ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 13: Ba Điều Kiện Của À Cha

Chín giờ sáng ngày tám tháng ba, À cha Chau Sóc Ha tới lán trại của đội thi công. Ông đi cùng cao niên Chau Văn Lượng. Thạch Minh Tuấn ra tận cổng lán…

Nội dung chương

Chín giờ sáng ngày tám tháng ba, À cha Chau Sóc Ha tới lán trại của đội thi công. Ông đi cùng cao niên Chau Văn Lượng. Thạch Minh Tuấn ra tận cổng lán đón hai người. Anh đã chờ buổi gặp này từ lúc trời vừa sáng. Sau lưng anh, Phước đứng ở hiên lán, tay cầm cuốn sổ theo dõi của đội. Mấy người thợ khỏe hơn ngồi dậy nhìn ra cổng. Không ai trong lán nói một lời nào lớn tiếng.

Sáng nay Tuấn dậy từ rất sớm. Anh đi một vòng quanh lán, kiểm tra từng giường bệnh trước khi khách tới. Đêm qua là một đêm nặng nữa của cả đội. Mấy người thợ nằm thiêm thiếp, áo còn ẩm mồ hôi. Phước ngồi ở bàn nhỏ, mắt thâm quầng, cuốn sổ theo dõi mở sẵn ở trang ghi đêm gần nhất. Anh ngẩng lên khi thấy Tuấn.

- À cha sắp tới chưa Tuấn? Tôi nghe nói ông ấy khó tính lắm.

- Bác Lượng nói khoảng chín giờ. Anh phụ em tiếp khách cho đàng hoàng nghen anh Phước.

- Ừ, cậu yên tâm. Mà anh Dũng biết chuyện này chưa?

Tuấn nhìn về phía góc lán, nơi giường xếp của Dũng đang trống. Dũng đã ra đoạn đường dang dở từ sớm. Anh đáp khẽ.

- Em có nói từ tối qua rồi. Bác ấy không gật cũng không lắc. Cứ để hôm nay À cha nói thẳng, em đọc lại cho bác ấy nghe sau.

Phước gật đầu, gấp cuốn sổ lại. Hai người cùng ra cổng lán đứng chờ. Nắng sớm đã gắt trên sân đất khô. Từ phía con đường nhỏ trong phum, hai bóng người già xuất hiện chậm rãi sau hàng tre. Tuấn nhận ra ông Lượng với cây gậy quen thuộc đi bên cạnh một dáng người gầy và thẳng. Anh bước nhanh ra đón.

À cha Ha mặc áo bà ba sẫm màu như hôm qua. Ông bước chậm qua cổng lán, mắt nhìn một lượt khắp sân trại. Ông nhìn dãy giường bệnh qua ô cửa mở. Ông nhìn chiếc bàn nhỏ đầy khăn mát và thuốc hạ sốt. Ông nhìn những gương mặt thợ còn hốc hác sau ba đêm sốt. Ông dừng lại bên giường của Rinh, người thợ trẻ đang nằm thiêm thiếp gần cửa lán nhất. Ông nhìn Rinh một lúc, rồi nhìn sang giường Tám bên cạnh. Giọng ông trầm xuống, không còn vẻ nghiêm khắc như lúc đứng ở cổng nhà hôm qua.

- Mấy cậu thợ này đều là người làm công ăn lương thôi. Tội tình gì mà phải nằm vầy.

- Dạ, thưa À cha. Họ theo đội đi làm đường, gặp chuyện này ai cũng khổ hết ạ.

À cha gật đầu rất nhẹ. Ông không tỏ ra ngạc nhiên chút nào. Ông cũng không nói câu nào về chuyện quở phạt trước mặt người bệnh. Ông chỉ bảo Tuấn dẫn ông ra đầu phum trước. Ông muốn tận mắt xem lại chỗ ngôi miếu cũ và bờ mương nơi hòn đá bị quăng xuống.

- Đội cậu bệnh hết như vầy sao?

- Dạ, thưa À cha. Ba đêm liên tiếp rồi ạ. Thuốc ở trạm y tế cho uống đều mà đêm xuống là sốt lại.

À cha nghe xong chỉ khẽ thở dài. Ông quay ra sân, ra hiệu cho mọi người đi ra đầu phum ngay kẻo nắng lên cao.

