CỌP BA CHÂN Ở NÚI BÀ ĐEN - Chương 27: Đêm Không Ai Ngủ Ở Bản

Đêm 10/11/2026, cả xóm chân núi Bà Đen thức trắng. Mọi chuyện bắt đầu từ lúc chập tối, khi chó trong xóm lần lượt sủa dồn về hướng thung lũng Ma Thiên…

Nội dung chương

Đêm 10/11/2026, cả xóm chân núi Bà Đen thức trắng. Mọi chuyện bắt đầu từ lúc chập tối, khi chó trong xóm lần lượt sủa dồn về hướng thung lũng Ma Thiên Lãnh, từ nhà đầu xóm tới nhà cuối xóm, không con nào sủa về hướng khác. Tới khi sương xuống dày, từ trong màn sương phía thung lũng vang về tiếng thịch, thịch, kéo lê rất xa, trầm và đều, nghe như ở ngay bìa xóm mà cũng như ở sâu trong rừng. Người già khóa cửa trong, người trẻ thức ở hiên, trẻ con được đưa hết vào gian trong.

Nhóm của Tuấn đêm đó không cắm trại, cả bốn người ở nhà trọ và nhà ông Sáu theo lời dặn không vào rừng trong đêm có dấu hiệu lạ diện rộng. Tuấn ngồi ở hiên nhà ông Sáu cùng ông và bà Mận, nghe tiếng chó sủa từng đợt và tiếng thịch kéo lê xa dần rồi gần lại theo gió. Ông Hai chống gậy qua ngồi cùng một lúc, nói ông sống ở xóm này hơn bảy mươi năm, những đêm cả xóm thức trắng như vậy chỉ đếm được trên đầu ngón tay, và lần nào cũng gắn với mùa sương muối nặng nhất của năm.

Bà Mận pha trà liên tục cho người qua lại hiên nhà. Bà nói chó sủa dồn một hướng là dấu hiệu người già ở đây tin nhất, vì chó không biết sợ chuyện kể, chúng chỉ phản ứng với thứ chúng ngửi và nghe thấy thật. Ông Sáu thì ít nói, ông ngồi nghe tiếng thịch kéo lê và thỉnh thoảng nhìn đồng hồ treo tường, như đang đo khoảng cách của tiếng bước theo thời gian. Có lúc ông nói khẽ rằng tiếng bước đêm nay đi vòng rộng quanh bìa thung lũng chứ không vào xóm, và chừng nào nó còn ở vòng ngoài thì xóm còn yên.

Đêm đó không có lần gọi tên nào vang lên trong xóm, cũng không ai thấy hình thú nào. Hiện tượng xảy ra ở quy mô cả xóm, ngoài mọi lán trại và ngoài kế hoạch của nhóm, như một lời nhắc rằng những gì nhóm gặp ở chòi và lán rìa rừng chỉ là phần nhỏ của một mùa sương đang mạnh dần. Tuấn ghi vào sổ: đêm cả xóm thức trắng, chó sủa dồn về hướng thung lũng, tiếng thịch kéo lê nghe xa trong sương, nhóm không cắm trại đêm này.

Gần sáng, tiếng chó thưa dần và sương tan bớt. Ông Hai chống gậy đứng dậy về nhà, nói một câu trước khi đi: sương muối năm nay xuống sớm hơn mọi năm, và xuống sớm như vậy thường là xuống nặng. Tuấn nhìn về phía thung lũng, nơi sương vẫn còn đặc quánh trong lòng thung dù trời đã sáng ở chân núi. Anh biết cửa thời gian cho đêm cuối đang hẹp lại rất nhanh, và mọi chuẩn bị từ giờ phải tính theo mùa sương thật, không tính theo lịch dự kiến ban đầu nữa.

Chập tối hôm đó bắt đầu bằng một việc rất nhỏ. Con chó mực nhà đầu xóm đứng dựng tai nhìn về phía thung lũng rồi sủa một tiếng dài. Tiếng sủa ấy như một hiệu lệnh truyền đi dọc con đường đất. Chó nhà thứ hai đáp lại. Rồi nhà thứ ba, thứ tư. Chỉ trong ít phút, cả xóm chìm trong tiếng chó sủa dồn dập mà không một con nào quay đầu về hướng khác. Mấy đứa trẻ đang chơi ở sân đình được người lớn gọi giật vào nhà. Cửa ngõ các nhà lần lượt khép lại, nhưng đèn hiên nhà nào cũng bật sáng.

