NGŨ THÔNG THẦN MIẾU HOANG BẾN ĐÒ - Chương 15: Hai Người Từng Cầu Tài

Sáng ngày mười một tháng Chín, Trần Huyền Cơ lại tới nhà cụ Tư Lan từ sớm, theo lời hẹn chiều hôm trước. Bảy Đò đưa ông tới đầu ngõ rồi quay về bến lo…

Nội dung chương

Sáng ngày mười một tháng Chín, Trần Huyền Cơ lại tới nhà cụ Tư Lan từ sớm, theo lời hẹn chiều hôm trước.

Bảy Đò đưa ông tới đầu ngõ rồi quay về bến lo chuyến đò sớm. Cụ Lan đã ngồi sẵn ngoài hiên, ấm nước chè mới pha còn bốc khói trên bàn tre. Thấy ông vào sân, cụ gật đầu như đã biết trước ông sẽ tới đúng hẹn.

- Ông tới sớm thế. Tôi pha sẵn nước rồi, ông ngồi xuống đây.

- Chào cụ ạ. Đêm qua tôi nghĩ mãi về tích cụ kể, sáng nay phải qua nghe cụ kể nốt phần còn lại.

- Phần còn lại là phần nặng nhất của tích đấy ông ạ. Ông nghe cho kỹ, mà cũng nghe cho đúng sức của nó thôi.

- Dạ, tôi nghe ở mức truyền thuyết như cụ đã dặn hôm qua. Cụ cứ kể theo lời người xưa truyền lại.

Cụ rót nước ra chén, đẩy một chén về phía ông, rồi ngồi yên một lúc như sắp xếp lại trí nhớ của mấy chục năm. Ngoài ngõ, tiếng người đi chợ sớm vọng vào thưa thớt. Trong sân, cây khế già đứng yên trong nắng sớm.

- Hôm qua tôi kể ông nghe phần gốc của tích Ngũ Thông. Hôm nay tôi kể ông nghe chuyện hai người đời trước trong vùng này.

- Dạ, hai người ấy là người thế nào, thưa cụ.

- Là người làng quanh bến này cả, đời ông cha tôi ngày trước. Tên tuổi họ, người xưa truyền lại có nhắc, nhưng tôi xin phép ông không nhắc tên ra đây.

- Cụ không nhắc tên là phải lắm. Chuyện xưa, giữ tên người đã khuất là điều nên làm.

- Người thứ nhất làm nghề buôn bè gỗ trên sông. Làm ăn đang yên lành thì gặp năm nước lớn, bè trôi mất hai chuyến liền, nợ nần chồng chất.

Cụ kể chậm rãi, từng đoạn một, mắt nhìn xa về phía bến sông như nhìn vào một thời đã qua rất lâu. Theo lời truyền lại, người buôn bè ấy trong cơn túng quẫn đã nghe lời rỉ tai, lén tới miếu Ngũ Thông sau rặng tre vào ban đêm. Không ai trong nhà biết chuyện, chỉ có người ở bến khuya hôm ấy thấy bóng người bưng mâm lễ đi về phía rặng tre.

- Rồi sau đêm ấy, nhà ông ta thế nào, theo lời người xưa kể lại, thưa cụ.

- Lộc tới nhanh lắm ông ạ. Chỉ trong một tháng, ông ta mua lại được bè mới, mối hàng cũ quay lại, tiền vào như chưa từng mất mát gì.

- Nghe thế thì người ngoài ai cũng mừng cho nhà ấy, phải không cụ.

- Mừng chứ ông. Cả vùng mừng, còn kéo nhau tới hỏi ông ta bí quyết làm ăn. Ông ta chỉ cười, không nói một lời nào về ngôi miếu.

- Rồi cái giá trong truyền thuyết ứng vào nhà ấy ra sao, cụ kể tiếp cho tôi nghe.

Cụ Lan hạ giọng xuống, tay ngừng hẳn chiếc quạt nan trên đùi.

- Người vợ của ông ta bắt đầu sụt sức từ chính tháng nhà phất lên ấy. Ban đầu chỉ là mất ngủ, xanh xao, ăn uống không vào. Người trong vùng ngày ấy cứ ngỡ chị ta ốm thường vì lo cho nhà trong cơn hoạn nạn.