Bốn người đi bộ ra đầu phum trong nắng sớm. Ông Lượng chống gậy đi bên cạnh À cha. Tuấn và Phước đi sau nửa bước. Con đường đất khô rang dưới chân. Chiếc máy ủi vẫn nằm chết máy giữa đoạn đường dang dở, phủ một lớp bụi mỏng. À cha đi ngang qua nó mà không dừng lại. Ông cũng không nhìn nó lâu. Việc của ông sáng nay không nằm ở chiếc máy ấy.

Ông dừng lại rất lâu dưới gốc me cổ thụ. Nền miếu trống trơ trong bóng mát của tán me. Mấy viên gạch vỡ nằm vương vãi quanh nền đất. Tro nhang cũ đã nguội từ nhiều ngày. À cha đứng yên, chắp tay sau lưng, nhìn khắp một lượt từ gốc me xuống nền miếu. Gương mặt ông trầm hẳn xuống. Ông Lượng đứng bên cạnh cũng im lặng. Tuấn nghe rõ tiếng lá me xào xạc trên đầu trong gió sớm.

- Miếu này dựng ở đây từ trước khi ta sinh ra.

À cha nói chậm rãi, mắt vẫn nhìn nền đất trống.

- Hồi ta còn nhỏ, mỗi lần đi qua đầu phum là phải cúi đầu. Người già trong phum dặn vậy. Trẻ con trong phum cũng làm vậy. Không ai bảo ai, tự nhiên thành nếp.

Ông bước chậm tới bờ mương đối diện. Mặt nước đục và thấp dưới nắng. Ông chỉ tay xuống một khoảng nước gần bờ, nơi mặt nước hơi xoáy nhẹ quanh một vật gì đó nằm dưới đáy.

- Đá nằm ở đó phải không?

Tuấn bước tới gần, nhìn theo tay ông.

- Dạ phải, thưa À cha. Hôm đó máy gạt nó xuống đúng khoảng này. Mấy anh em trong đội nhớ rõ vị trí lắm ạ.

- Nhớ rõ là tốt. Việc làm lại bắt đầu từ chỗ này.

À cha quay lại nhìn Tuấn. Ông nói rõ ràng từng điều một. Tuấn mở cuốn sổ tay ra, ghi chép ngay tại bờ mương. Phước đứng bên cạnh, cũng lắng nghe không sót một chữ.

- Điều thứ nhất. Phải vớt nguyên hòn đá lên. Vớt cho khéo, cho đá nguyên vẹn, không sứt mẻ thêm một miếng nào. Đá ấy là đá tự nhiên, thờ bao nhiêu đời nay vẫn nguyên như vậy. Vớt lên rồi thì giữ nguyên như cũ. Không ai được khắc chữ lên đá. Không ai được đục đẽo hay chế tác lại đá dưới bất kỳ hình thức nào. Nghe rõ chưa?

- Dạ, con ghi rõ rồi, thưa À cha. Vớt nguyên đá lên, giữ nguyên trạng, không khắc, không chế tác lại.

Phước đứng bên cạnh rụt rè hỏi thêm một câu.

- Thưa À cha, vớt thì tụi con dùng người xuống vớt tay, hay dùng máy móc hỗ trợ được ạ? Nước mương cạn, mà đá chìm dưới bùn mấy ngày rồi.

À cha lắc đầu ngay.

- Người xuống mà vớt. Tay người chạm vào đá, nhẹ nhàng mà đưa lên. Không dùng máy móc gì hết. Máy móc đã làm hư việc một lần rồi. Lần này làm lại bằng tay, bằng lòng thành của chính đội cậu.

- Dạ, con nhớ rồi. Tới bữa vớt, con sẽ sắp xếp anh em khỏe nhất xuống mương.

Ông Lượng đứng bên cạnh gật gù, nói thêm một câu cho cả hai người cùng nghe.

- Vớt đá không phải chuyện của một buổi sáng muốn xong là xong. Phải báo trước với phum. Người phum ra đứng xem, làm chứng cho đội cậu làm lại từng chút một.

Tuấn ghi luôn cả lời dặn ấy vào sổ. Anh biết buổi vớt đá sau này sẽ là một buổi làm chứng của cả phum. Không còn chỗ cho sự qua loa hay giấu giếm nào nữa.

- Điều thứ hai. Đá vớt lên rồi thì phải tắm rửa cho sạch sẽ bằng nước dừa tươi và rượu trắng. Tắm rửa đàng hoàng, như tắm cho một vật thờ. Rồi đặt đá trang nghiêm dưới gốc me này, chờ ngày xây lại miếu. Không được để đá nằm lăn lóc ngoài nắng mưa thêm ngày nào nữa.

