HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 29: Người Nhà Công Nhân Tới Cổng

Sáng 1 tháng 11, một người phụ nữ ngoài năm mươi tuổi xuống xe khách ở ngã ba đường vào công trường, tay xách một túi vải nặng, đi bộ gần một cây số trên…

Nội dung chương

Sáng 1 tháng 11, một người phụ nữ ngoài năm mươi tuổi xuống xe khách ở ngã ba đường vào công trường, tay xách một túi vải nặng, đi bộ gần một cây số trên đường đất để tới cổng. Bảo vệ cổng gọi điện lên lán điều hành, nói có người nhà công nhân xin gặp chỉ huy trưởng, việc gấp, người phụ nữ ấy nhất định không chịu quay về khi chưa gặp được người có trách nhiệm.

Vương Thiết Sơn xuống cổng cùng Chu Đại Bằng. Người phụ nữ tự giới thiệu là mẹ của Lưu Tiểu Dũng. Bà nói bà bắt xe từ tối qua, ngồi suốt đêm ở bến, sáng nay tới nơi thì chân còn run, nhưng bà phải tới. Bà mở túi vải, lấy ra không phải đơn từ gì ghê gớm, mà là một gói xôi, mấy quả trứng luộc và một chai nước, những thứ bà mang theo cho con trai như mọi lần thăm nuôi ở các công trường trước. Rồi bà mới nói lý do thật của chuyến đi.

- Hai đêm nay nó gọi về nhà, giọng lạ lắm, bác chỉ huy ạ. Nó bảo nó mơ thấy mình cầm dao chém người quen trong mơ, tỉnh dậy thì tay mỏi như vừa đánh nhau thật. Nó bảo nó sợ. Nó không dám nói với đội, nó chỉ dám nói với mẹ nó. Tôi tới xin cho nó nghỉ việc. Bao nhiêu tiền bồi thường hợp đồng, nhà tôi chịu. Nó mà ở lại đây tới ngày cầm dao thật thì tôi mất con.

Lưu Tiểu Dũng được gọi ra cổng sau đó mười phút. Cậu đi từ ký túc xá ra, thấy mẹ mình đứng cạnh phòng bảo vệ thì đứng sững lại giữa sân. Cuộc gặp của hai mẹ con diễn ra ngay tại dãy ghế chờ của cổng, không có phòng riêng nào, vì công trường hầm không xây phòng tiếp người nhà. Chu Đại Bằng đứng cách một đoạn vừa đủ để nghe khi được gọi tới, và đủ xa để hai mẹ con nói chuyện riêng những lúc cần.

Bà mẹ nắm lấy hai bàn tay của con trai, lật qua lật lại xem xét như tìm vết thương. Lòng bàn tay phải của cậu vẫn còn vệt hằn đỏ chưa tan hết từ đêm cầm xà beng ở hành lang. Bà nhìn vệt hằn ấy rất lâu, rồi quay sang Vương Thiết Sơn, nói một câu khiến cả dãy ghế chờ im hẳn.

- Nó đi làm thuê, nhà tôi nhận tiền công của nó gửi về. Nhưng vết này không phải vết đi làm. Vết này là vết của người vừa cầm cái gì để đánh nhau. Các bác đang cho con tôi làm cái việc gì ở trong cái núi ấy?

Vương Thiết Sơn không né câu hỏi. Ông kéo ghế ngồi xuống ngang tầm với bà, nói chậm rãi và nói đúng phần sự thật mà ông được phép nói. Ông cho bà biết con trai bà đã có một đêm mộng du trong ký túc xá, được đội trưởng phát hiện và xử lý an toàn, không ai bị thương. Ông cho biết hầm đang tạm đóng cửa theo lệnh của chính ông từ trưa hôm qua, không khoan, không ai vào trong. Ông cũng nói thẳng phần khó nhất: theo quy chế nhân sự, ông không có quyền cho một công nhân nghỉ việc hẳn ngay tại cổng. Nghỉ việc hẳn phải qua văn phòng nhân sự và quyết định của ban quản lý, kèm việc tìm người thay thế cho vị trí của cậu trong ca đêm, vị trí mà hiện nay công trường đang thiếu người trầm trọng.

