Ngũ Chi Phân Tranh – Quyển 5: Ngũ Hành Quy Nhất - Chương 69: Công Ty Của Mọi Người
Sắc lệnh số ba là việc khó nhất, Hoàng Minh Diệp biết điều đó ngay từ khi đặt bút viết nháp. Giải tán một cơ chế cũ đã khó, nhưng xây dựng một cơ chế mới…
Nội dung chương
Sắc lệnh số ba là việc khó nhất, Hoàng Minh Diệp biết điều đó ngay từ khi đặt bút viết nháp. Giải tán một cơ chế cũ đã khó, nhưng xây dựng một cơ chế mới trên đống đổ nát của nó còn khó hơn gấp bội. Nhất là khi cơ chế mới ấy đòi hỏi những người từng là chủ nhân phải tự nguyện trở thành cổ đông bình thường, và giao quyền điều hành cho những người không mang họ Hoàng.
Suốt buổi chiều mười sáu tháng ba, sau lễ tri ân chú Mộc Đức, anh họp liên tục với đội ngũ cố vấn. Cố vấn Lâm Thừa Ân, với sáu mươi năm kinh nghiệm luật sư, là người soạn thảo chính của điều lệ công ty mới. Trình Hạo Nam phụ trách mô hình dữ liệu tài chính, đảm bảo việc định giá tài sản của năm chi được công bằng và minh bạch. Hoàng Thảo Vy rà soát các điều khoản về quyền lợi của người lao động, để không một công nhân nào bị bỏ lại phía sau trong cuộc cải tổ.
Bản điều lệ dày hơn hai trăm trang, nhưng tinh thần của nó có thể tóm gọn trong ba nguyên tắc mà Minh Diệp đã viết tay ở trang đầu.
Nguyên tắc thứ nhất: Tập đoàn Hoàng Thị chuyển đổi thành công ty cổ phần mở, mọi công dân đều có thể mua cổ phần khi công ty niêm yết. Không còn khái niệm tài sản dòng họ đóng kín.
Nguyên tắc thứ hai: năm chi trở thành năm nhóm cổ đông bình đẳng, mỗi chi nắm giữ tỷ lệ cổ phần tương ứng với giá trị tài sản đã được kiểm toán độc lập định giá. Không chi nào có quyền phủ quyết đặc biệt.
Nguyên tắc thứ ba: quyền điều hành được giao cho đội ngũ chuyên gia quản trị quốc tế, tuyển chọn công khai qua quy trình độc lập. Người họ Hoàng muốn tham gia điều hành phải qua cùng một quy trình tuyển chọn như mọi ứng viên khác, không có ưu đãi dòng máu.
Khi ba nguyên tắc này được công bố trong cuộc họp với đại diện năm chi, cả phòng họp im lặng đến mức nghe rõ tiếng điều hòa. Một vị trưởng lão của Chi Kim đứng dậy, giọng run run vì xúc động.
- Tôi xin hỏi Tộc Trưởng một câu. Cả đời tôi gắn bó với Ngân hàng Vạn Kim, từ thời nó còn là một hiệu cầm đồ nhỏ. Nay nghe nói sẽ thành công ty cổ phần mở, người ngoài được mua cổ phần, người ngoài được điều hành, tôi thấy như mất đi một phần máu thịt. Tộc Trưởng có thể cho tôi một lý do để yên lòng không?
Hoàng Minh Diệp đứng dậy, cúi đầu chào vị trưởng lão rồi mới trả lời, giọng chân thành.
- Thưa cụ, cháu xin hỏi lại cụ một câu: Ngân hàng Vạn Kim suýt sụp đổ vì điều gì? Vì nó là của riêng một chi, nên một người có thể dùng nó cho vay sân sau, có thể đem thế chấp trùng lặp, mà không ai dám ngăn. Nếu từ đầu nó là công ty cổ phần mở, với hội đồng quản trị độc lập và kiểm toán công khai, thì những việc ấy có xảy ra được không?
Vị trưởng lão im lặng, rồi chậm rãi ngồi xuống, gật đầu. Cả phòng họp không ai nói thêm gì nữa. Câu trả lời ấy, thực ra, là câu trả lời cho tất cả mọi người: cơ chế đóng kín đã suýt giết chết chính những người sở hữu nó.
Hoàng Kim Thành là người lên tiếng tiếp theo.
- Tôi có một câu hỏi, anh ta nói, giọng đều đều. Theo nguyên tắc thứ ba, những người như chúng tôi, đã điều hành các chi nhiều năm, có được ưu tiên gì không?
- Không, Minh Diệp đáp thẳng thắn. Không có ưu tiên nào cho họ Hoàng. Các anh chị muốn làm việc trong công ty mới, xin mời nộp hồ sơ như mọi người. Hội đồng tuyển chọn độc lập sẽ đánh giá dựa trên năng lực, không dựa trên họ tên.
- Kể cả anh?
- Kể cả tôi. Tôi là Tộc Trưởng của dòng họ, nhưng trong công ty mới, tôi chỉ là một cổ đông như mọi cổ đông khác. Tôi sẽ không tham gia điều hành.
Cả phòng họp xôn xao. Hoàng Hỏa Nhi tròn mắt nhìn anh.
- Anh nói thật chứ? Anh từ bỏ quyền điều hành tập đoàn?