Tuấn ghi tiếp, nét chữ nhanh mà vẫn rõ. Anh đọc lại thành tiếng cho À cha nghe kiểm tra. À cha gật đầu. Rồi ông im lặng một lúc lâu hơn hẳn. Ông nhìn sang phía lán trại xa xa, nơi Dũng đang đứng ở hiên nhìn về phía đầu phum từ nãy tới giờ. Giọng ông trầm xuống khi nói điều cuối cùng.

- Điều thứ ba này là điều khó nhất. Nó cũng là điều quan trọng nhất. Lễ xin xá tội chỉ thành khi người phạm lỗi thật lòng thừa nhận lỗi của mình. Ta khấn kể rõ nguyên do, xin ông Tà xá tội cho cả đội. Nhưng nếu người ra lệnh ủi miếu chưa thật lòng, lễ có làm lớn tới đâu cũng không thành. Lòng thành không ai làm thay được. Cậu ghi cho kỹ điều này.

Tuấn ghi xuống, tay hơi chậm lại ở những chữ cuối. Anh hiểu điều thứ ba này nhắm thẳng vào ai. Anh cũng hiểu vì sao À cha phải nói nó sau cùng, sau khi đã đi xem tận mắt nền miếu và bờ mương. Ông ngẩng lên nhìn À cha.

- Dạ, con ghi đủ ba điều rồi. Con sẽ về thưa lại y nguyên với đội trưởng của con.

- Thưa lại y nguyên. Đừng thêm, đừng bớt. Nhất là điều thứ ba.

À cha nói xong thì chắp tay sau lưng, đi chậm trở về phía lán trại cùng ông Lượng. Tuấn và Phước đi theo sau. Trên đường về, không ai nói thêm câu nào. Gió sớm thổi qua hàng tre, mang theo mùi nắng và mùi đất khô.

Về tới sân lán, Dũng đang đứng chờ sẵn ở hiên. Ông đã đứng đó từ lúc đoàn người ra đầu phum. Áo ông còn vương mồ hôi của cơn sốt đêm qua chưa dứt hẳn. Ông nhìn À cha, rồi nhìn cuốn sổ trên tay Tuấn. Ông không chào hỏi dài dòng. Ông chỉ gật đầu một cái rất khẽ về phía À cha. À cha cũng gật đầu đáp lại, không nói gì thêm.

Tuấn bước tới, mở cuốn sổ ra, đọc lại ba điều kiện cho Dũng nghe ngay trước hiên lán. Anh đọc chậm, rõ từng điều một. Điều thứ nhất về việc vớt nguyên hòn đá. Điều thứ hai về việc tắm rửa đá bằng nước dừa tươi và rượu trắng. Điều thứ ba về lòng thành của người phạm lỗi. Phước đứng bên cạnh, im lặng làm chứng cho từng lời anh đọc.

À cha và ông Lượng ra về ngay sau đó. Tuấn tiễn hai người ra tận cổng lán. Trước khi đi, À cha dừng lại, nhìn anh một lần nữa.

- Cậu về nói lại cho rõ. Ba điều này không phải điều kiện của riêng ta. Đó là đường duy nhất để đội cậu làm lại cho đàng hoàng. Đi đường khác thì đừng tới tìm ta nữa.

- Dạ, con nhớ. Con cảm ơn À cha đã tới tận nơi xem xét và chỉ đường cho đội con.

Hai ông già đi chậm về phía con đường nhỏ trong phum. Tuấn đứng ở cổng nhìn theo cho tới khi bóng họ khuất sau hàng tre. Rồi anh quay vào lán, đi thẳng tới chỗ Dũng.

Dũng nghe hết mà không ngắt lời một lần nào. Gương mặt ông tối dần theo từng điều kiện được đọc lên. Tới điều thứ ba, hai bàn tay ông nắm chặt lại bên hông. Ông nhìn xuống sân đất một lúc lâu. Rồi ông quay người, bước thẳng ra khỏi hiên lán, đi về phía đoạn đường dang dở. Trước khi đi khuất sau dãy lán, ông chỉ nói vọng lại một câu ngắn.

- Để tôi suy nghĩ thêm ít bữa nữa.

Tuấn đứng yên nhìn theo bóng ông. Cuốn sổ ghi ba điều kiện vẫn mở trên tay anh, trang giấy rung nhẹ trong gió sớm.

Chương khác

Xem thêm