CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 39: Đêm Thứ 16 Dài Nhất
Sáng hôm ấy, đêm 14/01/2027; cả xóm quanh miếu. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của buổi sớm mùa…
Nội dung chương
Sáng hôm ấy, đêm 14/01/2027; cả xóm quanh miếu. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của buổi sớm mùa đông, trời chưa sáng hẳn. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ. thân to tới mấy người ôm, vỏ sần sùi, rễ bện xoắn rủ xuống quanh gốc như một tấm lưới bằng gỗ, cây bồ đề đứng ở khoảng sân trước miếu đã khoảng ba trăm tuổi. giẫm lên nghe lạo xạo dưới đế dép như giẫm lên lớp muối mỏng vừa rắc, hơi sương muối phủ trắng mặt sân đất nện trước nhà.
Đây là đêm thứ 16, đêm khóc dài nhất trong cả 17 đêm: tiếng khóc và tiếng cú kêu éc lên từng hồi gần như không ngớt từ nửa đêm tới khi gà gáy, cả xóm quanh miếu thức trắng. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến.
Sáng ra, Thịnh ra sân miếu một mình từ sớm, đứng nhìn hốc cây rất lâu rồi quỵ gối xuống nền đất vì kiệt sức sau nhiều đêm mất ngủ. không ai nói nhiều, nhưng ai cũng nghe ngóng động tĩnh ngoài sân như một thói quen khó bỏ trong những ngày này, mỗi người trong gian nhà chính làm một việc.
Hội đỡ ông vào đình nghỉ; y sĩ Mai được gọi tới xem và nói rõ trước mặt mọi người: ông chỉ bị suy nhược và huyết áp lên vì mất ngủ kéo dài. Không phải bị cáo hay bị thứ gì tấn công, và ông tự ngồi dậy được ngay trong buổi sáng. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người. bà Mến rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp sau vườn vải. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
cụ Tỵ rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp cạnh chuồng gà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Dũng rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp cạnh chuồng gà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
cụ Tỵ nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ở sân miếu. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Dũng khép cuốn sổ lại. Dũng rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ngoài hiên nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. bà Mến đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Dũng khép cuốn sổ lại. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ. thân to tới mấy người ôm, vỏ sần sùi, rễ bện xoắn rủ xuống quanh gốc như một tấm lưới bằng gỗ, cây bồ đề đứng ở khoảng sân trước miếu đã khoảng ba trăm tuổi.
Đêm ấy được ghi vào sổ là đêm thứ 16. âm thanh khóc giả lại vọng lên từ phía gốc cây trong bán kính quanh sân miếu, lúc gần lúc xa, và người trong nhà chỉ dám nghe qua cửa đóng kín, từ nửa đêm tới lúc gà gáy. giờ dứt và người cùng nghe, không thêm một lời suy đoán nào vào trang sổ của đêm này, dũng ghi rõ giờ bắt đầu.
Hoài hỏi lại người nhà về việc của ngày mai ở đầu ngõ thôn. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. cụ Tỵ ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ trước bàn thờ họ. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. mới hơn năm giờ chiều mà bóng tối đã phủ kín lối vào khoảng sân trước miếu, đèn dầu trong nhà phải thắp sớm hơn thường lệ, đêm xuống nhanh ở vùng đồi. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước.
Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: đêm thứ 16, đêm dài nhất; tình trạng quỵ gối của thịnh được khóa là suy nhược do mất ngủ, không phải tấn công siêu nhiên. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.
Chiều muộn ngày thứ 39 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của buổi sớm mùa đông, trời chưa sáng hẳn. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. rễ cây chìm trong hơi sương như chìm trong nước đục, sương dày tới mức đứng ở hiên nhà nhìn sang gốc đề chỉ thấy một khối đen lớn. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi.
Hoài hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên gốc đề. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. Hoài rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp trước nơi thờ cúng họ. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. cả nhà ăn chậm hơn ngày thường, âm thanh đũa chạm bát nghe rõ, câu chuyện quanh mâm chỉ xoay quanh việc đồng áng và chuyện học của cháu nhỏ, trong bữa cơm.
Hội kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ở đầu ngõ thôn. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. Hội nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu sau vườn vải. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Hoài lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ngoài hiên nhà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng trước bàn thờ họ. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy. cụ Tỵ kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày cạnh chuồng gà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. cụ Tỵ đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ngoài hiên nhà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Rồi ai về việc nấy.
Hội nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu cạnh chuồng gà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Dũng khép cuốn sổ lại.
cụ Tỵ đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng bên gốc đề. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. chị Mai hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai ngoài hiên nhà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Hội lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ở đầu ngõ thôn. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Hội lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ngoài hiên nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. chị Mai lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên gốc đề. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Dũng khép cuốn sổ lại.
Hội kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày sau vườn vải. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu trên sân đình. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. Dũng thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng trên sân đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Dũng khép cuốn sổ lại. Dũng ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ trên sân đình. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
ông Thịnh nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên bờ ao sau nhà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng dưới mái hiên đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. cụ Tỵ nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu trước bàn thờ họ. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy.
Hoài hỏi lại người nhà về việc của ngày mai dưới mái hiên đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
bà Mến hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trước bàn thờ họ. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Y sĩ Mai nói: 'Cụ chỉ kiệt sức thôi. Người già thức trắng mười mấy đêm thì ai cũng quỵ.