HỒN MA NHÀ CHÚ HỎA SÀI GÒN - Chương 10: Sổ Trực Đêm Bị Nghi Ngờ
Tám giờ ba mươi phút sáng ngày hai mươi sáu tháng sáu, cuộc họp ban quản lý bắt đầu tại phòng họp của bảo tàng. Linh được mời dự họp với tư cách người…
Nội dung chương
Tám giờ ba mươi phút sáng ngày hai mươi sáu tháng sáu, cuộc họp ban quản lý bắt đầu tại phòng họp của bảo tàng. Linh được mời dự họp với tư cách người phụ trách dự án phục chế, vì toàn bộ sự việc của buổi tối hôm qua đều khởi đầu từ khu vực làm việc của dự án. Trịnh Quốc Bảo ngồi ở vị trí chủ trì. Đặng Thu Vân ngồi bên cạnh ông, mở sẵn sổ biên bản và tập hồ sơ của dự án.
Dương Văn Hậu bước vào phòng họp với một túi vải đựng nhiều cuốn sổ bìa cứng. Anh mặc đồng phục bảo vệ đã ủi thẳng, hai tay ôm túi sổ trước ngực như ôm một thứ tài sản quý. Anh chào mọi người rồi ngồi xuống ghế phía cuối bàn, đặt túi sổ ngay trước mặt mình. Ngoài Bảo, Vân, Linh và Hậu, trong phòng còn có một cán bộ của ban quản lý phụ trách hành chính. Ông ta ngồi đối diện với Hậu, trước mặt là tập tài liệu nhân sự và trực ca của bộ phận bảo vệ.
Bảo mở đầu cuộc họp bằng việc đọc lại biên bản sự việc tối hôm qua. Cửa phòng áp mái hé mở lúc mười tám giờ hai mươi phút ngày hai mươi lăm tháng sáu. Người phát hiện là bảo vệ ca đêm trong vòng giao ca. Sổ ra vào không ghi người nào trong danh sách. Cửa đã được khóa lại bằng hai lớp khóa trước sự chứng kiến của ba người. Biên bản có đủ ba chữ ký.
- Sự việc tối qua buộc chúng ta phải nhìn lại toàn bộ ghi chép trực đêm của tòa nhà. - Bảo nói. - Vì vậy tôi yêu cầu anh Hậu trình toàn bộ sổ trực đêm mà anh đang giữ. Không chỉ cuốn hiện tại, mà cả các cuốn của những năm trước.
Hậu mở túi vải, lấy ra từng cuốn sổ và xếp thành một hàng ngay ngắn trên bàn. Có bảy cuốn sổ bìa cứng, cuốn cũ nhất đã sờn gáy và ngả màu, cuốn mới nhất chính là cuốn anh đang ghi dở. Anh nói mình trực đêm ở bảo tàng hơn mười năm nay. Từ những năm đầu, anh đã có thói quen ghi vào sổ mọi việc xảy ra trong ca trực, dù là việc nhỏ nhất. Cuốn nào ghi hết thì anh nộp lưu một bản sao ở quầy trực và giữ lại bản chính theo đúng quy định bàn giao ca của bộ phận bảo vệ.
- Tôi trình bày phần liên quan tới cuộc họp hôm nay. - Hậu nói, giọng chậm và rõ. - Trong các cuốn sổ này, rải rác qua nhiều năm, có những dòng ghi tiếng dương cầm vang lên trong tòa nhà vào lúc hoàng hôn hoặc đầu buổi đêm, khi không còn khách và không có chương trình biểu diễn nào. Cũng có những dòng ghi tiếng nức nở rất khẽ từ phía tầng cao nhất vào những đêm mưa. Tôi ghi giờ giấc đầy đủ cho từng lần như vậy. Riêng ba năm gần nhất, sổ của tôi có mười hai dòng ghi thuộc hai loại âm thanh đó.
