Khế Ước Sinh Tử: Ta Cược Cả Tu Tiên Giới - Chương 137: Khế thối từ gốc
Trên đường từ khu lò gạch về phường, Tạ Vãn Thư im lặng rất lâu. Nàng là chấp luật, đã xử lý hàng trăm vụ án liên quan đến văn tự giả, chữ ký ép buộc.…
Nội dung chương
Trên đường từ khu lò gạch về phường, Tạ Vãn Thư im lặng rất lâu.
Nàng là chấp luật, đã xử lý hàng trăm vụ án liên quan đến văn tự giả, chữ ký ép buộc. Theo luật, chữ ký bị ép là vô hiệu, phải loại bỏ, đó là chuyện đương nhiên, nàng đã làm không biết bao nhiêu lần. Nhưng nàng chưa bao giờ thấy một đương sự tự nguyện loại bỏ chữ ký có lợi cho mình một cách dứt khoát như Lục Tri Vi, không một chút do dự, không một chút tiếc nuối.
Thông thường, người ta sẽ tìm mọi cách giữ lại, bao biện rằng "họ cũng đồng ý mà", "chỉ hơi sợ một chút thôi, không tính là ép", "luật cũng không bắt phải loại". Thậm chí có người còn đe dọa ngược lại người muốn rút tên, để bảo vệ số lượng của mình. Nhưng Lục Tri Vi thì không. Hắn cho họ tự gạch tên, còn an ủi họ, còn hứa giúp họ dàn xếp nợ nần.
Cuối cùng, nàng không nhịn được, hỏi.
- Lục Tri Vi, ta hỏi ngươi một câu thật lòng. Ba tờ ủy quyền ấy, nếu ngươi giữ lại, không ai phát hiện ra đâu. Chữ ký run có thể giải thích là do họ mệt, do họ không quen cầm bút, do trời lạnh tay cứng. Ngay cả ta, nếu không kiểm tra kỹ, cũng có thể bỏ qua. Ngươi việc gì phải loại bỏ? Ba tờ tuy ít, nhưng mỗi tờ đều là công sức, đều có thể quyết định thắng thua trong lúc gay cấn.
Lục Tri Vi đang đi bỗng dừng lại, quay sang nhìn nàng, ánh mắt nghiêm túc.
- Tạ chấp luật, ta hỏi nàng một câu. Nếu ta thắng bằng những chữ ký bị ép, thì chiến thắng ấy có ý nghĩa gì?
Tạ Vãn Thư sững người, không trả lời được. Nàng chưa bao giờ nghĩ đến câu hỏi này. Trong đầu nàng, thắng là thắng, thua là thua, luật pháp chỉ quan tâm đến kết quả hợp pháp hay không. Nhưng Lục Tri Vi lại hỏi về ý nghĩa của chiến thắng.
Lục Tri Vi tiếp tục, giọng trầm xuống, từng chữ như đóng đinh.
- Ta lập khế với lão Sa, là lập trước thiên địa. Thiên địa không nhìn số lượng, thiên địa nhìn lòng người. Nếu trong xấp giấy của ta có một tờ bị ép, thì cả khế ước sẽ thối từ gốc. Giống như một cây có rễ bị thối, dù cành lá có xanh tốt đến đâu, cũng sẽ đổ. Giống như một vò rượu ngon, chỉ cần một giọt nước bẩn, cả vò sẽ hỏng.
- Hơn nữa, hắn nói tiếp, giọng càng lúc càng chắc nịch, ta đi xin từng chữ ký, là xin lòng tin của dân. Mỗi tờ ủy quyền, là một con người đặt niềm tin vào ta. Nếu ta giữ lại chữ ký của người bị ép, thì ta đã phụ lòng tin ấy, ta đã biến niềm tin thành công cụ. Thì ta khác gì lão Sa? Lão ép người ký cho lão, ta giữ chữ ký ép cho ta, chúng ta có gì khác nhau? Ta không muốn thắng bằng cách trở thành kẻ mà ta đang chống lại.
