NGẢI NÀNG MƠN TIỆM VẢI CHỢ LỚN - Chương 4: Lần Nén Hương Tắt Giữa Chừng Thứ Nhất
Tối ngày 05 tháng 01, Lương Tuyết Mai đóng cửa tiệm muộn hơn thường ngày gần nửa tiếng. Cả buổi chiều hôm đó, tiệm An Phúc vẫn đông khách như hai ngày…
Nội dung chương
Tối ngày 05 tháng 01, Lương Tuyết Mai đóng cửa tiệm muộn hơn thường ngày gần nửa tiếng.
Cả buổi chiều hôm đó, tiệm An Phúc vẫn đông khách như hai ngày đầu mùa. Bà Mai cắt vải tới mỏi tay. Một đoàn khách từ dưới quê lên sắm đồ Tết chiếm gần hết quầy trong suốt một giờ. Họ mua vải may áo cho cha mẹ, vải may đồng phục cho mấy đứa cháu, và thêm hai cây vải thô để may màn cửa mới. Gia Kiệt phải chạy ra kho sau ba lần để lấy thêm hàng. Bà Mai tự tay viết hóa đơn cho đoàn khách này, cộng tiền hai lần cho thật chắc.
Giữa buổi chiều, bà Linh ở tiệm sát vách ghé sang trả lại cái cân nhỏ mượn từ sáng. Bà Linh đứng ở cửa nhìn khách trong tiệm rồi nói nhỏ với bà Mai rằng dãy phố năm nay vào mùa sớm, tiệm nào cũng đông, riêng An Phúc là đông đều từ sáng tới tối. Bà Mai cười, nói đông là nhờ khách quen thương, chứ hàng họ thì tiệm nào trong dãy cũng có. Bà Linh về tiệm mình, còn bà Mai quay lại quầy tiếp khách.
Một bà khách quen lâu năm mang theo con gái tới đo may áo dài ăn hỏi. Bà Mai lấy thước dây đo cho cô gái ngay trong tiệm, ghi số đo vào sổ đặt may. Cô gái chọn cây lụa màu đỏ rượu đã bày ở mặt tiền từ hôm mở hàng. Bà Mai cắt đúng ba mét hai, dặn thợ may quen ở cuối phố sẽ nhận vải vào sáng mai. Bà khách quen nắm tay bà Mai nói nhà bà ba đời đều may áo ở tiệm này, từ áo cưới của bà tới áo ăn hỏi của con gái. Bà Mai nghe mà thấy ấm lòng. Những lời như vậy là thứ giữ bà ở lại với nghề này qua bao mùa khó khăn.
Tới cuối giờ chiều, Gia Kiệt giao xong hai đơn hàng trong khu Chợ Lớn bằng xe máy. Cậu về tiệm, áo ướt mồ hôi, báo hai đơn đều giao đúng nhà và đã thu đủ tiền. Bà Mai đưa cho con ly nước mát, dặn cậu ghi tiền thu về vào sổ giao hàng trước khi quên. Cậu ghi ngay. Hai mẹ con đối chiếu sổ giao hàng với ngăn kéo tiền mặt. Mọi thứ khớp nhau tới đồng cuối cùng.
Hoàng hôn xuống, bà Mai ra hiên tưới cây và ngắm hoa nở như mọi ngày. Hoa vẫn nở trắng và thơm. Bà đứng yên một lúc, thấy ngày hôm nay trôi qua trọn vẹn. Bà đâu ngờ tối nay, ngay trong sân nhà mình, sẽ có một chuyện nhỏ làm bà phải mở cuốn sổ mới ra ghi dòng đầu tiên sớm hơn dự tính.
Khách ghé tới tận khi đèn đường đã sáng. Một tốp khách cuối cùng mua xong vải lúc tám giờ rưỡi tối. Bà Mai tiễn họ ra cửa, hạ cửa cuốn xuống, rồi quay vào dọn dẹp. Gia Kiệt kiểm tra kho sau và cửa hậu. Ông Chấn Đông đã ăn cơm tối và vào phòng nghỉ từ sớm.
Bà Mai ngồi ở quầy cộng sổ bán hàng của ngày thứ hai trong mùa. Con số vẫn tốt, chỉ kém hôm mở hàng một ít. Bà ghi tổng ngày vào sổ, rồi lấy cuốn sổ chăm cây mới mua hồi trưa ra. Trang đầu đã có ba lệ do Gia Kiệt chép từ sáng. Bà đọc lại một lượt cho nhớ, rồi gấp sổ để sang một bên.