Anh mở cuốn sổ của năm gần nhất, lật tới những trang có đánh dấu bằng sợi chỉ đỏ. Anh đọc chậm rãi vài dòng tiêu biểu. Một dòng ghi tiếng đàn lúc mười bảy giờ năm mươi lăm phút một buổi chiều tháng mười, phòng trưng bày khóa, ca trực kiểm tra ngay sau đó và không thấy người. Một dòng ghi tiếng nức nở lúc hai mươi mốt giờ một đêm mưa tháng bảy, vọng từ phía cầu thang tầng cao nhất, kiểm tra hành lang không phát hiện ai. Một dòng khác ghi tiếng đàn ngắn lúc chập tối tháng ba, hai bảo vệ cùng nghe thấy và cùng ký xác nhận vào sổ.
Linh ngồi nghe, hai tay đặt yên trên tập tài liệu của mình, cố giữ gương mặt bình thản của người dự họp. Những dòng ghi của Hậu giống hệt những gì chính cô vừa trải qua trong hơn một tuần làm việc ở đây. Tiếng đàn vào đúng khung giờ hoàng hôn. Tiếng nức nở vào những đêm mưa. Khác nhau chỉ ở chỗ, chuyện của anh đã kéo dài nhiều năm trong im lặng, còn chuyện của cô mới bắt đầu được vài ngày và đã có tới ba tờ phiếu báo việc.
Vị cán bộ hành chính lật tập tài liệu trước mặt mình, rồi lên tiếng. Giọng ông ta không gay gắt, nhưng từng câu đều mang theo sự nghi ngờ rõ ràng.
- Tôi xin có ý kiến thẳng thắn. - Ông ta nói. - Ca đêm là ca dễ buồn ngủ nhất. Một người trực đêm một mình trong tòa nhà vắng, nghe nhầm tiếng gió, tiếng mưa, tiếng ống nước thành tiếng đàn hay tiếng khóc là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra. Tôi không nói anh Hậu cố ý bịa đặt. Nhưng tôi cho rằng một phần những dòng ghi này là ghi chép trong lúc ngủ gật mơ màng, tỉnh dậy rồi ghi lại cảm giác của mình như một sự việc thật.
Phòng họp im lặng hẳn đi. Linh nhìn sang Hậu. Cô thấy hai bàn tay anh đặt trên cuốn sổ khẽ siết lại. Anh không phản ứng ngay. Linh đoán anh đang chọn từng chữ cho câu trả lời của mình, vì cô nhìn thấy anh hít một hơi rất chậm trước khi lên tiếng, và vì suốt buổi họp anh luôn là người nói sau khi đã nghe hết câu hỏi.
- Thưa các anh chị, tôi xin trả lời từng điểm. - Hậu nói. - Điểm thứ nhất, có những dòng ghi không phải của riêng tôi. Có dòng do hai người trong ca trực cùng nghe, cùng ký. Người ngủ gật thì ngủ một mình, không ai ngủ gật theo cặp cả. Điểm thứ hai, giờ giấc trong sổ của tôi đều ghi ngay trong đêm đó, có giờ bắt đầu và giờ kết thúc kiểm tra. Điểm thứ ba, tôi trực đêm ở đây hơn mười năm, chưa một lần bị lập biên bản ngủ trong ca. Hồ sơ trực ca của tôi nằm trong tập tài liệu trước mặt anh. Anh cứ kiểm tra.
Vị cán bộ hành chính lật nhanh mấy trang tài liệu nhân sự. Ông ta không nói thêm gì, nhưng cũng không gật đầu. Linh thấy rõ cuộc họp đang đứng ở một ngã rẽ khó xử. Một bên là cuốn sổ ghi chép cần mẫn của một người bảo vệ. Một bên là sự nghi ngờ có vẻ hợp lý của người làm công tác quản lý. Tòa nhà này vận hành bằng giấy tờ, và giờ đây hai thứ giấy tờ đang đối đầu nhau.
Bảo gõ nhẹ bút xuống mặt bàn, kéo sự chú ý của cả phòng về phía mình.
