Di Chúc Thế Tử – Quyển 4: Kiểm Toán Máu - Chương 22: Điều Lệ Quỹ
Sáng mười tháng một năm 2027, văn phòng Ban Kiểm soát chìm trong một bầu không khí tập trung cao độ. Trên bàn làm việc, bản điều lệ Quỹ Tín Thác Phát…
Nội dung chương
Sáng mười tháng một năm 2027, văn phòng Ban Kiểm soát chìm trong một bầu không khí tập trung cao độ. Trên bàn làm việc, bản điều lệ Quỹ Tín Thác Phát Triển Cộng Đồng được trải ra, từng trang được đánh dấu bằng những miếng giấy nhớ đủ màu. Trần Vĩnh Khang và Nguyễn Hoàng Oanh ngồi hai bên, mỗi người một bản sao, sẵn sàng mổ xẻ từng điều khoản.
- Hôm nay chúng ta sẽ đọc kỹ điều lệ này, từng chữ một. - Khang nói. - Tôi có linh cảm rằng trong những điều khoản khô khan này, có những bí mật mà chúng ta chưa nhìn ra.
Oanh gật đầu, cô mở bản sao của mình đến điều đầu tiên.
- Điều 1: Tên quỹ, trụ sở, thời gian hoạt động. Quỹ có tên là Quỹ Tín Thác Phát Triển Cộng Đồng, trụ sở đặt tại Vạn An Tower, thời gian hoạt động là không xác định, trừ khi có quyết định giải thể của Hội đồng quản lý Quỹ.
- Thời gian hoạt động không xác định. - Khang lặp lại. - Nghĩa là quỹ này được thiết kế để tồn tại mãi mãi, trừ khi có ai đó chủ động giải thể nó. Không phải là một dự án ngắn hạn.
Oanh lật tiếp.
- Điều 2: Mục đích hoạt động. Quỹ được thành lập nhằm mục đích phát triển cộng đồng, hỗ trợ các hoạt động xã hội, từ thiện, giáo dục.
- Những từ ngữ rất chung chung. - Khang nhận xét. - "Phát triển cộng đồng" có thể hiểu theo trăm nghĩa. Đây là kiểu điều khoản được viết để che đậy, không phải để làm rõ.
- Điều 3: Nguồn vốn ban đầu. Vốn điều lệ ban đầu của quỹ là 100 tỷ đồng, do Tập đoàn Vạn An đóng góp.
Khang sững người.
- 100 tỷ, năm 1996? Đó là một con số rất lớn vào thời điểm đó. Vạn An vừa xây xong đại bản doanh, tiền bạc không dư dả. Vậy mà cha tôi bỏ ra 100 tỷ để lập quỹ?
- Điều đó chứng tỏ ông rất nghiêm túc với cái quỹ này. - Oanh nói. - Đây không phải là một quỹ phong trào, lập cho có. Đây là một cam kết tài chính lớn.
Khang tính nhẩm về giá trị của 100 tỷ vào năm 1996.
- Cô biết không, năm 1996, 100 tỷ là một con số khổng lồ. Lúc đó, một căn nhà mặt tiền ở quận 1 chỉ khoảng vài tỷ. 100 tỷ có thể mua cả một khu phố. Vạn An vừa xây xong đại bản doanh, chắc chắn không dư dả. Việc bỏ ra 100 tỷ để lập quỹ chứng tỏ cha tôi coi nó quan trọng hơn cả việc mở rộng kinh doanh.
- Hoặc ông coi nó là một khoản đầu tư. - Oanh nói. - Không phải đầu tư tài chính, mà đầu tư cho lương tâm. Một khoản tiền để ông có thể ngủ ngon mỗi đêm.
Khang ghi chú lại, rồi anh nói:
- Đọc tiếp.
- Điều 4: Hội đồng quản lý Quỹ. Gồm ba thành viên, do Chủ tịch HĐQT Tập đoàn bổ nhiệm. Nhiệm kỳ không xác định.
- Ba thành viên, do cha tôi bổ nhiệm, nhiệm kỳ không xác định. - Khang phân tích. - Nghĩa là quyền kiểm soát quỹ nằm hoàn toàn trong tay người sáng lập. Không có cơ chế giám sát độc lập, không có sự tham gia của bên ngoài.
- Điều 5: Nguồn vốn hoạt động. Hàng năm, quỹ được trích một tỷ lệ từ lợi nhuận sau thuế của mảng kinh doanh bất động sản của Tập đoàn, theo quyết định của Hội đồng quản lý Quỹ.
