CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 42: Điều Kiện Của Người Chú

Sáng hôm ấy, 16/01/2027, ngày; nhà lương ở xã bên. còn trong bóng cây đề thì đất vẫn ẩm và lạnh suốt cả ngày, nắng yếu của tháng chạp chỉ đủ làm tan hơi…

Nội dung chương

Sáng hôm ấy, 16/01/2027, ngày; nhà lương ở xã bên. còn trong bóng cây đề thì đất vẫn ẩm và lạnh suốt cả ngày, nắng yếu của tháng chạp chỉ đủ làm tan hơi sương trên mái ngói rêu. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ. mùa đông lá thưa đi nhiều, những cành khẳng khiu in lên nền trời xám như những nét vẽ bằng than, tán đề rộng phủ gần hết khoảng sân trước miếu. giẫm lên nghe lạo xạo dưới đế dép như giẫm lên lớp muối mỏng vừa rắc, hơi sương muối phủ trắng mặt sân đất nện trước nhà.

Dũng sang xã bên mời chú về chứng kiến và nhận lời tạ tội của cha.

Lương từ chối về ngay: ông nói ông sẽ không đứng nghe một lời xin lỗi nói cho xong trong buồng kín; nếu anh trai ông thật lòng thì phải nói trước mặt dân làng ở sân đình. Trước bàn thờ cha mẹ, và phải trả lại cho ông phần quyền thừa kế đất hương hỏa bằng văn bản có xã làm chứng. từ chuẩn bị giỗ, rà giấy tờ đất cho tới lo chuyện đêm hôm ở khoảng sân trước miếu, việc nhà họ hoàng những ngày này nhiều mà không việc nào xong hẳn.

Thịnh nghe con trai thuật lại, im lặng một lúc rồi chấp nhận cả hai điều kiện, dù việc nói ra trước cả thôn là điều ông tránh suốt mười năm (thua thật mở đầu của arc_05: mọi việc không nằm trong tay Dũng nữa). một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía.

cụ Tỵ đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo ở đầu ngõ thôn. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. Dũng hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai bên bờ ao sau nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

cụ Tỵ lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn cạnh chuồng gà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy. ông Thịnh đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo bên bờ ao sau nhà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. Hội nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ dưới mái hiên đình. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở đầu ngõ thôn. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Rồi ai về việc nấy. giữ thói quen của người làm trưởng thôn lâu năm, nghe hết mọi người nói rồi mới buông một câu ngắn để chốt lại, ông thịnh ngồi ở ghế giữa. đứa nào cũng co ro trong áo ấm, vừa đi vừa hà hơi vào hai bàn tay đỏ lên vì lạnh, đám trẻ con trong thôn đi học qua sân đình. miệng hốc đen và sâu, ban ngày nhìn vào chỉ thấy bóng tối và ít lá khô mắc lại bên trong, hốc thân ở phía đông của chân cây mục rỗng từ lâu. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía. không ai nói nhiều, nhưng ai cũng nghe ngóng động tĩnh ngoài sân như một thói quen khó bỏ trong những ngày này, mỗi người trong gian nhà chính làm một việc. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất.

cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở sân miếu. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. ông Thịnh ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở sân miếu. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: điều kiện của lương được khóa: tạ tội công khai ở sân đình và văn bản đồng thừa kế có chứng kiến.

Chiều muộn ngày thứ 42 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước. chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu sau vườn vải. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. Hoài rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp trước nơi thờ cúng họ. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. âm thanh dao chặt củi và tiếng gà cục tác sau vườn hòa vào nhau thành thứ âm thanh quen thuộc của một buổi sáng làm việc ở thôn Đề Am, tiếng máy tuốt. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. còn trong bóng cây đề thì đất vẫn ẩm và lạnh suốt cả ngày, nắng yếu của tháng chạp chỉ đủ làm tan hơi sương trên mái ngói rêu. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. đường làng lầy một lớp bùn mỏng, ai đi qua cũng phải bước chậm và nhìn xuống chân, mưa phùn lất phất từ lúc gà gáy. chị Mai thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng ngoài hiên nhà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. Hội thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng bên bờ ao sau nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Rồi ai về việc nấy.

ông Thịnh hỏi lại người nhà về việc của ngày mai sau vườn vải. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Dũng khép cuốn sổ lại. chị Mai hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai dưới mái hiên đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Dũng khép cuốn sổ lại. Hoài kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày sau vườn vải. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

bà Nhàn nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ trên sân đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Dũng nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu dưới mái hiên đình. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Dũng khép cuốn sổ lại. bà Nhàn ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ sau vườn vải. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

ông Thịnh thắp thêm một nén hương trên bàn thờ bên bờ ao sau nhà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

cụ Tỵ hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trên sân đình. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. bà Nhàn nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu dưới mái hiên đình. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. ông Thịnh lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ở khoảng sân trước miếu. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. Hoài thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng dưới mái hiên đình. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Dũng khép cuốn sổ lại. Hội đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo trên sân đình. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng dưới mái hiên đình. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

Hội nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên gốc đề. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

bà Mến hỏi lại người nhà về việc của ngày mai sau vườn vải. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

ông Thịnh ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở đầu ngõ thôn. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Dũng khép cuốn sổ lại.

bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên bàn thờ bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

bà Nhàn rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ngoài hiên nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên bàn thờ sau vườn vải. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. ông Thịnh đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng dưới mái hiên đình. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. bà Nhàn lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên bờ ao sau nhà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

cụ Tỵ nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên bờ ao sau nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Lương nói: 'Muốn tao nghe thì nói ở chỗ cả thôn cùng nghe. Mười năm tao chịu một mình là đủ rồi.

Chương khác

Xem thêm