Ngũ Chi Phân Tranh – Quyển 5: Ngũ Hành Quy Nhất - Chương 68: Chú Nhường Ghế
Chiều mười sáu tháng ba, Hoàng Mộc Đức một mình lái xe lên Đồi Vọng Cảnh. Ông không báo trước, cũng không mang theo tùy tùng. Trên ghế phụ là một chiếc…
Nội dung chương
Chiều mười sáu tháng ba, Hoàng Mộc Đức một mình lái xe lên Đồi Vọng Cảnh. Ông không báo trước, cũng không mang theo tùy tùng. Trên ghế phụ là một chiếc hộp gỗ nhỏ, cũ kỹ, mà ông đã giữ suốt hai mươi năm làm Trưởng chi Mộc.
Hoàng Minh Diệp đang họp với đội ngũ chuẩn bị cho sắc lệnh số ba thì nghe báo chú đến. Anh lập tức tạm dừng cuộc họp, ra tận sân đón. Nhìn thấy chiếc hộp gỗ trên tay chú, anh chợt hiểu ra ý định của chú, lòng chùng xuống.
Hai chú cháu ngồi trong thư phòng, trà đã pha nhưng không ai động đến. Hoàng Mộc Đức đặt chiếc hộp gỗ lên bàn, đẩy về phía cháu trai.
- Chú đến để trao lại cái này, ông nói, giọng bình thản đến lạ.
Hoàng Minh Diệp mở hộp. Bên trong là một con dấu gỗ nhỏ, mặt dấu khắc ba chữ: Mộc chi ấn. Đây là ấn của Trưởng chi Mộc, thứ mà cha anh, Hoàng Mộc Phong, đã từng cầm trước khi mất, rồi truyền lại cho em trai mình.
- Chú muốn nhường ghế Trưởng chi Mộc, Hoàng Mộc Đức nói thẳng. Chú đã viết sẵn đơn, đây.
Ông rút từ trong túi áo ra một tờ giấy gấp tư, đặt lên bàn. Hoàng Minh Diệp mở ra đọc. Nét chữ của chú run run nhưng rõ ràng: Tôi, Hoàng Mộc Đức, tự nguyện xin từ nhiệm chức vụ Trưởng chi Mộc, kể từ ngày hôm nay. Lý do: tuổi cao sức yếu, và tin tưởng thế hệ mới sẽ làm tốt hơn.
- Chú, sao đột ngột vậy? Anh hỏi, giọng lo lắng. Có phải ai nói gì với chú không?
- Không ai nói gì cả. Là chú tự nghĩ thông. Minh Diệp, chú năm nay năm mươi tuổi rồi. Hai mươi năm làm Trưởng chi, chú đã mệt lắm rồi. Mệt vì phải cúi đầu, mệt vì phải nhìn người khác chà đạp lên Chi Mộc mà không dám lên tiếng, mệt vì mỗi đêm đều tự hỏi mình có xứng đáng với anh trai mình không.
Ông ngừng lại, nhìn ra cửa sổ, nơi nắng chiều đang nhạt dần.
- Bây giờ, Hội Đồng đã giải tán, bốn kẻ kia đã phải trả giá, cháu đã là Tộc Trưởng. Chi Mộc không còn cần một ông chú nhu nhược để che chở nữa. Nó cần một người mới, có tầm nhìn, có bản lĩnh, để đưa nó vào thời đại mới. Chú nghĩ mãi, và chú thấy mình nên lui về.
Hoàng Minh Diệp lặng người. Anh biết ngày này sẽ đến, nhưng không ngờ nó đến sớm và đột ngột như vậy. Anh cầm con dấu gỗ lên, nhẹ hơn ấn Tộc Trưởng nhiều, nhưng trong lòng anh nó nặng không kém.
- Chú định đi đâu sau khi từ nhiệm?
- Về quê. Chú còn một mảnh vườn nhỏ ở ngoại ô, nơi hồi xưa cha cháu và chú vẫn ra chơi hồi nhỏ. Chú sẽ trồng rau, nuôi gà, sống những ngày bình yên còn lại. Hai mươi năm qua, chú chưa có một ngày nào thật sự bình yên.