- Đây là điều khoản quan trọng nhất. - Oanh nói, gạch dưới dòng chữ. - Mỗi năm, một phần lợi nhuận bất động sản sẽ chảy vào quỹ. Tỷ lệ do Hội đồng quản lý quyết định, nghĩa là do cha anh quyết định. Ông có thể tăng, có thể giảm, tùy ý.
- Điều 6: Sử dụng vốn. Quỹ sử dụng nguồn vốn để mua cổ phần ưu đãi tích lũy của chính Tập đoàn, nắm giữ dài hạn, không chuyển nhượng, trừ khi có quyết định khác của Hội đồng quản lý Quỹ.
Khang đọc xong điều 6, anh ngả người ra ghế, im lặng một lúc lâu.
- Em thấy gì? - Oanh hỏi.
- Tôi thấy một cỗ máy hoàn hảo. - Khang nói chậm rãi. - Mỗi năm, lợi nhuận bất động sản chảy vào quỹ. Quỹ dùng tiền đó mua cổ phần ưu đãi của chính Vạn An. Cổ phần ưu đãi sinh ra cổ tức. Cổ tức được tái đầu tư để mua thêm cổ phần. Vòng tròn cứ thế lặp lại, năm này qua năm khác, ba mươi năm không ngừng.
Oanh gật đầu, cô bổ sung:
- Đây là cơ chế "rửa tiền thành cổ phần" được hợp pháp hóa dần. Tiền từ ba thời kỳ thất thoát, sau khi được "rửa" qua các vòng quay, biến thành lợi nhuận của công ty. Lợi nhuận đó chảy vào quỹ. Quỹ mua cổ phần. Cổ phần nằm lại trong công ty. Không ai có thể nói đó là tiền bẩn, vì trên giấy tờ, mọi thứ đều hợp pháp.
- Nhưng cũng phải công nhận một điều. - Khang nói. - Đây là cách duy nhất để khối tiền ở lại trong công ty mà không ai soi. Nếu cha tôi giữ tiền mặt, sớm muộn cũng bị phát hiện. Nếu ông chuyển ra nước ngoài, đó là tội phạm. Chỉ có cách biến nó thành cổ phần của chính công ty, nó mới an toàn tuyệt đối.
Oanh lật đến những điều cuối cùng.
- Điều 7: Người thụ hưởng. ... - Cô ngừng lại. - Phần này bị che mờ. Trong bản trích lục, điều 7 chỉ còn lại tiêu đề, nội dung đã bị tách ra, niêm phong riêng.
Khang nhìn vào trang giấy, nơi điều 7 chỉ còn là một khoảng trắng với dòng chữ "nội dung niêm phong".
- Lại là niêm phong. - Anh nói. - Người thụ hưởng của quỹ, phần quan trọng nhất, lại bị giấu đi.
- Điều 8: Giải thể quỹ. Quỹ chỉ được giải thể khi có quyết định của Hội đồng quản lý Quỹ và được sự chấp thuận của người sáng lập, hoặc người được người sáng lập ủy quyền.
- Nghĩa là chỉ cha tôi, hoặc người được ông ủy quyền, mới có quyền giải thể quỹ. - Khang phân tích. - Một lần nữa, quyền lực tuyệt đối nằm trong tay người sáng lập.
Hai người đọc xong điều lệ, ngồi im lặng một lúc. Bức tranh về quỹ đã rõ ràng hơn, nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi hơn.
Nhưng còn một điều nữa khiến Khang thắc mắc.
- Oanh, hôm qua cô nói sẽ tìm hiểu về người đã soạn điều lệ này. Có kết quả gì không?
Oanh mở một tập tài liệu khác.
- Em đã tra cứu. Điều lệ quỹ được soạn bởi một văn phòng luật sư có tiếng ở Sài Gòn vào năm 1996. Nhưng điều lạ là, trong hồ sơ, tên của luật sư trực tiếp soạn thảo đã bị xóa, chỉ còn lại tên văn phòng. Và văn phòng đó đã giải thể từ năm 2005.
- Lại là xóa dấu vết. - Khang nói. - Người soạn điều lệ này hiểu rõ về tài chính và luật doanh nghiệp đến mức có thể thiết kế một cỗ máy hoàn hảo như vậy. Nhưng danh tính của ông ta lại bị giấu đi. Tại sao?
- Có thể vì ông ta biết quá nhiều. - Oanh đáp. - Biết về nguồn gốc của 100 tỷ vốn ban đầu, biết về mục đích thực sự của quỹ. Những người biết quá nhiều, hoặc được bịt miệng, hoặc tự biến mất.
Khang ghi chú lại. Một mắt xích nữa trong chuỗi bí mật: người luật sư vô danh đã soạn điều lệ quỹ năm 1996.
