ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 16: Đối Chiếu Bản Đồ

Bốn giờ chiều ngày chín tháng ba, Thạch Minh Tuấn trải hai tấm bản đồ lên chiếc bàn dài trong văn phòng tạm của đội. Một tấm là bản đồ khảo sát địa chất…

Nội dung chương

Bốn giờ chiều ngày chín tháng ba, Thạch Minh Tuấn trải hai tấm bản đồ lên chiếc bàn dài trong văn phòng tạm của đội. Một tấm là bản đồ khảo sát địa chất của giai đoạn chuẩn bị. Giấy của nó đã ngả vàng, các mép hơi quăn lại vì ẩm. Tấm còn lại là bản đồ tim tuyến hiện tại mà đội đang thi công. Giấy của nó còn mới và trắng, nét in sắc gọn. Hai tấm bản đồ nằm cạnh nhau trên cùng một mặt bàn. Chúng vẽ cùng một vùng đất. Nhưng chúng được vẽ ở hai thời điểm khác nhau, bởi hai nhóm người khác nhau, với hai mục đích không hoàn toàn giống nhau.

Buổi sáng nay, sau khi Tuấn mang tập tài liệu cũ tới, Dũng đã cầm xem khá lâu. Ông không nói đồng ý cũng không nói phản đối. Ông chỉ bảo Tuấn cứ đối chiếu cho kỹ rồi báo lại. Câu nói lưng chừng ấy, với Tuấn, đã là một bước tiến lớn. Mấy ngày trước, Dũng còn không muốn nghe anh nói hết một câu về chuyện ngoài tiến độ. Hôm nay ông cho anh một buổi chiều để làm việc với giấy tờ. Tuấn quyết tâm dùng buổi chiều này cho thật đáng.

Anh bắt đầu bằng việc xác định các mốc chung. Con mương chạy dọc tuyến là mốc dễ nhận nhất trên cả hai tấm bản đồ. Gốc me cổ thụ ở đầu phum cũng được đánh dấu rõ trên bản đồ cũ bằng một ký hiệu cây cổ thụ nhỏ. Trên bản đồ hiện tại, vị trí ấy nằm ngay trong vệt tim tuyến được tô đậm. Tuấn dùng thước kẻ một đường thẳng dọc theo tim tuyến trên tấm bản đồ mới. Rồi anh chuyển sang tấm bản đồ cũ, tìm đoạn được ghi chú là đất yếu.

Đoạn đất yếu trên bản đồ cũ được khoanh bằng một nét bút chì mờ. Khoanh tay ngày ấy của người kỹ thuật hiện trường chạy dài chừng vài chục mét dọc theo tuyến dự kiến. Nó bắt đầu từ gần bờ mương, kéo qua đúng khu vực đầu phum, rồi kết thúc ở khoảng đất trống phía sau hàng tre. Tuấn đặt thước đo tỉ lệ cẩn thận. Anh quy đổi từng khoảng cách trên giấy ra khoảng cách thật ngoài hiện trường. Anh ghi từng con số vào sổ, kiểm tra lại hai lần cho chắc.

Giữa buổi chiều, Phước ghé vào văn phòng mang theo một ấm trà nguội. Anh đặt ấm trà xuống góc bàn, nhìn hai tấm bản đồ trải rộng trước mặt Tuấn.

- Cậu làm gì mà trải giấy đầy bàn vậy Tuấn?

- Em đối chiếu bản đồ cũ với tim tuyến hiện tại, anh Phước. Em muốn biết vị trí miếu cũ nằm ở đâu so với đoạn đất yếu bị ghi chú.

- Rồi thấy gì chưa?

- Mới được một nửa. Anh chờ em làm xong bước chồng bản đồ này đã. Xong em vẽ lại thành sơ đồ riêng, nhìn mới rõ được.

Phước gật đầu, rót cho anh một ly trà rồi đi ra. Anh không hỏi thêm. Mấy ngày nay, cả đội đều học cách chờ những câu trả lời đến chậm rãi, thay vì đòi chúng phải có ngay trong ngày.

