NGẢI NÀNG MƠN TIỆM VẢI CHỢ LỚN - Chương 1: Tiệm Vải An Phúc Vào Mùa Tết

Sáng ngày 04 tháng 01 năm 2027, Lương Tuyết Mai mở khóa cửa cuốn của tiệm An Phúc khi trời còn chưa sáng hẳn. Bà năm nay bốn mươi tám tuổi, đã đứng ở…

Nội dung chương

Sáng ngày 04 tháng 01 năm 2027, Lương Tuyết Mai mở khóa cửa cuốn của tiệm An Phúc khi trời còn chưa sáng hẳn.

Bà năm nay bốn mươi tám tuổi, đã đứng ở quầy vải này hơn ba mươi năm. Cha bà là Lương Chấn Đông vẫn ngủ ở phòng trong. Con trai bà là Lương Gia Kiệt đang lúi húi ngoài vỉa hè. Dãy phố vải gần chợ Bình Tây còn vắng. Mấy tiệm bên cạnh mới hé cửa được một nửa. Hơi lạnh đầu tháng Giêng len qua khe cửa cuốn vừa kéo lên.

Bà Mai bước vào tiệm và bật đèn. Ánh đèn vàng rọi xuống hai dãy kệ gỗ chạy dài từ cửa tới cuối nhà. Trên kệ là lụa, gấm, sa tanh và vải thô xếp theo màu. Mùi vải mới quyện với mùi gỗ cũ. Bà đã quen mùi này từ hồi còn là con bé đứng chưa tới quầy.

Việc đầu tiên bà làm không phải mở sổ. Bà ra trước cửa, đứng bên chậu sành lớn đặt sát bậc thềm. Trong chậu là cây hoa tóc tiên nhà bà gọi là Nàng Mơn. Thân cây mảnh như lá hẹ, xanh và mềm. Sáng sớm hoa chưa nở. Bà cúi xuống nhìn mặt đất trong chậu. Đất ẩm vừa phải. Bà lấy gáo nhỏ múc nước mưa trong lu sành kê ở góc hiên, tưới vòng quanh gốc.

- Mẹ, bảng hiệu con treo lại rồi. Mẹ ra xem thử có lệch không.

Gia Kiệt gọi từ ngoài phố. Cậu hai mươi lăm tuổi, cao và nhanh tay. Cậu đứng trên ghế gỗ, tay còn cầm dây thép. Tấm bảng gỗ sơn chữ An Phúc đã được lau sạch bụi. Chữ vàng nổi rõ trên nền nâu sẫm.

Bà Mai bước ra giữa vỉa hè và ngước nhìn.

- Bên trái cao hơn một chút. Hạ xuống nửa phân là vừa.

Gia Kiệt chỉnh lại dây. Bảng hiệu ngay ngắn. Cậu nhảy xuống, phủi tay vào quần rồi bê thùng lụa mới ra bày ở mặt tiền. Đó là lô lụa Hà Đông về từ chiều hôm trước. Có màu đỏ rượu, màu vàng nghệ, màu xanh ngọc và màu tím than. Bà Mai dặn bày màu đỏ và màu vàng ra ngoài cùng. Giáp Tết khách chuộng hai màu này nhất.

Ông Chấn Đông chống gậy ra cửa lúc bảy giờ rưỡi. Ông bảy mươi tám tuổi, lưng đã còng, mắt vẫn tinh. Ông mặc áo bà ba nâu, đứng nhìn bảng hiệu rồi nhìn chậu cây.

- Trước giờ mở hàng, nhớ làm lễ chăm cây cho đàng hoàng. Đừng vì đông khách mà bỏ qua.

- Dạ, con tưới rồi. Tối con thắp hương như mọi ngày.

Ông Đông ngồi xuống ghế mây kê bên chậu. Ghế này là chỗ của ông mỗi buổi sáng. Ông nhìn phố, nhìn người qua lại, thỉnh thoảng nhắc con cháu chuyện giá vải. Bà Mai vào trong quầy, mở cuốn sổ bán hàng bìa cứng. Trang đầu tháng Giêng còn trống. Bà ghi ngày tháng lên đầu trang bằng nét chữ nhỏ và đều.

Xe cộ ngoài phố bắt đầu đông. Tiếng còi xe máy vang từ phía chợ Bình Tây. Mấy sạp hàng rong đẩy xe qua, rao bánh và xôi. Bà Châu Mỹ Linh ở tiệm tạp hóa sát vách mở cửa, quét vỉa hè phần trước nhà mình.

- Năm nay nhà chị mở hàng sớm hơn năm ngoái đó, chị Mai.

- Hàng về nhiều, phải mở sớm mới bày kịp. Em ăn sáng chưa?

- Em ăn rồi. Chút nữa rảnh em qua coi mấy cây lụa mới của chị.

