NGẢI NÀNG MƠN TIỆM VẢI CHỢ LỚN - Chương 21: Khách Bước Vào Rồi Quay Ra Ngay
- Kiệt, con lấy cuốn sổ bìa nâu trong ngăn quầy ra đây cho mẹ. Lương Tuyết Mai nói câu đó lúc bà vừa kéo cửa cuốn lên được nửa chừng. Buổi sáng ngày 17…
Nội dung chương
- Kiệt, con lấy cuốn sổ bìa nâu trong ngăn quầy ra đây cho mẹ.
Lương Tuyết Mai nói câu đó lúc bà vừa kéo cửa cuốn lên được nửa chừng. Buổi sáng ngày 17 tháng 01 bắt đầu bằng tiếng cửa sắt lăn rền trên ray. Bà đứng ở ngưỡng cửa, tay còn cầm chùm chìa khóa. Bà nhìn con trai đang loay hoay sau quầy và nhắc lại lần nữa, chậm rãi hơn.
- Cuốn sổ mới còn trống đó con. Từ bữa nay, khách nào vào rồi bỏ đi, con ghi lại hết cho mẹ. Ghi giờ, ghi mấy người, ghi họ nói câu gì trước khi quay ra.
Gia Kiệt tìm thấy cuốn sổ bìa nâu còn thơm mùi giấy mới. Cậu lật trang đầu, kẻ một đường thẳng bằng thước, rồi viết hàng chữ ngay ngắn: sổ theo dõi khách bỏ đi, bắt đầu ngày 17 tháng 01. Cậu hỏi mẹ vì sao phải ghi kỹ tới vậy. Bà Mai treo chùm chìa khóa lên móc sau cửa rồi mới trả lời.
- Mấy bữa nay khách bỏ đi, mẹ toàn nhớ trong đầu. Nhớ trong đầu thì mau quên, mà quên thì không đối chiếu được với sổ bán. Thầy Diệp dặn ghi lại mọi thay đổi từng ngày. Cây thì mẹ ghi rồi. Nay khách cũng phải ghi, để cuối tháng Chạp mình nhìn lại cho rõ ràng.
Ông Chấn Đông chống gậy ra hiên, ngồi xuống ghế mây như mọi buổi sáng. Ông nghe con gái dặn cháu mà gật đầu. Ông nói sổ sách rõ ràng là nếp nhà này từ đời ông nội của bà Mai. Buôn bán gặp lúc khó, càng phải ghi cho rành mạch.
Bà Mai ra sân trước tưới chậu Nàng Mơn bằng gáo nước mưa hứng trong lu sành. Bà tưới chậm quanh vành chậu, tránh tưới thẳng vào giữa gốc theo lệ cha dặn từ nhỏ. Phần lá đã vàng vẫn nằm im, không gượng lên được chút nào sau một đêm. Mấy cọng hoa tóc tiên khép nụ, không nở thêm bông nào mới. Bà đứng ngắm cây một lúc rồi quay vào tiệm.
Lượt khách đầu tiên bước vào lúc chín giờ mười. Đó là một người đàn bà trạc tuổi bà Mai, tay dắt theo cô con gái khoảng mười sáu tuổi. Hai mẹ con đi từ phía chợ Bình Tây về, áo còn vương mùi nắng sớm. Người mẹ nói muốn chọn lụa may áo dài Tết cho con gái. Bà Mai mừng thầm trong bụng. Bà bước ra khỏi quầy, tươi cười mời hai mẹ con vào sâu bên trong, nơi kệ lụa màu để ở chỗ sáng nhất tiệm.
Bà vừa trải cây lụa màu hồng phấn lên mặt bàn thì cô gái đưa tay lên xoa thái dương. Cô nói nhỏ với mẹ là tự nhiên thấy nặng đầu. Người mẹ quay sang nhìn quanh tiệm, hít thử một hơi rồi nhăn mặt. Bà ta nói trong tiệm có mùi ngột, đứng một chút đã thấy khó chịu trong người. Bà Mai vội mở thêm cánh cửa sổ bên hông và kéo quạt trần lên số lớn nhất. Gió quạt thổi phần phật trên đầu. Nhưng hai mẹ con chỉ nán lại thêm chừng một phút. Người mẹ gấp cây lụa lại, đặt trả lên bàn, nói để bữa khác quay lại coi tiếp. Rồi hai mẹ con bước nhanh ra cửa, gần như là đi trốn khỏi tiệm.
Gia Kiệt nhìn đồng hồ treo tường rồi ghi vào sổ. Chín giờ mười, hai khách, một mẹ một con gái, vào coi lụa hồng phấn, ở chưa đầy ba phút, nói nặng đầu và trong tiệm ngột, quay ra ngay, không mua gì. Cậu ghi xong, ngẩng lên nhìn mẹ. Bà Mai đứng bên cây lụa vừa bị gấp trả, tay bà còn giữ một góc vải chưa kịp buông. Bà nói khẽ, như nói với chính mình.
