CHẰN TINH GÁC CỔNG CHÙA TRÀ VINH - Chương 36: Sư Phó Vắng Vì Lễ Ở Chùa Bạn

Sáng ngày hai mươi bốn tháng chín, đội thợ tới chùa Đầm Chằn từ rất sớm với tâm thế dồn toàn bộ sức lực cho dải đá cuối cùng ở mặt cổng. Thạch Văn Sang…

Nội dung chương

Sáng ngày hai mươi bốn tháng chín, đội thợ tới chùa Đầm Chằn từ rất sớm với tâm thế dồn toàn bộ sức lực cho dải đá cuối cùng ở mặt cổng. Thạch Văn Sang mang theo danh sách dụng cụ đã rút gọn từ chiều hôm trước, cổ tay phải được quấn nẹp gọn gàng và tinh thần đã chuẩn bị cho một buổi làm việc chậm rãi dưới mắt sư phó. Sơn Văn Đen kiểm tra lại bạt che, dây chằng và tấm vải hứng sẽ căng dưới khoảng hẹp, mọi thứ đều sẵn sàng chỉ còn chờ người chứng kiến của nhà chùa có mặt.

Thế nhưng người đầu tiên bước ra sân cổng sáng hôm ấy không phải là Kim Sóc Khênh với cuốn sổ nhỏ quen thuộc trên tay. Sư Cả Kim Muni đích thân ra gặp Đen và hai cha con Sang ngay dưới chân giàn, ông nói một tin làm thay đổi toàn bộ kế hoạch buổi sáng đã thống nhất từ chiều hôm trước. Theo lời ông, Khênh phải theo đoàn của chùa đi dự một buổi lễ quan trọng ở một chùa bạn trong huyện ngay trong sáng hôm nay.

Buổi lễ ở chùa bạn ấy là lịch đã định từ trước cả đợt trùng tu cổng tam quan, ghi trong sổ việc của nhà chùa từ nhiều tháng trước. Đoàn của chùa Đầm Chằn gồm Khênh và mấy vị sư trẻ sẽ đi từ sáng sớm và chỉ trở về vào cuối buổi chiều cùng ngày. Điều đó nghĩa là trong suốt buổi sáng quyết định hôm nay, vị sư phó vốn phụ trách chứng kiến mọi việc sát tượng sẽ không có mặt ở cổng chùa.

Đen nghe tin mà mặt biến sắc thấy rõ, ông hỏi ngay liệu có vị sư nào khác trong chùa có thể đứng thay vị trí chứng kiến cho buổi việc ở mặt tượng hay không. Sư Cả lắc đầu chậm rãi, ông nói các vị sư còn lại trong chùa sáng nay đều bận chuẩn bị cho lễ rằm tối mai và việc tiếp đoàn phật tử từ các xã lân cận tới dâng lễ sớm. Việc chứng kiến ở khu vực tượng không phải là việc ai đứng vào cũng được, vì người chứng kiến phải nắm rõ toàn bộ quy định của đợt trùng tu từ đầu tới nay.

Sư Cả đưa ra quyết định tại chỗ ngay trước mặt Đen, Sang và Rith đang đứng chờ nghe ở sân cổng buổi sáng. Phần dải đá sát mặt tượng sẽ hoãn lại, không làm trong buổi sáng hôm nay như kế hoạch đã ghi trong nhật ký chiều hôm trước. Thay vào đó, phần việc ấy sẽ làm vào sáng sớm ngày mai, ngày hai mươi lăm tháng chín, ngay trước giờ nghiệm thu chính thức của xã tại chùa.

Người chứng kiến cho buổi việc dời lại ấy sẽ là chính Sư Cả, ông sẽ đích thân đứng cạnh khu vực mặt tượng suốt buổi làm việc buổi sáng ngày rằm. Ông nói ông sẽ có mặt ở cổng từ giờ làm việc đầu tiên, trước khi đoàn kiểm tra của xã tới chùa để bắt đầu buổi nghiệm thu toàn bộ đợt trùng tu. Quyết định ấy được ông nói bằng giọng dứt khoát, không để lại khoảng trống cho bất kỳ phương án thương lượng nào khác từ phía đội thợ.