- Không ai nối hai chuyện ấy với nhau ngay từ đầu, phải không cụ.

- Không ai dám nối đâu ông ạ. Mãi tới khi chị ta yếu hẳn đi trong ít tháng, nằm liệt trên giường không dậy nổi, người ta mới bắt đầu nhìn nhau mà sợ.

- Rồi kết cục của người vợ ấy thế nào, theo lời truyền miệng, thưa cụ.

- Người xưa kể rằng chị ta không qua khỏi, mất trong vòng ít tháng sau ngày nhà phất lên. Còn ông chồng, tang vợ xong thì làm ăn cũng tàn theo, bè gỗ bán dần, cuối cùng bỏ sông lên bờ làm thuê.

Ông ngồi yên rất lâu sau đoạn kể ấy. Câu chuyện là truyền thuyết, là lời người xưa truyền miệng qua mấy đời. Nhưng cái dáng của nó, lộc tới nhanh và người vợ sụt sức, làm sống lưng ông lạnh đi một cách khó tả.

- Cụ kể tiếp người thứ hai cho tôi nghe đi cụ. Người ấy khác người đầu ở chỗ nào.

- Người thứ hai làm nghề buôn cá khô như dân bến này bây giờ. Ông ta không túng quẫn vì tai nạn, mà túng vì thua lỗ kéo dài hai năm liền.

- Hai năm thua lỗ thì người làm ăn nào cũng sốt ruột cả, cụ ạ.

- Đúng thế ông ạ. Rồi một đêm, ông ta cũng lén tới ngôi miếu ấy, theo đúng lời rỉ tai của một người môi giới ở bến.

Ông ngẩng lên nhìn cụ khi nghe tới hai chữ môi giới. Ông ghi nhớ chi tiết ấy, nhưng không chen ngang, để cụ kể trọn mạch chuyện của mình.

- Sau đêm ấy, nhà ông ta cũng phất lên trông thấy. Mua được hàng rẻ, bán được giá cao, mối lớn ở xa tự tìm tới tận nhà.

- Thế còn người nhà ông ta thì sao, cụ nhớ người xưa kể thế nào không.

- Vợ ông ta cũng xanh xao dần, mất ngủ triền miên, người cứ héo đi như cây thiếu nước. Lần này thì người trong vùng đã biết sợ rồi, họ khuyên ông ta đủ điều.

- Họ khuyên ông ta điều gì, và ông ta có nghe không, thưa cụ.

- Họ khuyên ông ta bỏ lộc ấy đi, quay lại miếu mà tạ và khấn trả. Nhưng ông ta không nghe, cứ giữ khư khư mối lợi trước mắt.

- Rồi kết cục của nhà ấy ra sao trong truyền thuyết, cụ kể nốt cho tôi nghe.

- Người vợ lần này không mất, nhưng bệnh tật kéo dài nhiều năm, sức khỏe không bao giờ trở lại như trước. Còn ông chồng, lộc tới được ít năm thì quay đầu đi xuống, tàn lụi còn hơn trước ngày cầu khấn.

- Tàn lụi còn hơn trước, ấy là câu người xưa chốt lại về nhà ấy phải không cụ.

- Đúng thế ông ạ. Người xưa chốt tích này bằng một câu dặn con cháu. Lộc của miếu ấy vay thì dễ, trả thì trả bằng chính người thân và chính cơ nghiệp của mình.

Ông nâng chén nước đã nguội, uống chậm một ngụm, lòng nặng trĩu. Hai câu chuyện, hai kết cục khác nhau ở mức độ, nhưng cùng một dáng đi. Lộc tới nhanh bất thường. Người vợ sụt sức không rõ cớ. Và cuối cùng, không nhà nào giữ được cái lộc ấy tới yên ổn.

- Từ sau hai chuyện ấy, dân vùng này mới bỏ hẳn ngôi miếu phải không cụ.

- Đúng thế ông ạ. Từ đời ấy trở đi, không ai dám bén mảng tới miếu nữa. Bát hương trong miếu lạnh tanh mấy chục năm nay, cỏ dại phủ kín cả lối vào sau rặng tre.

- Người già trong vùng có dặn con cháu điều gì về ngôi miếu không, cụ còn nhớ không.