- Người ta vào tới bàn vải rồi mà còn quay ra. Tới bàn vải rồi đó, Kiệt.
Chưa đầy nửa tiếng sau, lượt khách thứ hai tới. Một ông khách lớn tuổi, khách quen mua vải quần cho cả nhà mỗi dịp Tết, bước vào cùng người cháu trai. Ông cụ đi thẳng tới kệ vải đen quen thuộc, tay đã đưa lên chạm vào cây vải đầu tiên. Bà Mai nhận ra ông ngay. Bà chào lớn và hỏi năm nay ông may mấy bộ cho con cháu. Ông cụ chưa kịp trả lời thì người cháu đã kéo tay ông, nói nhỏ là trong này ngột quá, ra ngoài đứng cho thoáng rồi tính. Ông cụ gật đầu, rụt tay khỏi cây vải. Hai ông cháu quay ra cửa. Ông cụ đi được mấy bước còn quay lại, nói với bà Mai một câu rất thiệt tình.
- Bà chủ thông cảm. Không phải tui chê vải nhà bà. Vải nhà bà tui mặc mười mấy năm nay, tui biết tốt. Mà bữa nay đứng trong này, cái đầu tui nó nặng như có người đè lên. Ra tới vỉa hè là nhẹ hẳn. Lạ lắm.
Bà Mai tiễn hai ông cháu ra tận bậc cửa. Bà đứng nhìn theo cho tới khi hai người khuất ở góc dãy phố. Lời ông cụ nói làm bà lạnh dọc sống lưng hơn cả việc mất một mối hàng. Khách quen mười mấy năm không hề chê vải. Họ chỉ không chịu nổi không khí bên trong tiệm của bà. Thứ đuổi khách đi không nằm trên kệ vải. Nó nằm ở đâu đó quanh cửa tiệm này, quanh chậu cây trước cửa này.
Gia Kiệt ghi lượt thứ hai vào sổ. Chín giờ bốn mươi hai, hai khách, ông cụ khách quen và cháu trai, chạm vào vải rồi quay ra, nói nặng đầu, ra vỉa hè thì nhẹ. Cậu ghi xong, gõ nhẹ đầu bút xuống trang giấy. Cậu nói với mẹ là từ ngày mở sổ bán tới giờ, cậu chưa từng ghi một trang nào toàn khách bỏ đi như trang này. Bà Mai bảo con cứ ghi tiếp, ghi cho hết buổi sáng nay, đừng bỏ sót một lượt nào.
Tới gần mười giờ rưỡi, một nhóm ba người đàn bà trung niên bước vào. Họ nói cười rôm rả ngay từ bậc cửa, tay chỉ trỏ mấy cây gấm treo ở mặt tiền. Bà mời họ vào coi gấm mới về. Một người trong nhóm cầm cây gấm đỏ lên ướm thử trước ngực. Bà ta đứng trước gương chưa đầy một phút đã hạ cây vải xuống. Bà ta nói sao trong tiệm này đứng một hồi thấy tức ngực, hơi thở cứ ngắn lại. Hai người còn lại gật đầu, nói họ cũng thấy vậy từ lúc bước qua cửa. Ba người trả vải, kéo nhau ra ngoài, tiếng cười nói tắt hẳn ngay từ bậc thềm.
Gia Kiệt lại cúi xuống sổ. Mười giờ hai mươi sáu, ba khách nữ, coi gấm đỏ, ở khoảng hai phút, nói tức ngực, quay ra hết, không mua gì. Trang sổ đầu tiên đã có ba dòng kín chữ. Cậu lật sang nhìn cuốn sổ bán để ngay bên cạnh. Sổ bán sáng nay chưa có một dòng nào. Hai cuốn sổ nằm cạnh nhau trên mặt quầy, một cuốn đầy chữ, một cuốn trống trơn.
Giữa buổi, bà Mai đi ra đi vào mấy lần giữa quầy và bậc cửa. Bà thử đứng ở từng vị trí trong tiệm để tự mình cảm nhận. Đứng sâu trong tiệm, gần kệ vải cuối, bà thấy bình thường như mọi ngày. Nhưng khi bước ra gần cửa, quanh khu vực chậu ngải, bà nhận ra hơi thở của mình ngắn hơn một chút. Cảm giác đó rất nhẹ, nhẹ tới mức nếu khách không nói ra, bà cũng không chắc mình có nhận thấy hay không. Bà nhớ lại lời thầy Diệp hôm xem đất. Thầy nói cảm giác ngột trong tiệm dồn quanh khu vực cửa và chậu cây.