Tuấn đang ăn cơm ở nhà trọ thì nghe tiếng sủa đầu tiên. Anh bỏ đũa xuống, ra đứng ở cửa nhìn về phía cuối xóm. Bảo theo sau anh, tay còn cầm chiếc đèn pin chưa bật. Hai người không nói gì với nhau trong mấy phút đầu. Họ chỉ nghe. Tiếng chó sủa không giống tiếng sủa khi có người lạ đi ngang đường. Nó dồn dập, cao và liền mạch, như thể mọi con chó trong xóm cùng ngửi thấy một mùi duy nhất đang trôi về từ phía rừng.

Bà chủ trọ khóa cổng sắt, gài thêm thanh gỗ ngang như nhà có việc hệ trọng. Bà bảo nhóm ở yên trong nhà, đừng ra đường xóm lúc này. Nhưng Tuấn xin phép qua nhà ông Sáu, vì ông đã dặn khi có dấu hiệu lạ diện rộng thì nhóm phải ở gần người già trong xóm, không tách ra từng nhà riêng lẻ. Bà chủ nghe vậy thì mở cổng cho bốn người đi, dặn đi sát nhau và đi giữa đường, đừng rẽ vào ngõ tối nào.

Đường xóm đêm đó sáng hơn thường lệ vì nhà nào cũng mở đèn. Người già ngồi trong nhà nhìn ra qua cửa sổ. Người trẻ đứng ở hiên, tay cầm đèn pin hoặc gậy gỗ, không ai lớn tiếng. Trẻ con đã được đưa vào gian trong từ sớm, chỉ thỉnh thoảng nghe tiếng trẻ khóc ngắn rồi được người lớn dỗ yên. Không khí trong xóm căng mà trật tự, như một nơi đã từng trải qua những đêm như thế này và biết cách chịu đựng chúng mà không hoảng loạn.

Ở hiên nhà ông Sáu, bà Mận đã bày sẵn một dãy ghế đẩu cho người qua lại. Nồi nước trà gừng lớn đặt trên bếp than hồng ở góc sân, hơi bốc lên thơm cay trong gió lạnh. Ai ghé hiên cũng được bà rót cho một chén nóng, hai tay bưng lấy để sưởi. Bà nói đêm dài, người thức cần có cái gì nóng trong bụng mới không sinh bệnh. Lời của bà thực tế tới mức làm mấy người trẻ bật cười khẽ, và tiếng cười nhỏ đó giúp cả hiên bớt căng đi một chút.

Ông Hai tới nhà ông Sáu vào khoảng chín giờ tối. Ông đi chậm dọc đường xóm, gậy tre gõ xuống mặt đất từng nhịp đều, có người cháu họ đi kèm cầm đèn cho ông nhưng ông bảo để ông tự đi đoạn cuối. Ngồi xuống ghế, ông không uống trà ngay. Ông nghiêng đầu nghe tiếng chó một lúc lâu, rồi mới nói những đêm như đêm nay, ngày ông còn trẻ, dân xóm gọi là đêm rừng động. Rừng động thì người phải yên. Ai cố làm việc bình thường trong đêm rừng động là người không hiểu mình đang ở đâu.

Tiếng thịch kéo lê đầu tiên vang lên vào lúc sương bắt đầu phủ trắng hàng rào các nhà. Nó xa tới mức Tuấn phải nín thở mới nghe rõ. Một tiếng nặng nề chạm đất, một khoảng lặng ngắn, rồi tiếng kéo lê như vật gì mềm và ướt bị lôi đi trên mặt đất ẩm. Nhịp đó lặp lại đều đặn, không nhanh không chậm. Cả hiên nhà ông Sáu im phăng phắc. Ngay cả tiếng rót trà của bà Mận cũng dừng lại. Mấy con chó trong xóm sủa dữ hơn một đợt rồi bỗng thưa dần, như thể chúng cũng đang nghe cùng một thứ với con người.