Đen lo lắng thấy rõ khi nghe lịch làm việc bị dồn sát tới mức chỉ còn một buổi sáng ngắn ngủi trước giờ nghiệm thu. Ông trình bày với Sư Cả rằng dồn phần việc khó nhất vào buổi sáng cuối cùng sẽ làm đội không còn bất kỳ khoảng đệm nào nếu có trục trặc nhỏ xảy ra. Ông cũng nhắc lại dự báo giông lớn chiều nay, yếu tố có thể làm mặt cổng ướt và ảnh hưởng tới cả buổi làm việc sáng mai nếu đội không che chắn thật kỹ từ chiều nay.

Sư Cả nghe hết nỗi lo của tổ trưởng mà vẫn giữ nguyên quyết định hoãn việc của mình không thay đổi một ý nào. Ông nói lệ của chùa đặt ra không phải để làm khó đội thợ, mà để giữ cho pho tượng ba trăm năm không phải chịu bất kỳ rủi ro nào từ sự vội vàng của con người. Ông nói thêm rằng buổi nghiệm thu có thể bắt đầu chậm hơn dự kiến một ít nếu xã đồng ý, còn một thao tác làm khi không có sư chứng kiến thì không có cách nào sửa lại cho đúng lệ về sau.

Rith đứng bên cạnh tổ trưởng, ông gật đầu đồng tình với quyết định của Sư Cả trước khi Đen kịp nói thêm điều gì khác. Người thợ già nói đội đã đi đúng lệ suốt từ ngày đầu đợt trùng tu tới nay, không có lý do gì để phá lệ ở đúng phần việc quan trọng nhất và nhạy cảm nhất của cả công trình. Ông quay sang con trai, nói Sang cứ yên tâm làm những phần việc phụ trong sáng nay, phần dải đá để tới sáng mai làm cùng Sư Cả cũng là một cách làm chắc chắn.

Sang nghe quyết định hoãn việc mà trong lòng vừa nhẹ nhõm vừa nặng trĩu theo hai hướng hoàn toàn trái ngược nhau. Nhẹ nhõm vì buổi sáng nay anh không phải đưa cổ tay còn yếu của mình vào khoảng hẹp nguy hiểm nhất khi tinh thần đang căng thẳng vì dự báo giông. Nặng trĩu vì toàn bộ áp lực của phần việc quyết định bị dồn hết sang buổi sáng cuối cùng, nơi chỉ một sai sót nhỏ cũng đủ làm cả đợt trùng tu không kịp nghiệm thu đúng hạn đã chốt.

Đen cuối cùng cũng nhận quyết định của Sư Cả, ông cho Na ghi lại việc thay đổi lịch vào nhật ký công trình ngay trong buổi sáng hôm ấy. Trang ghi mới nêu rõ lý do hoãn việc, người ra quyết định, giờ làm việc mới vào sáng sớm ngày mai và tên người chứng kiến là chính Sư Cả Kim Muni. Đen ký nhận ở phần tổ trưởng, Rith ký ở phần thợ chính phụ trách dải dưới và Sang ký ở phần thợ chính phụ trách dải đá sát mặt tượng.

Theo lịch mới, sáng hôm nay đội chỉ làm những phần việc phụ ở xa khu vực mặt tượng theo đúng phân công lại của tổ trưởng. Sang và Tài dọn dẹp khu vực kho vật liệu, kiểm tra lại toàn bộ dụng cụ nhỏ sẽ dùng cho buổi sáng mai và sắp xếp đá ốp theo đúng thứ tự đặt của dải đá cuối cùng. Rith phụ trách gia cố thêm một mối chằng ở chân khung giá đỡ và kiểm tra lại toàn bộ tấm bạt che mặt cổng cho đêm giông dự báo.

Khênh trước khi theo đoàn rời chùa còn ghé qua sân cổng dặn riêng Sang vài điều về buổi làm việc sáng mai cùng Sư Cả. Ông nói Sư Cả tuy tuổi đã cao nhưng mắt quan sát việc gần tượng rất tinh, Sang cứ làm chậm và báo rõ từng thao tác trước khi thực hiện như cách anh vẫn làm với ông suốt những ngày qua. Ông cũng dặn Sang tuyệt đối không tự ý bắt đầu bất kỳ thao tác nào ở dải đá khi Sư Cả chưa có mặt tại vị trí chứng kiến đã định.