Đồng hồ treo tường chỉ chín giờ. Bà ra góc hiên lấy gáo nước mưa. Theo lệ, trước lễ đêm bà tưới nhẹ một vòng cho đất mặt ẩm đều. Nước trong lu còn hơn nửa. Bà tưới ít hơn mọi tối, vì đất trong chậu vẫn còn ẩm từ buổi chiều. Đất sẫm màu lại dưới gáo nước. Mấy bông hoa nở từ hoàng hôn vẫn trắng và thơm, dù hương đã dịu hơn lúc mới nở.
Bà vào trong lấy nén hương mới trong bó hương vừa mua ở tiệm bà Linh. Bà chọn một nén thẳng, thân hương đều, không cong, không gãy. Bà lấy thêm dĩa gạo muối để sẵn từ chiều. Rồi bà ra đứng trước chậu cây.
Sân trước tiệm kín gió. Hai bên là tường của tiệm tạp hóa và tiệm vải bên cạnh. Cửa cuốn đã hạ. Không có luồng gió nào lọt qua khe cửa đủ mạnh để lay ngọn lửa nhỏ. Ngoài phố, tiếng xe đã thưa. Lá cây trên chậu đứng yên, không rung.
Bà châm hương bằng que diêm. Ngọn lửa bén vào đầu hương, cháy sáng một lúc rồi thu lại thành đốm đỏ. Bà cầm nén hương bằng hai tay, khấn thầm như mọi tối. Bà cảm ơn cây, chúc cây khỏe, rồi cắm hương vào lư sành sát thành chậu. Dĩa gạo muối bà đặt ngay ngắn bên cạnh lư.
Bà không vào nhà ngay. Bà đứng lại nhìn cây, nghe mùi hương hoa trộn mùi khói hương. Đó là khoảng yên nhất trong ngày của bà. Cả ngày bà nói chuyện với khách, tính tiền, cắt vải. Chỉ có lúc này bà mới đứng yên một mình trước cửa tiệm của ba thế hệ nhà bà.
Bà vào trong pha ly trà nóng, mang ra đặt trên bậc thềm, ngồi xuống ghế nhỏ. Bà định ngồi tới khi nén hương cháy được một đoạn mới vào ngủ. Gia Kiệt đi ngang, thấy mẹ còn ngồi ngoài hiên thì ghé lại.
- Muộn rồi, mẹ vào nghỉ đi. Mai còn mở hàng sớm nữa.
- Mẹ ngồi chút nữa. Hương mới thắp, mẹ ngó cho yên tâm rồi vô.
Cậu vào trong, tắt bớt đèn kho. Bà Mai uống một ngụm trà. Đốm đỏ trên đầu nén hương vẫn cháy đều. Khói hương bay thẳng lên, không lệch sang bên nào. Bà nhìn khói mà nghĩ tới lời cha dặn hồi sáng. Từ nay mọi chuyện lạ quanh chậu đều phải ghi lại. Bà tự nhủ tối nay yên ổn thế này thì chắc chẳng có gì phải ghi.
Bà đứng dậy vào nhà lấy thêm áo khoác mỏng. Đêm tháng Giêng ở Chợ Lớn se lạnh về khuya. Khi bà quay ra hiên, bà khựng lại ở bậc cửa.
Đốm đỏ trên nén hương đã tắt.
Bà bước nhanh tới chậu cây. Nén hương vẫn cắm ngay ngắn trong lư sành. Thân hương mới cháy được chừng một phần ba. Phần đầu hương đen và lạnh. Không còn khói. Không còn đốm lửa nào. Bà đưa tay lên gần đầu hương để thử hơi nóng. Da tay bà không thấy ấm.
Bà nhìn quanh sân. Cửa cuốn vẫn hạ kín. Hai bức tường hai bên vẫn đứng yên. Mặt đất không có vũng nước nào gần lư hương. Dĩa gạo muối không hề xê dịch. Mấy bông hoa trên chậu vẫn nở, lá vẫn đứng yên. Không có gì trong sân này đủ sức dập tắt một nén hương đang cháy đều.