- Chú không ở lại làm cố vấn cho cháu sao? Cháu cần những người hiểu Chi Mộc như chú.
Hoàng Mộc Đức lắc đầu, mỉm cười hiền hậu.
- Cháu không cần một ông già nhu nhược làm cố vấn. Cháu cần những người trẻ, dám nghĩ dám làm. Hơn nữa, chú ở lại, người ta sẽ nói chú tiếc ghế, nói cháu ép chú. Chú ra đi tự nguyện, trong sạch, để không ai có cớ đàm tiếu. Đó là món quà cuối cùng chú có thể tặng cho cháu.
Hoàng Minh Diệp cảm thấy cổ họng mình nghẹn lại. Anh nhớ đến đêm hôm trước, khi chú ôm anh khóc trong thư phòng, nói lời xin lỗi vì hai mươi năm nhu nhược. Hôm nay, người đàn ông ấy đã đứng dậy, lau khô nước mắt, và làm một việc mà hai mươi năm qua ông chưa từng dám làm: tự quyết định số phận của mình.
- Cháu nhận đơn của chú, anh nói, giọng chắc nịch. Nhưng cháu có một điều kiện.
- Điều kiện gì?
- Chú không được biến mất khỏi đời cháu. Mỗi tháng, chú phải lên đây ăn với cháu một bữa cơm. Và mảnh vườn của chú, cháu sẽ cho người đến lắp hệ thống tưới tự động, để chú đỡ vất vả. Chú đã vất vả cả đời rồi.
Hoàng Mộc Đức bật cười, nước mắt lại trào ra, nhưng lần này là nước mắt của niềm vui.
- Được. Chú hứa. Mỗi tháng một bữa cơm. Chú sẽ nấu món canh chua cá mà hồi nhỏ cháu thích nhất.
Hai chú cháu ôm nhau thật chặt. Ngoài cửa sổ, nắng chiều đã tắt hẳn, nhường chỗ cho ánh đèn vàng ấm áp trong thư phòng. Trên bàn, con dấu gỗ Mộc chi ấn nằm im bên cạnh tờ đơn từ nhiệm, như một lời chứng cho sự kết thúc của một thời đại.
Trước khi ra về, Hoàng Mộc Đức xin phép được đi dạo một vòng quanh trụ sở Chi Mộc lần cuối. Hoàng Minh Diệp đích thân lái xe đưa chú đi. Chiếc xe chạy chậm qua những dãy nhà kho, qua ba nhà máy xay xát vẫn sáng đèn làm ca đêm, qua mười hai kho lạnh im lìm trong sương tối. Mỗi nơi đi qua, Hoàng Mộc Đức đều kể một câu chuyện. Kho này là nơi ông đã thức trắng ba đêm để cứu một lô hàng khỏi bị Chi Kim phong tỏa. Nhà máy kia là nơi ông đã quỳ gối xin ngân hàng gia hạn nợ để công nhân có lương ăn Tết.
- Cháu thấy không, ông nói, giọng đầy tự hào lẫn xót xa. Hai mươi năm, chú không làm được việc lớn, nhưng những việc nhỏ này, chú đã làm hết sức mình. Mỗi bao gạo xuất đi, mỗi công nhân có việc làm, đều là máu thịt của chú.
- Cháu thấy, chú ạ. Và cháu sẽ ghi lại hết những việc này vào lịch sử Chi Mộc. Để sau này, khi người ta nhắc đến thời kỳ khó khăn nhất, họ sẽ nhớ đến tên chú, không phải như một kẻ nhu nhược, mà như một người đã gồng mình giữ lấy cơ nghiệp.
Hoàng Mộc Đức gật đầu, mắt rưng rưng. Chiếc xe dừng lại trước cổng trụ sở. Ông bước xuống, quay lại nhìn tòa nhà lần cuối, rồi cúi đầu chào thật sâu, như chào một người bạn già. Hoàng Minh Diệp cũng cúi đầu theo chú.