- Tạ chấp luật, nàng là người giữ luật, nàng hiểu rõ hơn ta: một vụ án, chỉ cần một chứng cứ giả, cả vụ án sẽ bị lật lại. Một khế ước, chỉ cần một chữ ký ép, cả khế ước sẽ bị thiên địa ruồng bỏ. Ta không dám cược vận mệnh của cả thành vào một tờ giấy không sạch.
Hắn dừng lại một chút, rồi kể.
- Nàng có biết vì sao ta lại chắc chắn như vậy không? Vì ta đã từng thấy. Hồi ta còn làm học việc ở tiệm điển khế cũ, có một vụ tranh chấp ruộng đất. Một bên có đầy đủ giấy tờ, chữ ký, dấu điểm chỉ, nhìn qua thì hoàn hảo. Nhưng khi đưa lên quan phủ, quan phủ phát hiện một trong những chữ ký là bị ép, người ký đã khóc khi điểm chỉ. Kết quả, cả bộ giấy tờ bị tuyên vô hiệu, bên ấy thua trắng, còn bị phạt thêm vì dùng chứng cứ không hợp lệ.
- Lúc đó sư phụ ta nói một câu mà ta nhớ đến giờ: "Giấy có thể giả, chữ có thể ép, nhưng thiên địa thì không mù. Ngươi dùng chữ bẩn để thắng, thì chiến thắng của ngươi cũng bẩn, sớm muộn cũng bị lật lại."
Tạ Vãn Thư nghe xong, đứng lặng rất lâu. Gió thổi qua, làm tà áo nàng bay phấp phới, nhưng nàng không cảm thấy lạnh, chỉ cảm thấy trong lòng có một ngọn lửa đang cháy.
Nàng làm chấp luật đã nhiều năm, nàng thuộc lòng từng điều luật, nàng tự hào mình là người giữ gìn công lý, là thanh kiếm của luật pháp. Nàng đã từng nghĩ, chỉ cần mình công bằng, mình đúng luật, là đủ. Nhưng hôm nay, một tên phường chủ trẻ tuổi, chưa từng đọc một ngày luật nào một cách bài bản, đã dạy nàng một bài học mà không điều luật nào dạy được.
Công lý không chỉ là thắng, mà là thắng một cách đàng hoàng. Luật pháp không chỉ là những điều khoản khô khan, mà là cách con người đối xử với nhau.
Nàng nhớ lại những vụ án nàng đã xử. Có những vụ, nàng biết đương sự có vấn đề, nhưng vì không đủ bằng chứng, nàng đành phải bỏ qua. Có những vụ, nàng thắng, nhưng trong lòng vẫn thấy không thoải mái, vì nàng biết mình thắng bằng kẽ hở của luật, không phải bằng sự thật.
Hôm nay, Lục Tri Vi đã cho nàng thấy một cách khác: thà mất ba tờ, chứ không giữ một tờ bẩn. Thà yếu đi một chút, chứ không để mình bị vấy bẩn.
Nàng muốn lấy sổ ra ghi lại câu nói của hắn ngay, nhưng đang đi giữa đường đông người, đành nhủ thầm: phải ghi lại, nhất định phải ghi lại, kẻo quên mất bài học hôm nay.
Hai người tiếp tục đi trong im lặng. Con đường từ khu lò gạch về phường không dài, nhưng hôm nay Tạ Vãn Thư thấy nó dài một cách lạ lùng, vì mỗi bước đi, nàng lại nghĩ thêm một điều.
Nàng nghĩ về sư phụ của mình, người đã dạy nàng nghề chấp luật. Sư phụ từng nói: "Làm chấp luật, khó nhất không phải là thuộc luật, mà là giữ được lòng mình không nghiêng." Lúc đó nàng còn trẻ, chưa hiểu. Hôm nay nàng mới hiểu: giữ lòng không nghiêng, chính là như Lục Tri Vi, dù có lợi cũng không giữ chữ ký bẩn, dù bất lợi cũng phải làm đúng.