Ông Sáu lấy chiếc đồng hồ quả lắc trong nhà ra đặt ở bàn hiên. Ông nói ông muốn đếm khoảng cách giữa hai nhịp bước. Ba lần đếm liên tiếp cho ra những con số gần bằng nhau. Ông bảo bước đi đều như vậy là bước của thứ đang đi vòng, không phải bước của thứ đang săn mồi. Khi nó săn, nhịp sẽ đứt quãng vì nó phải dừng lại nghe ngóng. Đêm nay nó đi vòng quanh bìa thung lũng, như đi tuần trên đất của nó. Câu phân tích bình thản đó làm Tuấn thấy rõ kinh nghiệm của một đời đi rừng khác xa những gì sách vở dạy anh về dấu vết động vật.

Khoảng nửa đêm, gió đổi hướng từ phía thung lũng thổi về xóm mạnh hơn. Tiếng bước theo gió nghe gần lại một quãng, rồi dừng hẳn một lúc dài. Người ở hiên nhà nào cũng ngẩng lên. Bà Mận vào trong lấy thêm mấy chiếc áo ấm phát cho người ngồi ngoài sương. Ông Hai kéo chiếc khăn rằn quanh cổ, nói nhỏ rằng nó dừng lại nghe xóm, cũng như xóm đang nghe nó. Không ai cười câu nói đó. Sau gần nửa giờ im lặng, tiếng bước vang lên trở lại, xa dần về phía sâu trong thung lũng, nhịp đều đặn như cũ.

Hà và Đức ở lại giữ nhà trọ và trông coi đồ đạc theo phân công, giữ liên lạc với hiên nhà ông Sáu bằng bộ đàm mỗi giờ một lần. Giọng Hà qua máy đều và rõ. Cô báo nhà trọ yên tĩnh, chó quanh trọ đã nằm xuống nhưng tai vẫn dựng. Tuấn nghe giọng cô mà thấy yên tâm. Nhóm bị chia ra hai điểm trong một đêm lạ, nhưng sợi dây liên lạc đó giữ cho vòng người của nhóm không đứt hẳn.

Gần ba giờ sáng, sương trên hàng rào bắt đầu tan ở những chỗ gió lùa qua. Tiếng chó chỉ còn vài tiếng lẻ tẻ ở cuối xóm. Người ở các hiên lần lượt đứng dậy về nhà, cảm ơn bà Mận vì trà gừng, chào ông Sáu và ông Hai bằng giọng khẽ. Tuấn giúp bà Mận dọn dãy ghế đẩu vào trong hiên. Tay anh chạm vào mặt ghế ướt đẫm sương, lạnh buốt. Một đêm cả xóm thức trắng để lại dấu vết của nó trên từng vật dụng bình thường như vậy, lặng lẽ và không cần ai phải kể lại thành chuyện lớn.

Trong những giờ dài của đêm đó, Tuấn để ý một việc mà anh không nói ra ngay. Không một ai trong xóm nhắc tới chuyện vào rừng xem cho biết. Không một thanh niên nào khoe khoang hay thách nhau ra bìa thung lũng đứng nghe cho gần. Sự im lặng kỷ luật của cả một xóm người làm anh xấu hổ khi nhớ lại buổi tối anh tự ra hiên nhà trọ một mình sau tiếng gọi giả giọng. Ở đây, người ta sống sót qua nhiều mùa sương không phải vì họ gan dạ hơn anh. Họ sống sót vì họ coi việc ngồi yên trong vòng người là một bổn phận, không phải một sự hèn nhát cần phải thanh minh với ai.

Ông Hai ra về sau cùng, khi trời đã hửng một vệt sáng mỏng ở phía đông. Ông chống gậy đứng ở cổng nhà ông Sáu một lúc, nhìn về phía thung lũng vẫn còn đặc sương trắng. Ông nói sương muối năm nay xuống sớm hơn mọi năm, sớm bất thường so với trí nhớ của một người đã sống ở chân núi này hơn bảy mươi năm. Rồi ông đi chậm về phía nhà mình, gậy tre gõ từng nhịp xa dần trên con đường xóm ướt sương.

Chương khác

Xem thêm