Bà Mai cười và quay vào tiệm. Khách đầu tiên bước vào lúc tám giờ kém mười. Đó là một bà khách trạc sáu mươi, tay xách giỏ đi chợ. Bà ta sờ thử cây lụa đỏ rượu ở mặt tiền.

- Lụa này may áo dài có rũ không cô?

- Rũ lắm bác. Bác sờ thử mép vải nè, mềm mà không nhăn. Bác may áo dài mặc Tết là hợp nhất.

Bà khách gật nhẹ rồi chọn hai mét rưỡi. Gia Kiệt lấy thước đo, cắt vải bằng kéo lớn. Tiếng kéo đi trên vải nghe ngọt. Bà Mai gói vải vào giấy, ghi hóa đơn, nhận tiền và bỏ vào ngăn kéo. Mở hàng được suôn sẻ, bà thấy nhẹ lòng.

Từ giây phút đó, khách vào nườm nượp như mọi mùa Tết. Người này chưa ra, người khác đã bước vào. Có người mua lụa may áo dài. Có người mua gấm may áo bà ba cho mẹ già ở quê. Có người chỉ vào xem, sờ thử từng cây vải rồi hẹn chiều quay lại cùng con gái. Bà Mai đứng ở quầy gần như không ngồi xuống. Gia Kiệt chạy qua chạy lại giữa các kệ, lấy vải xuống cho khách ướm thử trước gương lớn ở cuối tiệm.

Một cô gái trẻ chọn cây sa tanh xanh ngọc, ướm lên người rồi xoay một vòng trước gương.

- Màu này lên da sáng quá chị ha. Em lấy ba mét, may thêm cái quần trắng nữa.

- Em lấy thêm vải quần luôn không, chị tính giá tốt cho.

Cô gái đồng ý ngay. Bà Mai cắt thêm vải quần. Trong tiệm, tiếng nói chuyện, tiếng thước đo gõ nhẹ lên mặt kệ và tiếng kéo cắt vải hòa vào nhau. Ngoài phố, nắng đã lên cao. Ánh nắng chiếu xiên qua cửa tiệm, rọi lên những cây vải màu đỏ và vàng bày ở mặt tiền, làm cả góc phố sáng rực.

Giữa buổi sáng, một xe ba gác chở hàng dừng trước cửa. Đó là lô vải thô in hoa của một mối quen ở chợ đầu mối. Gia Kiệt ra ký nhận và khiêng từng kiện vào kho sau. Bà Mai kiểm tra từng kiện theo giấy giao hàng. Số lượng đủ, màu sắc đúng như đã đặt. Bà ghi vào sổ nhập hàng và để giấy giao hàng vào bìa hồ sơ riêng.

Gần trưa, khách vẫn chưa thưa. Bà Mai tranh thủ uống ly trà nguội để trên quầy. Ông Đông từ ghế mây đứng dậy, đi chậm vào trong tiệm, nhìn các kệ vải một lượt.

- Mùa này mà giữ được nhịp như vầy thì yên tâm. Năm nào đầu tháng Chạp tiệm mình cũng vậy.

- Dạ ba. Con chỉ mong từ đây tới Tết ngày nào cũng bằng nửa hôm nay thôi là đủ trả tiền hàng.

- Tiền hàng thì lo dần. Quan trọng là khách quen còn thương mình. Mất khách quen là mất gốc.

Bà Mai hiểu ý cha. An Phúc là tiệm gia truyền ba đời. Ông nội bà mở tiệm này từ thời phố vải mới hình thành. Tới đời cha bà, tiệm đã có chỗ đứng. Tới đời bà, khách quen có người mua vải ở đây từ hồi còn con gái, nay dẫn cháu tới mua. Chữ tín là thứ bà giữ cẩn thận hơn cả tiền trong ngăn kéo.

Buổi chiều, một đoàn khách bốn người từ tỉnh lên vào tiệm. Họ nói tiếng miền Tây, chọn liền sáu cây vải đủ màu để may đồ cho cả nhà ăn Tết. Gia Kiệt phải lấy thang trèo lên kệ cao lấy gấm xuống. Bà Mai tự tay đo và cắt, sợ con trai cắt lệch đường biên. Khi đoàn khách ra về, tay ai cũng xách túi vải lớn. Người phụ nữ đi sau cùng quay lại nói với bà.

- Năm ngoái tui cũng mua ở đây. Vải bền, mặc tới năm nay còn mới. Năm nay tui dẫn chị em tui qua luôn đó.

- Cảm ơn chị. Tết này chị ghé sớm, em còn nhiều mẫu mới chưa bày ra hết.

Nắng chiều dịu xuống. Bà Mai ra trước cửa tưới thêm một vòng nước mưa cho chậu cây. Bà để ý thấy mấy nụ hoa nhỏ đã nhú ở đầu các cọng mảnh. Nụ còn khép, màu trắng ngà. Theo lệ mọi năm, hoàng hôn xuống là hoa bắt đầu nở. Bà đứng nhìn chậu cây một lúc rồi mới vào trong.