Tuấn uống một ngụm trà cho tỉnh táo rồi quay lại với hai tấm bản đồ. Anh kiểm tra lại tỉ lệ của từng tấm một lần nữa. Bản đồ cũ vẽ theo tỉ lệ nhỏ hơn bản đồ hiện tại. Muốn chồng hai tấm lên nhau cho khớp, anh phải quy đổi cẩn thận từng khoảng cách một. Anh làm việc này chậm rãi, ghi từng phép tính ra mép giấy nháp. Sai một con số ở bước này, toàn bộ sự đối chiếu phía sau sẽ lệch đi hết. Nghề khảo sát dạy anh rằng sự chính xác không nằm ở bước cuối cùng. Nó nằm ở từng bước nhỏ không ai nhìn thấy trước đó.

Rồi anh làm bước quan trọng nhất của buổi chiều. Anh lấy một tờ giấy can trong suốt, đặt lên bản đồ tim tuyến hiện tại. Anh chép lại đường tim tuyến và vị trí các mốc chính lên giấy can. Sau đó anh nhấc tờ giấy can ấy lên, đặt chồng khít lên tấm bản đồ khảo sát cũ, canh cho hai con mương trên hai lớp giấy trùng nhau hoàn toàn. Anh bật đèn bàn, nhìn xuyên qua lớp giấy can mỏng.

Kết quả hiện ra rõ ràng đến mức anh phải ngồi yên một lúc.

Vệt tim tuyến trên giấy can chạy thẳng qua giữa khoanh bút chì mờ của đoạn đất yếu. Và vị trí ngôi miếu cũ, được anh đánh dấu bằng một chấm nhỏ trên giấy can từ trước, nằm đúng giữa khoanh đất yếu ấy. Không lệch sang trái. Không lệch sang phải. Nó nằm ngay trung tâm của đoạn đất mà người kỹ thuật hiện trường năm ngoái đã đề nghị phải khoan kiểm tra thêm.

Tuấn lấy bút đỏ, khoanh lại vị trí ấy trên tờ giấy can. Rồi anh mở cuốn sổ khảo sát của mình ra, bắt đầu vẽ lại toàn bộ sự đối chiếu này thành một sơ đồ riêng. Anh vẽ con mương. Anh vẽ đường tim tuyến. Anh vẽ khoanh đoạn đất yếu bằng nét đứt. Anh đánh dấu vị trí miếu cũ bằng một chấm đậm và ghi chú thích bên cạnh bằng nét chữ nhỏ mà rõ. Vết nứt đất anh phát hiện hôm bốn tháng ba cũng được anh đưa vào sơ đồ. Vệt nứt ấy nằm ngay trong khoanh đất yếu, chạy gần như song song với bờ mương. Ba thứ vốn nằm ở ba nơi khác nhau, giờ nằm chung trên một trang giấy. Hiện trường lên tiếng một đường. Tài liệu cũ lên tiếng một đường. Bản đồ đối chiếu nối hai đường ấy lại với nhau tại một vị trí duy nhất.

Anh ghi ngày tháng vào góc sơ đồ. Chín tháng ba. Anh ký tên nhỏ bên dưới như một thói quen nghề nghiệp mỗi khi hoàn thành một bản vẽ khảo sát. Xong xuôi, anh ngồi nhìn trang sơ đồ rất lâu. Anh tự nhắc mình một lần nữa về giới hạn của những gì trang giấy này chứng minh được. Nó chứng minh vị trí miếu cũ nằm đúng giữa đoạn đất yếu bị ghi chú. Nó chưa chứng minh được đất yếu tới mức nào. Nó chưa nói được điều gì chắc chắn về những gì nằm sâu dưới lòng đất kia. Muốn đi xa hơn, vẫn chỉ có một con đường. Khoan kiểm tra lại thật sự, bằng máy móc và số liệu mới.

Trời đã xế chiều khi Tuấn rời văn phòng. Anh cầm cuốn sổ, đi bộ ra đầu phum một mình. Anh muốn đứng tại vị trí thật một lần nữa, sau khi đã nhìn nó trên giấy suốt cả buổi chiều.