- Dặn độc một câu thôi ông ạ. Đi qua bến cũ thì đi thẳng, đừng tò mò rẽ vào rặng tre, đừng động tới ngôi miếu hoang ấy.

- Lời dặn ấy giữ được mấy chục năm yên ổn cho vùng này, cụ nhỉ.

- Giữ được tới tận bây giờ đấy ông. Lâu lắm rồi tôi mới phải kể lại tích này dài như hai buổi hôm nay.

Ông đứng dậy, chắp tay cảm ơn cụ một cách trịnh trọng. Cụ Lan nhìn ông, ánh mắt của người già như muốn nói thêm điều gì, rồi cụ nói chậm rãi.

- Ông hỏi tích này kỹ thế, hẳn là ông đang thấy điều gì quanh đây rồi. Tôi không hỏi ông thấy gì đâu.

- Cụ tinh ý lắm. Tôi đang tìm hiểu một chuyện, nhưng chưa có gì chắc chắn để nói ra lúc này cả.

- Tôi chỉ dặn ông thêm một câu nữa thôi. Nếu tích xưa ứng vào nhà nào thời nay, ông là người làm nghề, ông phải chắc từng bước rồi mới động tay.

- Cụ dặn rất phải. Tôi sẽ chắc từng bước, không vội một ngày nào đâu cụ.

Ông ra khỏi nhà cụ Lan khi nắng đã lên cao trên ngõ nhỏ. Bảy đang chờ ông ở đầu ngõ với chiếc đò buộc sẵn dưới bến. Thấy ông ra, Bảy lên tiếng hỏi ngay.

- Cụ kể nốt cho ông nghe rồi à. Chuyện hai người xưa ấy nghe nặng lắm phải không ông.

- Nặng lắm anh ạ. Nhưng anh nhớ cho tôi một điều. Ấy là truyền thuyết của đời trước, không phải chuyện của bất cứ nhà nào thời nay.

- Dạ, tôi hiểu ý ông. Mình chưa được lấy tích xưa mà luận vào người sống bây giờ.

- Đúng thế. Tích xưa cho mình hướng nhìn, còn sự thật phải tự mình kiểm chứng từng bước một.

Ông bước xuống đò cùng Bảy, ngồi yên nhìn mặt sông loang nắng sớm. Trong đầu ông, hai câu chuyện truyền thuyết đã xếp cạnh những gì ông tận mắt thấy ở thị trấn này. Chúng chưa thành chứng cứ, nhưng chúng làm cho hướng điều tra của ông rõ ràng hơn rất nhiều.

Trên đường từ nhà cụ Lan ra bến, ông ghé qua chợ cá một vòng ngắn như thói quen mỗi ngày. Sạp của Hoa hôm nay lại do cô em họ trông, người trong chợ đã thôi hỏi han như mấy buổi đầu. Ông đứng xa nhìn một lúc rồi quay đi, không để ai phải khó xử vì ánh mắt của mình.

Ông tự nhắc lại ranh giới trong lòng một lần nữa cho thật chắc. Hai người trong truyền thuyết là hai người của đời trước, sống và chịu kết cục trong thời của họ. Người của thời nay phải được nhìn bằng chứng cứ của thời nay, không bằng cái bóng của tích xưa phủ lên. Ông giữ ranh giới ấy như giữ một lằn ranh nghề nghiệp không được phép bước qua.

Chèo đò được nửa sông, Bảy bỗng hạ giọng nói thêm một câu.

- Ông ạ, nghe cụ kể chuyện người mang lễ trong đêm xưa, tôi lại nhớ tới chuyến đò khuya của tôi hồi tháng Tám.

- Chuyện chuyến đò của anh, mai anh kể kỹ lại cho tôi nghe một buổi riêng nhé. Tôi cần nghe thật chậm, thật rõ.

- Dạ, mai ông hỏi, tôi kể hết những gì tôi nhớ, không sót một chi tiết nào đâu ông.

Ông gật đầu, mắt nhìn về phía rặng tre ở bến cũ đang lùi xa sau lái đò. Buổi sáng nghe tích xưa khép lại bằng một lời hẹn rất cụ thể. Ngày mai, ông sẽ nghe câu chuyện của chính thời này, từ miệng người lái đò đã chứng kiến nó.

Chương khác

Xem thêm