Tối hôm đó, Hoàng Minh Diệp triệu tập cuộc họp khẩn với năm đại diện. Anh công bố đơn từ nhiệm của Hoàng Mộc Đức, và quyết định của mình: chấp nhận đơn, đồng thời bổ nhiệm ông làm cố vấn danh dự của Chi Mộc, hưởng mọi chế độ như cũ, nhưng không phải chịu trách nhiệm điều hành.
- Chú tôi đã giữ Chi Mộc đứng vững suốt hai mươi năm khó khăn nhất, anh nói với mọi người. Hôm nay chú xin lui, chúng ta phải tiễn chú một cách xứng đáng nhất. Tôi đề nghị tổ chức một buổi lễ tri ân, để toàn thể Chi Mộc được nói lời cảm ơn với chú.
Không ai phản đối. Hoàng Kim Thành gật đầu. Hoàng Hỏa Nhi lau nước mắt. Hoàng Thủy Lân đứng dậy, cúi đầu chào về phía chiếc ghế trống của Hoàng Mộc Đức, như một lời tiễn biệt.
Ba ngày sau, lễ tri ân được tổ chức tại trụ sở Chi Mộc. Hàng nghìn người đến dự, từ các quản sự lâu năm đến những công nhân trẻ trong các nhà máy xay xát. Hoàng Mộc Đức bước lên sân khấu trong bộ quần áo giản dị, không còn vẻ oai nghiêm của một Trưởng chi, mà chỉ như một người nông dân hiền lành.
Ông cầm micro, giọng run run.
- Hai mươi năm qua, tôi đã không phải là một Trưởng chi tốt. Tôi nhu nhược, tôi hèn nhát, tôi đã để Chi Mộc bị chà đạp. Hôm nay, tôi xin lỗi tất cả mọi người. Và tôi xin cảm ơn cháu trai tôi, Hoàng Minh Diệp, đã làm thay tôi những việc mà tôi không dám làm.
Cả hội trường đứng dậy vỗ tay không ngớt. Nhiều người khóc. Hoàng Minh Diệp bước lên sân khấu, ôm chầm lấy chú mình trước hàng nghìn con mắt. Anh cầm micro, nói to:
- Chú tôi không phải là người hèn nhát. Chú tôi là người đã giữ cho 50.000 hecta đất, 12 kho lạnh và 3 nhà máy xay xát còn nguyên vẹn suốt hai mươi năm bị chèn ép. Nếu không có chú, hôm nay Chi Mộc đã không còn gì để mà cải tổ. Tôi đề nghị từ nay, vườn ươm nông nghiệp mới của Chi Mộc sẽ mang tên chú tôi: Vườn ươm Mộc Đức.
Tiếng vỗ tay vang lên như sấm. Hoàng Mộc Đức ôm mặt khóc nức nở trên sân khấu, nhưng lần này, ông khóc vì hạnh phúc. Khi buổi lễ kết thúc, ông lên xe về quê, mang theo chiếc hộp gỗ trống không và một trái tim nhẹ nhõm chưa từng có.
Trên đường về, ông nhìn qua cửa kính xe, thấy những cánh đồng lúa xanh mướt trải dài hai bên đường. Ông mỉm cười, lần đầu tiên sau hai mươi năm, nụ cười không còn vướng bận bất kỳ nỗi lo nào. Phía trước ông là mảnh vườn nhỏ, là những ngày bình yên, là món canh chua cá nấu cho đứa cháu trai mỗi tháng một lần.
Và ở Đồi Vọng Cảnh, Hoàng Minh Diệp đứng trên ban công nhìn theo chiếc xe khuất dần sau rặng cây, tay cầm con dấu gỗ Mộc chi ấn. Anh sẽ cất nó vào nhà lưu niệm dòng họ, cạnh tấm biển gỗ của Hội Đồng Ngũ Khắc. Hai di vật, hai thời đại, cùng khép lại trong một buổi chiều tháng ba đầy nắng.