- Oanh này, - Khang bỗng nói. - Cô có nghĩ rằng cha tôi lập quỹ này để chuộc lỗi không?
Oanh suy nghĩ một lúc, rồi cô đáp cẩn thận:
- Em không dám khẳng định. Nhưng có một điều em chắc chắn: ông không dám đối mặt. Nếu ông thực sự muốn chuộc lỗi một cách đàng hoàng, ông đã bồi thường công khai cho dân bị ép giá từ năm 1996. Nhưng ông không làm vậy, vì ông sợ gia tộc vợ sẽ xâu xé Vạn An. Nên ông chọn cách âm thầm: lập quỹ, để tiền tự "chuộc lỗi" bằng cách mua lại chính công ty, trong ba mươi năm, chờ một ngày trả về đúng chủ.
Khang gật đầu, nhưng anh nói thêm:
- Đó là suy luận của chúng ta. Còn sự thật trong lòng ông như thế nào, chỉ ông mới biết. Tôi sẽ không khẳng định điều gì về động cơ của ông cho đến khi chính ông nói ra, hoặc chúng ta có chứng cứ không thể chối cãi.
Oanh đồng ý. Cô biết, Khang là người cẩn trọng. Anh không bao giờ kết luận vượt quá chứng cứ, dù đó là về cha ruột của mình.
- Vậy bước tiếp theo? - Cô hỏi.
Khang nhìn vào bản điều lệ, ánh mắt anh dừng lại ở điều 5 và điều 6.
- Ba mươi năm mua ròng rã, với cơ chế lãi kép và ba đợt bơm vốn đột biến, thì quỹ đã tích lũy được bao nhiêu cổ phần? - Anh nói. - Đó là câu hỏi chúng ta phải trả lời. Và để trả lời, chúng ta phải làm một phép tính lớn: cộng dồn ba mươi năm mua cổ phần của quỹ.
Oanh mở laptop, bắt đầu tạo một bảng tính mới.
- Em sẽ cần sổ mua cổ phần của quỹ qua các năm, báo cáo tài chính của Vạn An, và lịch sử cổ tức. - Cô liệt kê. - Đây sẽ là phép tính lớn nhất mà chúng ta từng làm.
Khang đứng dậy, đi đến bên cửa sổ. Ngoài kia, Sài Gòn đang vào những ngày giáp Tết, không khí nhộn nhịp.
- Ba mươi năm. - Anh nói khẽ. - Cha tôi đã xây dựng một đế chế thầm lặng trong ba mươi năm, ngay trước mắt mọi người. Và bây giờ, chúng ta sẽ đo đếm nó, từng cổ phần một.
Oanh nhìn anh, cô biết, những ngày tới sẽ là những ngày căng thẳng nhất. Phép tính ba mươi năm không chỉ là những con số. Đó là chìa khóa để mở ra bí mật lớn nhất của Vạn An.
Và cả hai đều biết, khi bí mật đó được phơi bày, không gì sẽ còn như cũ nữa.
Tối đó, Khang ở lại văn phòng một mình. Anh trải bản điều lệ quỹ ra bàn, đọc lại một lần nữa, chậm rãi, từng chữ. Anh dừng lại ở điều 5 và điều 6, hai điều khoản tạo nên cỗ máy tích lũy.
Anh lấy máy tính ra, làm một phép tính nhẩm đơn giản. Giả sử mỗi năm quỹ trích 50 tỷ lợi nhuận để mua cổ phần, với cổ tức ưu đãi 10% được tái đầu tư. Sau 30 năm, con số sẽ là bao nhiêu?
Kết quả hiện lên trên màn hình khiến anh sững người. Ngay cả với những giả định thận trọng nhất, khối cổ phần tích lũy được cũng đủ để trở thành cổ đông lớn nhất của Vạn An.
Và đó mới chỉ là tính nhẩm. Phép tính chính thức, với số liệu thực tế và ba đợt bơm vốn đột biến, chắc chắn sẽ cho ra một con số còn lớn hơn.
Khang tắt máy tính, nhìn ra cửa sổ. Ngoài kia, thành phố đã lên đèn. Ba mươi năm trước, cha anh đã gieo một hạt mầm. Ba mươi năm sau, hạt mầm đó đã thành một cây cổ thụ, với bộ rễ bám sâu vào nền móng của Vạn An.
Ngày mai, anh và Oanh sẽ bắt đầu đo đếm cái cây đó. Từng chiếc lá, từng cành nhánh. Và khi họ hoàn tất, họ sẽ biết chính xác nó lớn đến mức nào.