- Thật. Quyền lực tập trung vào một người hay một dòng họ, dù người đó tốt đến đâu, cuối cùng cũng sẽ biến chất. Cha tôi đã hiểu điều này từ hai mươi năm trước, khi ông đề xuất hợp nhất dữ liệu năm ngành để niêm yết quốc tế. Hôm nay, tôi chỉ hoàn thành nốt việc ông chưa làm xong.
Hoàng Thủy Lân gật gù, vẻ mặt thán phục.
- Tôi đồng ý. Nhưng tôi muốn hỏi thêm: đội ngũ chuyên gia quốc tế, họ có hiểu gì về chúng ta không? Họ có biết 50.000 hecta đất của Chi Mộc khác gì với những cánh đồng ở châu Âu không?
- Câu hỏi hay, Minh Diệp mỉm cười. Vì vậy, trong đội ngũ điều hành sẽ có ít nhất một phần ba là người Việt Nam, và toàn bộ đội ngũ phải trải qua sáu tháng tìm hiểu thực địa trước khi chính thức nhận nhiệm vụ. Họ sẽ xuống tận cánh đồng, lên tận boong tàu, vào tận nhà máy. Không ai được điều hành từ phòng máy lạnh.
Tối mười sáu tháng ba, lễ công bố sắc lệnh số ba được tổ chức tại hội trường lớn của Tập đoàn, với sự tham dự của đại diện năm chi, đội ngũ chuyên gia quốc tế, đại diện cơ quan quản lý nhà nước, và đông đảo báo chí. Đây là lần đầu tiên một sự kiện của dòng họ được mở cửa hoàn toàn cho công chúng.
Trưởng đoàn cố vấn quốc tế, một người đàn ông trạc lục tuần với mái tóc bạc và nụ cười hiền hậu, bước lên sân khấu. Ông nói bằng tiếng Việt lơ lớ nhưng rõ ràng, khiến cả hội trường bật cười thiện cảm.
- Tôi đã làm tư vấn quản trị ba mươi năm, ở bốn châu lục, ông nói. Tôi chưa từng gặp một gia tộc nào tự nguyện từ bỏ quyền lực của mình như thế này. Thông thường, người ta thuê chúng tôi để bảo vệ quyền lực. Hôm nay, các bạn thuê chúng tôi để chia sẻ quyền lực. Đó là điều khiến tôi nhận lời.
Ông quay sang Hoàng Minh Diệp, cúi đầu chào.
- Anh Minh Diệp, tôi hứa với anh và với mọi người ở đây: chúng tôi sẽ điều hành công ty này như điều hành tài sản của chính những người lao động đã làm ra nó. Minh bạch, hiệu quả, và có trách nhiệm.
Hoàng Minh Diệp bước lên sân khấu, trải cuộn sắc lệnh số ba ra. Anh đọc to, từng chữ rõ ràng, và khi đọc đến ba nguyên tắc, anh ngừng lại ở mỗi nguyên tắc để cả hội trường kịp thấm.
Sau đó, anh cầm con dấu đồng lên, đóng xuống văn bản. Cụ Hoàng Thiên Lộc ký chứng kiến. Trưởng đoàn cố vấn quốc tế ký vào biên bản tiếp nhận nhiệm vụ. Đại diện năm chi lần lượt ký vào điều lệ công ty mới, mỗi chữ ký là một lời cam kết.
Khi Hoàng Kim Thành ký, tay anh ta hơi run. Khi Hoàng Hỏa Nhi ký, cô cắn môi đến bật máu. Khi Hoàng Thủy Lân ký, anh ta nhắm mắt lại một giây. Nhưng cả ba đều ký. Không ai rút lui.
Buổi lễ kết thúc, Hoàng Minh Diệp đứng một mình trên sân khấu trống, nhìn xuống những hàng ghế đã vãn người. Trên bàn vẫn còn cuộn sắc lệnh với dấu ấn đỏ tươi. Anh đưa tay chạm nhẹ vào dấu ấn, rồi mỉm cười.
Ba sắc lệnh. Ba nhát búa. Cơ chế cũ đã hoàn toàn cáo chung. Từ ngày mai, Tập đoàn Hoàng Thị sẽ là một công ty cổ phần mở, do những chuyên gia giỏi nhất điều hành, vì lợi ích của mọi cổ đông và mọi người lao động.
Anh lấy điện thoại ra, gọi cho Thảo Vy.
- Xong rồi, anh nói khẽ. Sắc lệnh số ba, hoàn thành.
- Em biết. Em đang xem trực tiếp. Anh làm tốt lắm.
- Tối nay em rảnh không? Anh muốn đưa em đi xem một thứ.
- Thứ gì?
- Bí mật. Tối em sẽ biết.
Anh cúp máy, nhìn ra cửa sổ hội trường, nơi hoàng hôn đang buông xuống thành phố biển Hoa Long. Xa xa, những cần cẩu của cụm cảng Đông Hải in bóng lên nền trời đỏ rực. Ngày mai, những cần cẩu ấy sẽ thuộc về một công ty mới, với một cách vận hành mới. Nhưng hôm nay, chúng vẫn đẹp như thế, kiêu hãnh như thế, như chưa từng có cuộc bể dâu nào.
Hoàng Minh Diệp bước xuống sân khấu, đi qua hội trường vắng, lòng nhẹ tênh. Ba sắc lệnh đã xong. Bây giờ, anh có thể nghĩ đến việc của riêng mình. Và việc của riêng mình, anh đã hứa với một người, từ rất lâu rồi, từ những ngày còn là sinh viên mơ về biển.