CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 41: Bốn Việc Phải Làm

Sáng hôm ấy, 15/01/2027, ngày; đình thôn đề am. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi có…

Nội dung chương

Sáng hôm ấy, 15/01/2027, ngày; đình thôn đề am. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi có nắng gắt. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ.

ông Thịnh ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ dưới mái hiên đình. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. chị Mai kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trên sân đình. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

Dũng đưa lời thú nhận tới đình.

Cụ Tỵ đối chiếu với vật chứng hai cọc đánh dấu ở miệng hốc và nói vị trí Thịnh khai khớp với phía đông của gốc cây. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi.

Rồi cụ đặt ra bốn việc bắt buộc phải đủ trước khi được đào vật lên: một, người bị hại là Lương phải có mặt và nhận lời tạ tội cho đàng hoàng; hai, người chôn là Lựu phải tự quay lại chỉ đúng hốc mình đã chôn; ba. Gương đồng của đình phải được phơi gia trì nắng giờ Ngọ; bốn, việc đào và xử lý vật phải làm giữa ban ngày trước mặt dân làng, không làm lén ban đêm như cách nó đã được chôn xuống.

Thịnh nghe hết và gật đầu nhận cả bốn việc. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi. bà Mến nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu bên bờ ao sau nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Dũng khép cuốn sổ lại.

ông Thịnh lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên gốc đề. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

ông Thịnh kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ở sân miếu. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hội đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo ngoài hiên nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. cụ Tỵ kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trước nơi thờ cúng họ. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

ông Thịnh lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ngoài hiên nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. cả nhà ăn chậm hơn ngày thường, âm thanh đũa chạm bát nghe rõ, câu chuyện quanh mâm chỉ xoay quanh việc đồng áng và chuyện học của cháu nhỏ, trong bữa cơm. khói bếp của từng nhà bốc lên thẳng trong gió lặng, hương rơm khô và mùi cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút giữa mùa đông, chiều xuống. đất quanh miệng hốc có chỗ sẫm màu hơn đất sân, tơi và xốp, khác hẳn lớp đất nện cứng đã bao năm không ai động tới ở phía tây, dưới chân cây. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước.

Dũng đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng bên gốc đề. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. Hoài thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở đầu ngõ thôn. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Rồi ai về việc nấy.

bà Mến đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng trên sân đình. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. ông Thịnh lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn dưới mái hiên đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: kế hoạch hóa giải 4 điều kiện được khóa; rủi ro của cao trào được xác lập là rủi ro về người và lệ. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.

Chiều muộn ngày thứ 41 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. đất quanh miệng hốc có chỗ sẫm màu hơn đất sân, tơi và xốp, khác hẳn lớp đất nện cứng đã bao năm không ai động tới ở phía tây, dưới chân cây. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của buổi sớm mùa đông, trời chưa sáng hẳn. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến.

Hội hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trước bàn thờ họ. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. bà Nhàn lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên bờ ao sau nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. mùa đông lá thưa đi nhiều, những cành khẳng khiu in lên nền trời xám như những nét vẽ bằng than, tán đề rộng phủ gần hết khoảng sân trước miếu.

chị Mai lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn cạnh chuồng gà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. cụ Tỵ nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu trên sân đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

Hoài đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Rồi ai về việc nấy.

ông Thịnh thắp thêm một nén hương trên bàn thờ dưới mái hiên đình. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

bà Mến hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trên sân đình. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

Dũng đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Dũng khép cuốn sổ lại.

bà Nhàn đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo ở sân miếu. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Rồi ai về việc nấy.

Hội rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ở đầu ngõ thôn. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. Hội đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ngoài hiên nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Dũng hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai bên gốc đề. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

Dũng hỏi lại người nhà về việc của ngày mai sau vườn vải. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. chị Mai nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở khoảng sân trước miếu. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

bà Mến ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở đầu ngõ thôn. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. Dũng đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng dưới mái hiên đình. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. bà Nhàn rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ở khoảng sân trước miếu. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

bà Nhàn hỏi lại người nhà về việc của ngày mai ngoài hiên nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Dũng khép cuốn sổ lại.

bà Nhàn lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn sau vườn vải. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hội đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

chị Mai ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở đầu ngõ thôn. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

bà Mến lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

Hoài ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ trên sân đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

ông Thịnh hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trên sân đình. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Rồi ai về việc nấy.

Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Cụ Tỵ nói: 'Nó xuống đất trong bóng tối và trong dối trá. Nó lên mặt đất thì phải giữa ban ngày và giữa sự thật.

Chương khác

Xem thêm