- Nhưng tôi có quyền cho cháu nghỉ phép ngắn ngày ngay bây giờ. - Ông nói. - Tôi cho cháu nghỉ hai ngày, ngày hai và ngày ba tháng mười một, có giấy, có chữ ký của tôi, không trừ lương hai ngày ấy. Trong hai ngày đó, cháu không phải vào hầm, không phải trực đêm, muốn về quê với bác cũng được, muốn ở lại ký túc nghỉ ngơi cũng được. Ngày bốn tháng mười một, cháu quay lại điểm danh, lúc ấy quyết định tiếp theo về ca đêm của cháu sẽ do tôi và ban quản lý cùng xem xét, có cả ý kiến của trạm y tế.

Bà mẹ nghe xong, im lặng một lúc, rồi hỏi lại một câu rất thực tế, câu hỏi của một người đã đi làm thuê cả đời.

- Hai ngày rồi lại vào, thì khác gì nhau, bác chỉ huy?

- Khác ở chỗ hai ngày này là hai ngày hầm vẫn đóng. - Vương Thiết Sơn đáp. - Và khác ở chỗ từ hôm nay, trường hợp của cháu nhà mình không còn là chuyện kể trong đội nữa. Nó nằm trong hồ sơ. Bác tới tận cổng thế này, tôi sẽ cho lập một bản ghi nhận buổi làm việc hôm nay, bác ký vào, cháu ký vào, tôi ký vào. Sau này ai hỏi vì sao phải tính lại ca đêm cho cháu, tờ giấy này trả lời.

Trong lúc chờ lập giấy tờ, Chu Đại Bằng kể cho Vương Thiết Sơn nghe thêm một việc của buổi sáng nay mà chưa ai báo lên lán. Hai công nhân khác của tổ khoan, sau khi biết tin có người nhà tới cổng, đã ghé qua phòng trực hỏi anh một câu giống hệt nhau: nếu gia đình họ cũng tới xin, họ có được nghỉ như vậy không. Anh trả lời là cứ lên tiếng chính thức thì đội sẽ ghi nhận chính thức, còn đứng nói riêng với nhau ở hành lang thì không tờ giấy nào bảo vệ được ai. Hai người ấy nghe xong không nói gì thêm, nhưng anh thấy rõ họ đã bắt đầu nghĩ về việc đi con đường của bà mẹ sáng nay.

Chi tiết ấy làm buổi làm việc ở cổng mang một trọng lượng khác hẳn. Nó không còn là chuyện riêng của một gia đình. Nó là dấu hiệu cho thấy áp lực từ phía người nhà công nhân đã bắt đầu hình thành như một lực lượng thật sự, đứng ngoài mọi biên bản kỹ thuật và mọi lệnh tiến độ. Một công trường có thể cãi nhau với chuyên gia khảo cổ, có thể gạch một mục trong báo cáo tuần. Nhưng không một công trường nào cãi nổi với những người mẹ đi xe suốt đêm tới cổng.

Bản ghi nhận được lập ngay tại phòng bảo vệ, viết tay trên giấy của công trường vì ngày chủ nhật văn phòng nhân sự không làm việc. Nội dung ghi rõ: người nhà công nhân Lưu Tiểu Dũng tới cổng ngày 1 tháng 11, phản ánh việc công nhân gọi điện về nhà kể mơ thấy mình chém người quen và mong muốn xin nghỉ việc. Công trường ghi nhận, cho công nhân nghỉ hai ngày có ký duyệt, chưa chấp thuận nghỉ việc hẳn vì thẩm quyền và vì thiếu người thay thế cho ca đêm. Bà mẹ ký tên ở cuối bản, nét chữ chậm và nắn nót, rồi tự đọc lại toàn bộ một lần nữa trước khi buông bút.