Bà Châu Mỹ Linh từ tiệm tạp hóa sát vách sang mua một xấp túi giấy gói hàng. Bà Linh đứng ở cửa một lúc, nhìn trang sổ theo dõi đang mở trên quầy mà thở dài. Bà nói sáng nay bên tiệm bà cũng có khách nhắc tới An Phúc. Người ta nói vải nhà bà Mai tốt thiệt, mà bước vô tiệm là thấy mệt, nên họ đành qua tiệm khác coi đỡ.
- Chị Mai, em nói thiệt, em đứng đây một hồi là em muốn bước ra ngoài hít một hơi dài. Bên tiệm em thì không có vậy. Cái ngột này nó chỉ quanh quẩn ở cửa nhà chị thôi.
- Chị biết, em. Nó quanh chậu cây nhà chị. Từ hồi cây xuống lá là nó bắt đầu vậy. Chị ghi hết vào sổ rồi. Tới lúc thầy Diệp tính việc, chị có giấy tờ mà đưa thầy coi.
Buổi trưa, tiệm vắng hẳn. Gia Kiệt tổng kết trang sổ đầu tiên và đọc lại cho mẹ nghe. Từ chín giờ mười tới mười hai giờ, có sáu lượt khách bước qua cửa. Cả sáu lượt đều quay ra trong vòng ba phút. Không một lượt nào mua được một mét vải. Trong sáu lượt đó, bốn lượt nói rõ là nặng đầu, một lượt nói tức ngực, một lượt chỉ lắc đầu rồi đi. Cậu đọc tới đâu, bà Mai gật đầu tới đó.
Bà Mai cầm bút, mở cuốn sổ ghi chép để ở quầy. Bà ghi ngày 17 tháng 01, rồi ghi lại đúng những gì đã xảy ra trong buổi sáng nay. Suốt buổi, khách bước vào rồi quay ra ngay, chưa kịp xem xong một cây vải nào, chỉ nói trong tiệm có cảm giác nặng đầu khó tả. Bà gạch chân dưới dòng chữ đó. Rồi bà ghi thêm số sáu lượt khách bỏ đi và con số không của sổ bán buổi sáng.
Buổi chiều, tình hình không khá hơn. Thêm ba lượt khách nữa vào rồi ra, cũng với những lời nói gần giống buổi sáng. Một chị khách trẻ bước vào, tay còn cầm danh sách vải cần mua cho cả nhà chồng. Chị đứng ở cửa đọc lại danh sách, rồi ngẩng lên nhìn quanh tiệm. Chị nói xin lỗi bà chủ, để chị ra ngoài gọi điện hỏi lại mẹ chồng rồi quay vào sau. Chị bước ra vỉa hè và đi thẳng về phía cuối phố, không hề quay lại. Bà Mai nhìn theo chị qua ô cửa kính. Bà không trách khách. Chính bà đứng gần cửa lâu cũng thấy hơi thở mình ngắn lại.
Ông Chấn Đông ngồi ở hiên suốt buổi chiều, tay ông nắm chặt đầu gậy. Ông đếm thầm từng lượt khách lên xuống bậc thềm nhà mình. Tới khi nắng đã tắt hẳn trên mái dãy phố, ông gọi con gái ra ngồi cạnh. Ông nói giọng rất chậm.
- Hồi tiệm bị tin đồn vải mốc, khách còn vào cãi tay đôi với ba, còn đòi coi vải tận mắt. Khách cãi được là khách còn muốn mua. Nay khách vào không nói một lời chê, chỉ quay ra. Cái này còn khó gỡ hơn tin đồn, Mai à.
- Dạ ba. Con cũng thấy vậy. Người ta không giận nhà mình. Người ta chỉ chịu không nổi khi đứng trong tiệm mình thôi. Thành ra con càng không được nóng ruột làm bậy. Con phải ghi cho rõ, chờ thầy Diệp coi hết rồi mới tính được.
Tối đó, sau khi đóng cửa cuốn, bà Mai ngồi lại quầy một mình thêm ít phút. Bà mở cả hai cuốn sổ ra trước mặt. Sổ theo dõi ngày đầu tiên đã kín hai trang. Sổ bán ngày 17 tháng 01 chỉ có đúng một dòng nhỏ ghi lúc gần tối, một khách qua đường mua hai mét vải lót giá rẻ. Bà nhìn hai cuốn sổ mà nghĩ tới hạn trả tiền hàng đang tới gần. Còn mười ba ngày nữa là tới ngày hẹn thanh toán với nhà cung cấp. Với nhịp bán như bữa nay, bà không dám tính tiếp con số sẽ ra sao. Bà gấp sổ lại, đứng dậy ra hiên thắp nén hương khuya bên chậu cây như mọi đêm. Nén hương cháy đều, khói bốc thẳng lên mái hiên. Bà đứng chờ cho hương cháy ổn định rồi mới vào nhà.