- Tôi đề nghị chốt cuộc họp ở mức như sau. - Ông nói. - Thứ nhất, không ai kết luận anh Hậu ghi bịa khi chưa có đối chiếu. Lời nghi ngờ hôm nay được ghi vào biên bản như một ý kiến, không phải một kết luận. Thứ hai, sổ trực đêm của anh Hậu tạm thời được coi là một nguồn tư liệu của tòa nhà, cần được đối chiếu với ghi chép cũ trong kho tư liệu của bảo tàng. Nếu trong tư liệu cũ có những ghi chép trùng khớp về giờ giấc và hiện tượng, chúng ta sẽ họp lại. Nếu không có, chúng ta cũng họp lại, và lúc đó anh Hậu phải giải trình thêm.
Ông quay sang Linh và Vân.
- Vân ghi toàn bộ nội dung này vào biên bản cuộc họp. Linh, cô phối hợp với Chu Ngọc Trâm rà soát kho tư liệu, tìm các ghi chép cũ liên quan tới âm thanh lạ trong tòa nhà vào khung giờ hoàng hôn và ban đêm. Việc này làm song song với tiến độ phục chế, báo cáo lại cho tôi khi có kết quả đầu tiên.
- Dạ, em rõ. - Linh đáp.
Hậu ngồi yên một lúc lâu sau khi Bảo dứt lời. Rồi anh cẩn thận xếp bảy cuốn sổ lại vào túi vải, buộc miệng túi bằng sợi dây dù đã cũ. Anh đứng dậy, chào mọi người và đi ra cửa. Khi đi qua chỗ Linh ngồi, anh dừng lại nửa bước.
- Cảm ơn cô Linh. - Anh nói khẽ. - Mấy tờ phiếu báo việc của cô trong tuần này là lần đầu tiên có người khác trong tòa nhà này ghi ra giấy những điều giống tôi đã ghi, sau hơn mười năm.
Sau khi Hậu ra về, Bảo giữ Linh và Vân ở lại thêm ít phút để thống nhất cách làm việc với kho tư liệu. Ông nói kho tư liệu của bảo tàng có nhiều hộp hồ sơ hành chính cũ chưa được số hóa, trong đó có cả sổ sách của các bộ phận trực từ nhiều năm trước. Việc rà soát phải làm theo danh mục hộp, ghi lại từng hộp đã mở và từng trang đã đọc, tránh tình trạng lật qua loa rồi báo cáo không có kết quả.
- Tôi không cần hai cô làm nhanh. - Bảo nói. - Tôi cần làm chắc. Nếu trong kho không có gì, bản báo cáo phải cho thấy rõ là đã tìm ở đâu, tìm theo cách nào. Nếu có, dù chỉ một dòng ghi trùng giờ giấc, cũng phải chụp lại nguyên trang và đối chiếu từng chữ với sổ của anh Hậu.
Vân ghi các yêu cầu ấy vào trang cuối của biên bản, rồi đọc lại cho cả hai người nghe. Linh nghĩ tới chồng hộp hồ sơ phủ bụi trong phòng tư liệu mà bà Hồ Minh Châu đã cho cô xem qua trong buổi làm quen đầu tiên. Cô biết công việc rà soát này sẽ ngốn nhiều buổi chiều trong những tuần tới, chen vào giữa tiến độ phục chế vốn đã không hề nhẹ nhàng. Nhưng cô cũng hiểu, trong tòa nhà này, cuốn sổ trực đêm của người bảo vệ ca đêm đang cần một tiếng nói đối chiếu, và chỉ có tư liệu cũ mới nói được tiếng nói ấy.
Bảo khép lại tập hồ sơ trên bàn và tuyên bố kết thúc cuộc họp. Vân thu thập các chữ ký vào biên bản, kẹp thêm trang ý kiến của vị cán bộ hành chính vào cuối tập hồ sơ như một phần không thể tách rời của buổi họp sáng hôm đó. Linh trở về phòng phục chế, mở sổ tay và ghi thêm một mục công việc mới vào đầu danh sách của tuần sau: rà soát kho tư liệu cùng Trâm, tìm ghi chép cũ về những âm thanh trong tòa nhà vắng.