Lưu Tiểu Dũng ký sau mẹ. Cậu ký xong, ngồi lại ở ghế chờ thêm một lúc lâu với gói xôi mẹ mang. Cậu nói với Chu Đại Bằng, người lúc ấy đang ký ở mục người chứng kiến, một câu rất khẽ.

- Anh Bằng, em không sợ nghèo, em cũng không sợ khổ. Em chỉ sợ một đêm nào đó em tỉnh dậy mà tay em đã làm xong một việc gì rồi, giống đêm ở hành lang ấy, chỉ khác là lần này không có anh đứng đó gọi em.

Chu Đại Bằng đặt bút xuống, đáp bằng giọng của một đội trưởng đã quen gánh việc cho người khác.

- Hai ngày nghỉ này, em về với mẹ. Ngủ ở nhà mình, giường mình. Chuyện ngày bốn, để ngày bốn tính. Còn nếu trong hai ngày ấy mà có ai gọi điện bảo em quay lại sớm vì thiếu người, em cứ nói gọi thẳng cho anh. Anh chịu trách nhiệm câu trả lời.

Trước khi theo mẹ ra bến xe, Lưu Tiểu Dũng ghé phòng trực trả lại thẻ ra vào ca đêm của tuần này. Chu Đại Bằng nhận thẻ, bỏ vào ngăn kéo có khóa của bàn trực, và ghi vào sổ bàn giao ca một dòng riêng: thẻ của thợ khoan Lưu Tiểu Dũng tạm giữ tại phòng trực trong hai ngày nghỉ phép, không phát cho người thay thế nào khác. Anh làm thế vì anh không muốn vị trí của cậu bị lấp vội bởi một người chưa từng vào đoạn hầm sâu, chỉ để con số quân số trên giấy trông cho đủ.

Buổi trưa, xe khách chiều về quê đi ngang cổng lúc mười hai giờ rưỡi. Bà mẹ lên xe, vẫn ôm khư khư túi vải đã nhẹ đi một nửa, ngoái lại dặn con trai qua cửa kính một câu mà cả dãy ghế chờ đều nghe thấy: về nhà, ngủ một giấc cho tử tế, rồi muốn làm gì thì làm. Lưu Tiểu Dũng đứng ở vệt nắng giữa sân nhìn theo chiếc xe tới khi nó khuất sau khúc cua đường đất. Chiều hôm đó, cậu thu dọn một ba lô nhỏ, ký vào sổ ra cổng và đi bộ ra ngã ba đón chuyến xe cuối ngày, lần đầu tiên rời công trường với một tờ giấy nghỉ phép có chữ ký của chỉ huy trưởng trong túi áo ngực.

Ông đứng nhìn theo cậu thợ trẻ một lúc, nhìn cái ba lô nhỏ khuất dần về phía ngã ba. Rồi ông quay về lán, kẹp bản ghi nhận buổi làm việc vào hồ sơ nhân sự của tổ khoan, ngay trên bản ghi sự cố ký túc xá đêm 29 tháng 10. Hai tờ giấy nằm cạnh nhau làm thành một chuỗi mà ông biết là rất khó coi trong mắt ban quản lý. Một công nhân trẻ mơ thấy mình chém người. Cùng một người ấy mộng du cầm xà beng. Và mẹ của cậu đã đi suốt đêm tới tận cổng để xin cho con nghỉ việc. Ông vừa đóng bìa hồ sơ lại thì điện thoại bàn trên lán reo. Văn phòng ban quản lý thông báo giám đốc muốn xem lại lệnh đóng cửa hầm vào sáng mai, kèm một câu hỏi được đọc nguyên văn qua điện thoại: ai cho phép đóng hầm vô thời hạn khi tiến độ đang chậm hai tuần.

Chương khác

Xem thêm