở những dòng đầu còn run nhẹ vì cổ tay phải chưa lành, nhưng anh vẫn viết trọn bằng tay phải như một cách tự chịu trách nhiệm với chính trang giấy của mình. Đen đọc lại toàn bộ mục ghi khi Sang viết xong, xác nhận không thiếu ý nào rồi ký tên tổ trưởng ngay bên cạnh.

Đen trước khi rời kho còn dặn riêng Sang một việc nữa liên quan tới buổi làm việc ngày mai ở dưới đất. Ông nói việc dưới đất không phải là việc nhẹ cho người bị phạt, vì trộn vữa và sắp đá cũng cần đôi tay khỏe và sự tập trung không kém gì việc trên giàn cao. Sang sẽ làm những phần việc ấy bằng tay trái là chính, tay phải chỉ phụ những thao tác không chịu lực, và bất cứ lúc nào thấy cổ tay nhói lên anh đều phải báo ngay cho người phụ trách ca ở dưới sân.

Trên đường từ chùa về nhà, Sang đi chậm lại bên cạnh cha để nói thêm một điều anh chưa kịp nói trong kho vật liệu. Anh nói điều làm anh sợ nhất suốt những ngày giấu bong gân không phải là tiền phạt, mà là khoảnh khắc phải nhìn thẳng vào mắt tổ trưởng và thừa nhận mình đã nói dối về chiếc thước rơi. Rith nghe con nói mà đáp rằng người thợ nào cũng có một lần phải nuốt xuống niềm tự ái như vậy, và lần nuốt xuống ấy càng sớm thì phần đời thợ còn lại càng đi được thẳng lưng hơn.

Sang ghé trạm y tế xã ngay trong buổi chiều theo đúng lời dặn của tổ trưởng trước khi về tới nhà mình. Người cán bộ y tế khám cổ tay cho anh kết luận bong gân mức nhẹ tới trung bình, cần hạn chế vận động mạnh thêm ít nhất một tuần nữa. Giấy khám được gấp cẩn thận cho vào túi áo của Sang, anh dự định sáng mai sẽ nộp lại cho Đen để kẹp chung vào hồ sơ an toàn của đội theo đúng thủ tục đã định.

Việc cổ tay cần hạn chế vận động thêm một tuần làm Sang ngồi lặng trên băng ghế trước trạm y tế thêm một lúc lâu. Một tuần ấy gần như trùng khớp với toàn bộ quãng thời gian còn lại của đợt trùng tu, nghĩa là những buổi làm việc quyết định nhất ở mặt cổng sẽ diễn ra trong lúc tay anh chưa thể lành hẳn. Anh hiểu kể từ hôm nay, mọi thao tác của mình gần tượng đều phải chậm hơn, nhẹ hơn và cần người chứng kiến sát hơn trước rất nhiều.

Tối hôm ấy ở nhà họ Thạch, bà Thạch Thị Sa Rây nghe chồng kể lại chuyện trong kho mà lặng người đi một lúc lâu bên mâm cơm. Bà không mắng con trai, bà chỉ hỏi cổ tay anh hiện giờ đau ở mức nào và dặn sáng mai bà sẽ sắc sẵn một phần thuốc lá theo lệ nhà để anh đắp thêm sau buổi khám ở trạm y tế. Bà nói tiền phụ cấp mất đi một ngày thì cả nhà còn xoay được, chứ tay của con mà hỏng hẳn thì không có khoản tiền công nào mua lại được.

Na ngồi ở góc bàn chép lại cho anh trai một bản tóm tắt ngắn về quyết định của tổ trưởng để anh dán lên vách phòng mình làm lời nhắc. Cô viết rõ ba ý: một ngày làm dưới đất, mất phụ cấp ca cao của ngày ấy, và phải nộp giấy khám cổ tay trước khi quay lại giàn. Sang đọc bản tóm tắt của em gái mà gật đầu, anh nói giấy nhắc này còn thẳng thắn hơn bất kỳ lời động viên nào anh từng nghe trong ngày hôm nay.

Sang ăn bữa cơm tối hôm ấy với cảm giác lạ lùng: nhẹ nhõm vì bí mật đã được nói ra, và xót xa vì khoản phụ cấp ca cao bị cắt là có thật, không ai hứa sẽ trả lại cho anh sau này. Khoản mất mát ấy cộng thêm mười ngày công đã trừ ở vụ vữa sai làm kế hoạch trả nợ vật liệu của gia đình cuối tháng càng thêm chật vật. Anh hiểu rõ từng con số ấy khi ngồi nghe mẹ tính lại ngân sách nhà trong bếp sau bữa cơm.

Trước khi đi ngủ, Rith ngồi lại với con trai ở bậc thềm trước nhà, ông nhìn lên khoảng trời đêm trong trẻo sau một ngày dài ở chùa. Ông nhắc lại chuyện hồi trẻ ông từng báo lỗi làm sứt bia đá ngay trong buổi chiều và được Sư Cả đời trước cho làm lại không trừ công. Ông nói chuyện cũ ấy ông kể không phải để con so sánh thiệt hơn giữa hai lần báo lỗi, mà để con nhớ người thợ nói ra sớm thì luôn còn đường sửa cùng với mọi người xung quanh.

Sang ngồi nghe cha nói hết, anh đáp rằng hôm nay anh nói ra không sớm nhưng ít ra anh đã tự nói trước khi có thêm một tai nạn nào xảy ra trên giàn. Rith vỗ nhẹ lên vai con trai, bàn tay già chai sạn dừng lại lâu hơn thường lệ như một lời động viên không cần nói thành tiếng. Ông đứng dậy vào nhà trước, để lại cho Sang một câu nói ngắn gọn mà anh sẽ nhớ suốt những ngày còn lại của đợt trùng tu này. Ông nói:

- Nói ra thì mất một ngày, giấu tiếp thì có ngày mất cả tay.

Chương khác

Xem thêm