Đoàn của chùa rời cổng vào giữa buổi sáng, Khênh đi ở cuối đoàn với chiếc túi vải quen thuộc khoác trên vai như mọi lần ông ra khỏi chùa làm việc. Sang đứng ở sân nhìn theo đoàn sư khuất dần ở cuối đường làng mà cảm thấy khoảng trống ở vị trí chứng kiến quen thuộc hiện ra rõ rệt hơn bao giờ hết. Cả khu vực mặt cổng sáng hôm ấy yên tĩnh lạ thường, không có tiếng gõ đá, không có hiệu lệnh đưa vật liệu, chỉ có tiếng gió nhẹ lùa qua những tấm bạt che đang chờ cơn giông buổi chiều.

Buổi trưa, Đen tập hợp đội lại để phân công việc che chắn mặt cổng và giàn giáo trước khi giông lớn kéo tới vào chạng vạng theo dự báo. Ông nhấn mạnh buổi chiều hôm nay toàn đội chỉ làm việc che chắn và thu dọn, không ai được nán lại công trường khi mây giông đã kéo đen phía đầm lầy sau chùa. Lời dặn ấy được ông nhắc lại hai lần, đủ để mọi người trong đội đều hiểu mức độ nghiêm túc của buổi chiều thời tiết xấu đang tới gần.

Giữa buổi sáng, Trần Văn Hòa gọi điện tới chùa hỏi thăm tiến độ sau khi nghe tin lịch làm việc ở mặt tượng vừa thay đổi. Đen báo lại toàn bộ quyết định của Sư Cả và lịch làm việc mới vào sáng sớm ngày mai trước giờ nghiệm thu cho cán bộ xã nghe. Hòa im lặng một lúc ở đầu dây bên kia. Rồi ông nói ông tôn trọng lệ chứng kiến của nhà chùa. Buổi nghiệm thu ngày mai có thể bắt đầu muộn hơn dự kiến ban đầu một khoảng ngắn, nếu phần việc cuối cần thêm thời gian hoàn thiện đúng quy trình.

Thông tin Hòa chấp nhận lùi nhẹ giờ bắt đầu nghiệm thu làm Đen thở phào một phần khi ông quay lại sân báo tin cho cả đội. Ông nói phần đệm thời gian ấy tuy không nhiều nhưng đủ để đội làm buổi sáng mai bớt căng thẳng hơn so với dự tính ban đầu của ông. Rith nghe tin mà vỗ vai tổ trưởng, ông nói nhà chùa giữ lệ, xã thông cảm, đội thợ chỉ còn một việc duy nhất là giữ đôi tay của mình cho thật vững vào buổi sáng cuối cùng.

Sang tranh thủ quãng thời gian rảnh của buổi sáng phụ để tự rà soát lại toàn bộ dụng cụ nhỏ trong túi đồ nghề của mình thêm một lần nữa. Anh lau sạch từng chiếc đục, kiểm tra cán của chiếc búa nhỏ và xếp lại các ngăn túi theo đúng thứ tự lấy đồ mà anh đã quen tay từ đầu đợt. Việc sắp xếp tỉ mỉ ấy giúp anh hình dung trước từng thao tác của buổi sáng mai, từ viên đá đầu tiên cho tới lần kiểm tra khoảng hở cuối cùng trước khi Sư Cả ký xác nhận.

Bà Danh Thị Út mang ra sân cổng một ấm trà nóng cho đội thợ trong lúc mọi người đang chờ phân công việc che chắn buổi chiều. Bà nói những ngày cuối của một đợt việc lớn ở chùa bao giờ cũng là những ngày dễ sinh chuyện nhất, vì người ta vừa mệt vừa nôn nóng muốn xong cho nhanh. Lời nói của người giữ kho già làm Sang ghi nhớ thêm một lần, anh tự nhủ buổi sáng mai mình phải là người bình tĩnh nhất trong khoảng hẹp trước mặt tượng, dù áp lực giờ giấc có đè nặng tới đâu.

Sang phụ cha căng lại tấm bạt che lớn phía trên mặt cổng, anh làm việc dưới đất theo đúng phân công của một buổi sáng không lên giàn cao. Thỉnh thoảng anh ngẩng lên nhìn dải đá chưa xong chạy dọc sát mặt tượng, con số thời gian còn lại tới giờ nghiệm thu sáng mai cứ tự động đếm ngược trong đầu anh không cách nào dừng lại được. Mỗi lần nhìn lên, dải đá ấy dường như lại dài thêm một chút trong mắt của một người thợ đang mang trong lòng quá nhiều nỗi lo cùng lúc.

Chương khác

Xem thêm