Tới cuối giờ chiều, sổ bán hàng đã ghi gần kín hai trang. Bà Mai cộng thử cột tiền. Con số làm bà mỉm cười một mình. Mới ngày đầu vào mùa mà đã bằng ba ngày thường gộp lại. Bà ghi con số tổng vào góc trang và gạch chân hai gạch.

Gia Kiệt dọn lại mặt tiền, xếp các cây vải bị khách xới tung về chỗ cũ. Cậu kiểm tra cửa cuốn, thử kéo lên kéo xuống một lần cho chắc. Ông Đông đã vào phòng trong nghỉ từ sớm. Bà Mai đi một vòng quanh tiệm, tắt bớt đèn ở kho sau, rồi đứng ở cửa nhìn ra phố.

Phố vải lên đèn. Các tiệm hai bên đều sáng trưng. Người đi sắm Tết vẫn còn đông trên vỉa hè. Bà Mai nghĩ tới những ngày sắp tới. Hàng còn về thêm hai đợt nữa. Khách quen đặt may áo dài sẽ ghé dần từ tuần này. Việc nhiều nhưng bà không ngại. Bà chỉ mong mùa Tết năm nay trôi qua yên ổn như mọi năm, để cả nhà có một cái Tết đủ đầy bên chậu hoa trắng trước cửa.

Khách muộn vẫn còn ghé thêm hai lượt nữa trước khi bà đóng hẳn cửa. Một cậu thanh niên mua vải may sơ mi cho cha. Một bà khách quen ở đầu phố mua thêm nửa mét gấm để nối tay áo dài cũ. Bà Mai bán cho cả hai, không hề tỏ ra vội. Bà quan niệm ngày mở hàng đầu mùa, khách nào bước vào cũng là lộc.

Gia Kiệt đếm lại tiền trong ngăn kéo theo từng xấp nhỏ. Cậu đọc con số cho mẹ ghi vào sổ. Hai mẹ con đối chiếu từng hóa đơn một. Không thiếu tờ nào. Cậu nói năm nay nếu giữ được đà này, tới rằm tháng Chạp có thể trả trước một phần tiền hàng cho mối quen. Bà Mai nghe con nói mà không đáp vội. Bà biết mùa Tết còn dài. Mừng sớm quá dễ sinh chủ quan. Nhưng trong lòng bà cũng thấy ấm. Một ngày bán được như hôm nay là công sức của cả ba thế hệ gầy dựng mới có.

Bà Châu Mỹ Linh ghé qua lúc bà Mai đang chốt sổ. Bà Linh cầm theo dĩa bánh tét nhỏ mới gói thử.

- Chị Mai nếm thử bánh nhà em. Năm nay em gói sớm để bán dần từ rằm. Tiệm chị hôm nay đông thấy mê luôn đó.

- Đông nhờ cả dãy phố cùng đông em à. Phố mình mà một nhà vắng là cả dãy buồn theo.

Hai người đứng nói chuyện ở bậc cửa ít phút. Bà Linh nhìn chậu cây trước tiệm rồi nói cây này năm nào cũng ra hoa đúng mùa, nhìn là thấy Tết tới gần. Bà Mai cười, nói tối nay hoa nở bà sẽ mở cửa hiên cho thơm cả góc phố. Bà Linh về tiệm mình. Bà Mai ăn thử miếng bánh, thấy dẻo và béo, liền dặn Gia Kiệt sáng mai qua mua hai đòn để cúng và biếu cha.

Đồng hồ trong tiệm chỉ bảy giờ tối. Bà Mai kéo cửa cuốn xuống hẳn, khóa hai ổ khóa, rồi thử giật cửa một lần theo thói quen. Bà vào trong, rửa mặt bằng nước lạnh, ngồi xuống ghế sau quầy và mở sổ ra xem lại lần cuối. Trang sổ đầu mùa kín chữ. Bà lấy bút đỏ chấm một dấu nhỏ ở góc trang. Đó là dấu của riêng bà cho những ngày bán tốt. Trong sổ của bà, cả năm ngoái chỉ có sáu ngày được chấm dấu như vậy, và cả sáu ngày đều nằm trong tháng Chạp.

Bà gấp sổ lại, đứng dậy đi kiểm tra kho sau và cửa hậu. Mọi thứ đã yên. Ngoài phố, tiếng rao đêm bắt đầu vang lên xa dần. Bà Mai tắt đèn lớn, chỉ để lại bóng đèn nhỏ ở quầy, rồi vào phòng trong hỏi cha có cần thêm nước trà không. Ông Đông nói không cần, dặn bà ngủ sớm vì mai còn mở hàng sớm. Bà về phòng mình, trong đầu đã tính sẵn việc ngày mai phải làm.

Chương khác

Xem thêm