Nàng lại nghĩ về những đồng nghiệp của mình ở Giám Khế Viện. Có người vì muốn thăng tiến mà xử án qua loa, có người vì sợ quyền thế mà nhắm mắt cho qua. Nàng từng khinh thường họ, từng tự hào mình là người giữ được lòng không nghiêng. Nhưng hôm nay nàng tự hỏi: nếu đặt mình vào vị trí của Lục Tri Vi, liệu nàng có đủ dũng khí để loại bỏ ba tờ giấy có lợi cho mình không? Nàng không chắc. Và chính sự không chắc ấy khiến nàng thấy mình còn phải học nhiều.
Càng nghĩ, nàng càng thấy Lục Tri Vi đáng quý. Hắn không phải là người hoàn hảo, hắn còn trẻ, còn nóng nảy, còn nhiều thiếu sót. Nhưng hắn có một thứ mà nhiều người không có: một lương tâm trong sạch và một dũng khí để sống theo lương tâm ấy, dù phải trả giá.
Về đến cổng phường, trời đã nhá nhem tối, đèn lồng trong sân đã được thắp sáng. Người của phường vẫn đang bận rộn với công việc sao chép, thấy Lục Tri Vi về thì chào hỏi rôm rả. Thấy Tạ Vãn Thư đi cùng, mọi người đều cúi chào, vì ai cũng biết nàng là chấp luật đã nhiều lần giúp phường.
Thiết Lão Tam chạy ra đón, miệng cười toe toét, tay còn cầm cái búa rèn.
- Tri Vi về rồi! Tạ chấp luật cũng đến! Cơm tối đã dọn sẵn, có thịt kho tàu với canh chua cá, mời Tạ chấp luật ở lại dùng bữa cho nóng!
Mấy người thợ trong phường cũng xúm lại chào, ai cũng quý Tạ Vãn Thư, vì nàng đã nhiều lần giúp phường, lại còn phái người đến canh kho giúp họ yên tâm làm việc.
Tạ Vãn Thư lắc đầu, khẽ cười.
- Đa tạ, nhưng ta phải về phân viện, còn nhiều việc phải xử lý. Hôm nay đến đây là đủ rồi.
Nàng quay sang Lục Tri Vi, ánh mắt chân thành.
- Lục Tri Vi, hôm nay cảm ơn ngươi. Ngươi không chỉ cho ta thấy một xấp giấy sạch, ngươi còn cho ta thấy một con người sạch. Ta làm chấp luật đã nhiều năm, xử không biết bao nhiêu vụ án, nhưng hôm nay mới thực sự hiểu thế nào là "chữ nghĩa là công bằng cuối cùng". Công bằng không nằm trong điều luật, mà nằm trong cách con người đối xử với chữ nghĩa.
Lục Tri Vi cúi chào, trong lòng cũng xúc động. Hắn không ngờ những lời nói thật lòng của mình lại khiến Tạ Vãn Thư suy nghĩ nhiều đến thế.
- Tạ chấp luật quá lời. Ta chỉ làm việc phải làm.
Tạ Vãn Thư gật đầu, nhưng chưa lên ngựa ngay. Nàng đứng lặng một lúc, như đang hạ quyết tâm, rồi lấy từ trong tay áo ra cuốn sổ nhỏ bọc da, cuốn sổ mà nàng vẫn dùng để ghi chép những vụ án quan trọng nhất, những bài học nghề nghiệp quý giá nhất. Nàng mở ra trang mới, chấm mực, viết vào đó mấy dòng, nét chữ nắn nót, trang trọng, mỗi nét đều đặt hết tâm ý, rồi mới ngẩng lên.
Lục Tri Vi tò mò hỏi.
- Nàng viết gì vậy?
- Ghi sổ, Tạ Vãn Thư đáp, không ngẩng lên, giọng nàng trầm và nghiêm túc, ta ghi lại lời ngươi vừa nói: "Thắng bằng chữ ký ép thì khế thối từ gốc." Đây là điều mà mọi chấp luật đều nên nhớ, nhưng không phải ai cũng nhớ được. Ta sợ mình quên, nên phải ghi lại. Sau này, mỗi khi xử án, ta sẽ mở ra đọc một lần, để nhắc mình đừng bao giờ vì thắng mà quên mất gốc.