Bà rút nén hương lên xem kỹ dưới ánh đèn hiên. Đầu hương khô. Thân hương không ẩm ướt. Bà bẻ thử một đoạn nhỏ ở phần chưa cháy. Ruột hương khô ráo và giòn. Bà nhìn đồng hồ trong tiệm qua khe cửa. Chín giờ ba mươi phút. Đúng giờ bà vẫn thắp hương mỗi tối, chỉ khác là tối nay nén hương không cháy trọn.
Gia Kiệt nghe tiếng động ở hiên thì ra xem.
- Sao vậy mẹ? Hương tắt rồi hả?
- Ừ, tắt giữa chừng. Mà sân nhà mình kín gió lắm, con coi nè, lá cây còn không rung.
Cậu cúi xuống nhìn nén hương trong tay mẹ. Cậu lấy điện thoại bật đèn soi thử lư sành. Trong lư chỉ có tro của những nén hương cũ, khô và xốp. Cậu nói có khi bó hương mới bị ẩm từ chỗ bán. Hương ẩm hay tắt ngang như vậy.
Bà Mai nghe con nói mà thấy hợp lý. Bó hương bà mua hồi chiều, để trong túi ni lông mang về. Trời tháng này ẩm, hương để lâu ngoài chợ rất dễ hút hơi nước. Bà tự trách mình đã không phơi lại bó hương trước khi dùng. Một chuyện nhỏ như vậy mà làm bà đứng ngồi không yên giữa đêm.
- Chắc hương ẩm thật. Để mẹ thay nén khác cho trọn lễ tối nay.
Bà vào tủ lấy một nén hương khác trong bó cũ còn lại từ trước Tết Dương lịch. Bó này nhà bà để trong tủ khô, vẫn thơm mùi hương trầm nhẹ. Bà châm nén hương mới, cắm vào lư. Đốm đỏ bén nhanh và cháy đều. Khói hương lại bay thẳng lên trong sân kín.
Bà đứng nhìn nén hương mới cháy thêm một đoạn dài hơn mọi tối. Hương cháy qua chỗ nén cũ đã tắt. Rồi cháy thêm một đoạn nữa. Đốm đỏ vẫn đều. Bà mới thấy yên lòng phần nào.
Nhưng lời cha dặn hồi sáng vẫn còn trong đầu bà. Mọi chuyện lạ quanh chậu đều phải ghi lại. Dù nguyên nhân có là hương ẩm, bà vẫn nên ghi. Ghi rồi sau này xem lại mới biết chuyện nào là ngẫu nhiên, chuyện nào lặp lại.
Bà vào quầy, mở cuốn sổ chăm cây ra. Bà lấy bút, ghi vào trang ghi chép đầu tiên của cuốn sổ. Ngày 05 tháng 01. Giờ thắp hương chín giờ ba mươi tối. Nén hương khuya tắt giữa chừng dù sân kín gió. Bà ghi rõ đó là lần nén hương tắt giữa chừng thứ 1 trong cuốn sổ này. Bà ghi thêm mấy chữ, nghi do hương mới bị ẩm, đã thay nén khác cháy trọn. Rồi bà ký một dấu nhỏ của mình ở cuối dòng.
Gia Kiệt đứng sau quầy nhìn mẹ ghi sổ.
- Chuyện nhỏ vậy mà mẹ cũng ghi kỹ dữ.
- Ba con dặn rồi. Chuyện quanh chậu cây này không có chuyện nào nhỏ hết. Ghi được thì cứ ghi. Sau này cần coi lại mới có cái mà coi.
Bà gấp sổ, để lại trên quầy cho dễ lấy, không cất vào tủ. Từ nay cuốn sổ tay này sẽ nằm ở quầy, cạnh sổ bán hàng. Một cuốn giữ tiền, một cuốn giữ lệ. Cả hai đều là gốc của tiệm này.
Nén hương thứ hai cháy hết lúc gần mười giờ rưỡi. Bà Mai ra hiên kiểm tra lần cuối. Tro hương cong xuống trong lư, đều và trọn. Bà dọn dĩa gạo muối vào trong, đậy nắp lu nước mưa, rồi tắt đèn hiên. Trước khi vào phòng ngủ, bà còn đứng ở cửa nhìn chậu hoa trong bóng tối một lúc. Hoa vẫn trắng mờ mờ dưới ánh đèn đường xa. Bà nghĩ mai sẽ phơi lại cả bó hương mới ngoài nắng nhẹ. Rồi bà khép cửa trong, đi ngủ với ý nghĩ rằng chuyện tối nay chỉ là một nén hương ẩm, không hơn.