Dưới gốc me cổ thụ, nắng chiều chiếu xiên qua tán lá, rải những vệt sáng loang lổ xuống nền miếu trống. Tuấn đứng ở mép nền đất, nhìn xuống vị trí hòn đá từng nằm yên qua bao nhiêu đời. Anh nhìn sang bờ mương bên kia đường. Anh nhìn dọc theo vệt tim tuyến đang dang dở chạy qua đầu phum. Trong đầu anh, trang sơ đồ vừa vẽ chồng lên cảnh thật trước mắt không sai một ly nào. Khoanh đất yếu vô hình trên giấy, ngoài đời này là một khoảng đất hoàn toàn bình thường. Đất khô. Cỏ úa vì nắng hạn. Không có bảng hiệu nào cắm xuống để báo cho người ta biết dưới kia có điều gì khác lạ. Chỉ có vết nứt chạy dài kia là dấu hiệu duy nhất mà mặt đất chịu để lộ ra ngoài.

Anh đứng dưới gốc me thêm một lúc lâu nữa. Tiếng chim chiều vang lên thưa thớt trong tán lá. Một người phụ nữ trong phum gánh nước đi ngang qua, gật đầu chào anh. Tuấn chào lại. Rồi ông Lượng từ trong phum chống gậy đi ra, dừng lại khi thấy anh đứng ở nền miếu.

- Cậu kỹ sư lại ra xem đất hả?

- Dạ, con ra đứng ở vị trí thật một lát, thưa bác. Con vừa đối chiếu giấy tờ xong. Con muốn nhìn lại chỗ này bằng mắt thường cho khớp với sơ đồ con mới vẽ.

Ông Lượng nhìn xuống nền miếu trống, rồi nhìn Tuấn.

- Giấy tờ của các cậu nói gì về chỗ đất này?

Tuấn cân nhắc một lúc trước khi trả lời. Anh nói chậm và đúng mực của một người kỹ sư chưa có kết luận trong tay.

- Dạ, giấy tờ cũ chỉ ghi đoạn đất này yếu, cần khoan kiểm tra thêm. Con chưa dám nói gì hơn thế. Muốn biết rõ thì phải khoan lại thật sự, thưa bác.

Ông Lượng gật đầu chậm rãi.

- Ừ. Người phum mình thì biết chỗ này không nên đụng vào từ lâu rồi. Giấy tờ của các cậu bây giờ mới bắt đầu nói gần giống vậy. Thôi, cậu cứ làm cho tới nơi. Đất nó không biết nói dối đâu.

Ông chống gậy đi tiếp về phía trong phum. Tuấn nhìn theo bóng ông một lúc. Anh thấy lòng mình lắng xuống một cách lạ lùng. Sáng nay anh tìm thấy một trang giấy bị bỏ quên. Chiều nay anh nối trang giấy ấy về đúng vị trí của nó trên mặt đất. Việc còn lại không nằm ở giấy tờ nữa. Việc còn lại nằm ở quyết định của con người.

Khi anh quay về lán thì trời đã gần tối. Dũng đang ngồi ở bàn nhỏ trong phòng làm việc, trước mặt là bản tiến độ tuần còn bỏ dở. Tuấn không nói dài dòng. Anh đặt cuốn sổ khảo sát xuống bàn, mở đúng trang sơ đồ vừa vẽ, rồi đẩy nhẹ về phía Dũng.

- Bác Dũng, bác xem trang này giúp em. Em đối chiếu xong rồi.

Dũng cầm cuốn sổ lên. Ông nhìn sơ đồ một lúc lâu. Ông nhìn nét đứt khoanh đoạn đất yếu. Ông nhìn đường tim tuyến chạy thẳng qua giữa. Ông nhìn chấm đậm đánh dấu vị trí miếu cũ nằm ngay trung tâm khoanh đất yếu ấy. Ông lật lại trang ghi chú viết tay mà Tuấn kẹp kèm theo. Rồi ông quay lại trang sơ đồ, nhìn thêm một lần nữa, rất lâu, mà không nói một lời nào.

Tuấn đứng yên bên bàn, không thúc giục. Ánh đèn vàng trong phòng hắt xuống trang giấy giữa hai người. Một lúc lâu sau, Dũng đặt cuốn sổ xuống. Ông ngẩng lên nhìn Tuấn và hỏi một câu duy nhất, chậm rãi và rõ ràng.

- Khoan lại đoạn này thì chi phí hết bao nhiêu hả Tuấn?

Chương khác

Xem thêm